Taş Kahve

Sıcak

2012-02-13T23:17:00.003+02:00

Güneş bembeyaz bir sıcaklıkla yakıp kavuruyordu uçsuzbucaksız bozkırın orta yerinde…

Eski bir kırmızı otobüs durdu uçsuz bucaksız bozkırın ortayerinde…

Uçsuz bucaksız bozkırın orta yerinde duran otobüsün kapısıaçıldı…

Otobüsün motoru hırıltıyla çalışıyordu…

Açılan kapıdan ince topuklu kırmızı bir ayakkabı bozkırabastı. İkinci ayakkabı da birincinin yanına indi. Küçük rengi solmuş bir valiz veaskılı kırmızı bir çanta yere kondu.

Kırmızı topuklu ayakkabıların üstünde bir çift bacakdizlerin tam hizasındaki kırmızı eteğe kadar uzanıyordu.

Otobüsün kapısı kapandı. Bir iki saniye sonra motorundançıkan hırıltılarla yoluna devam etti.

Vücut hatlarını ortaya çıkartan kırmızı eteğin üstünde genevücudunu sımsıkı saran saten beyaz bluzun üstündeki kırmızı ceketin kollarıkalktı.

Ceketin içindeki kollar saçlarını ustaca ve çabucak toplayıpelindeki eşarpla sararken tozu dumana katarak uzaklaşan otobüsün arkasındanbaktı.

Sol elini beline koyup yüzünün büyük bir bölümünü örtensiyah güneş gözlüğüne rağmen sağ elini gözlerinin üstüne siper edip etrafabaktı.

Bir adım attı ve sendeledi. Kırmızı ayakkabının incetopukları bozkırda sendeletmişti. Düşecek gibi oldu. Durdu…

Biraz düşündü… Sonra vücudunu saran sıkı kıyafet yüzündenzorla ama zarif bir şekilde eğilip ayakkabılarını birer birer çıkarttı.

Ayaklarını tek tek yere bastı.

Yerlerin sıcak olduğu yüzünün gerilmesinden anlaşılıyordu…

Kırmızı ayakkabıları sol eline aldı. Sağ eliyle gözlüğüçıkartıp etrafa bakındı.

Gözlerini kırpıştırdı. Sağ elini gözlüğü bırakmadan siperetti gene gözlerinin üstüne.

Güneşe bakmaya çalıştı.

Çok beyazdı ışık, yoğun ve çok beyaz.

Her şey ve her yer bembeyaz gibi geldi sarı sıcak bozkırda…

Gözlüğünü taktı.

Eğildi, dizlerini kırarak çömeldi. Gözlerini kapattı. Eliniuzatıp yerden bir avuç kum aldı.

Bir müddet elindeki kumu hissetmeye çalışır gibi tuttu avucununiçinde.

Kumun ne işi vardı bozkırda?

Yüzünü buruşturdu.

Parmaklarını araladı yavaşça. Kum tane tane dökülmeyebaşladı parmaklarının arasından.

Gözleri kapalı bu anı hissetmek istercesine içini çekti vehızla parmaklarını kapatıp kumları tuttu ve kendi kendine kıkırdadı.

Gözleri hala kapalıydı…

Gözlerini açtı.

Kumu yere atıp ayakkabıları yere bıraktı, ayağa kalktı,gözlüğünü çıkartıp sağ eline aldı ve aynı elini gene siper etti gözlerine, ışığabaktı, uçsuz bucaksız uzayıp giden bozkıra baktı.

Gözlerini kapatıp uzun uzun nefes alır gibi iç çekti.

Uzaktan dörtnala gelen bir atın sesini duydu. Atınkişnemesiyle gözlerini açtı. Kahverengibir at, dörtnala geliyordu karşıdan. Üzerinde bir adam vardı. Şaşırdı. Bu nasılat binmek diye düşündü. Atın üstünde eğer yoktu. Adam atın sırtına yapışmışgibi uzanmış, sol eliyle atın yelesini tutarken sağ kolu ile de boynunukavramıştı… Yanlış mı gördüm diye baktı yeniden.

Gözlerini kapattı. İçinden saymaya başladı… “Biiir… ikiiii…”

Gözlerini açtı.

Kahverengi at dörtnala geliyordu karşıdan, adam yoktuüzerinde.

Şaşırdı. Başını sallayıp gözlerini kırpıştırdı.

At iyice yaklaştı ve yanından dörtnala geçip giderken tozutoprağa karıştırdı.

Eliyle suratına gelen kumu silkelemeye çalıştı, gözlerinitemizleyip gözlüğünü taktı ve atın peşinden baktı.

At dörtnala uzaklaşıp gitti uçsuz bucaksız bozkırda.

Uzun bir nefes aldı.

Eğildi ve yerdeki kırmızı ayakkabıları giydi, askılı kırmızıçantasını sağ omzuna takıp üstünü başını düzeltti, eteğini çekiştirdi. Rengisolmuş küçük valizi de eline alıp derin bir nefes aldı ve uçsuz bucaksızbozkırda otobüsün gittiği, atın geldiği yöne doğru yavaş yavaş yürümeye başladı.

Sıcak ve arada sırada kupkuru esen ve kavuran rüzgâr yüzünüyalamaya başladı.

Bembeyazdı sıcak.

Zorlanarak da olsa yürümeye devam etti. İnce topukluayakkabılar yürüyüşünü yavaşlatmaya ve hatta zorlamaya başladı.

Sendeledi.

Rengi solmuş küçük valizi yere bıraktı, gözlüğünü çıkarttı, derinbir nefes alıp gözlerini kapattı.

Gözlerini açtı.

Küçük bir çocuk duruyordu karşısında. Üstünde atlet ve don,ayakları çıplak. Kollarını dirseklerinden yukarı doğru kıvırmış ve yumruklarınısıkmış, dişlerini kenetlemiş, yüzünü germiş, sanki bembeyaz güneş ışığıyüzünden gözlerini sıkıca kapatmış.

Çocuğa bakakaldı.

Çocuğun yüzündeki gerginlik kocaman bir gülümsemeye dönüştüve aniden gözlerini açtı.

Göz göze geldiler. Çocuğun kocaman simsiyah gözlerinin içigülüyordu. Çocuğun gülümsemesi gittikçe daha da yayılıyordu yüzünde.

Çocuk hızla arkasını dönüp otobüsün gittiği, atın geldiğiyöne doğru minik adımlarla koşmaya başladı.

Başını ellerinin arasına aldı, yere eğdi başını. Kırmızıayakkabılarını gördü ayağında. Gözlerini kapattı. Dudaklarının arasından çıkan “biir” sesini duyup saymaktan vazgeçti vegözlerini açtı.

Çocuk yoktu. Çocuğu görmeye çalışır gibi bakındı etrafına…

Ceketini çıkarttı. Vücudunu saran askılı saten bluzu eteğinbel kısmına doğru döküldü serbest kalmanın mutlu zarifliği ve neşesiyle. Ceketielinde tutup ayakkabılarını attı ayağından. Eğilip sol eli ile kırmızıayakkabılarını aldı yerden. Sol koluna kırmızı ceketini, sağ omzuna da askılıkırmızı çantasını astı, yerdeki rengi solmuş küçük valizi de sağ eline aldı.

Güneşin bembeyaz sıcaklıkla yakıp kavurduğu uçsuz bucaksızbozkırın ortasında yürümeye başladı…

Otobüsün gittiği, atın dörtnala geldiği, küçük çocuğunkoşarak uzaklaştığı yöne doğru…

İçimdeki Müzik (*)

2012-02-02T20:39:00.000+02:00

Öylesine yazasım var bugün...

Bir Şubat sabahında karın altında kalan duygulara...

Yazasım var...

Öylesine!

İçim müziğin ritmi... Müzik her yerim...

Notalar üstüme geliyor birer birer...

Her hücrem müziğin kendisi sanki.

* * *

Kaçışların uzak sessizliğinde

Özlemin 'avucunun içinde' can.

* * *

Her yer, her taraf müzik...

Bembeyaz bir örtü üstümü örterken

çabuk, aceleci, telaşlı...

Hiçbiri bastıramıyor içimdeki müziği.

(*) Minicik bir deneme yazısı, kısacık. Aynı Şubat ayı gibi. Ama içi anlam ve duygu yüklü, gizli saklı da olsa. Aynı Şubat ayı gibi. Bazen kısacık yazılar onlarca sayfalık yazılardan daha fazla şey söyler. Aynı Şubat ayı gibi.

Zaman Durur Mardin'de - 1

2012-01-29T15:11:00.004+02:00

2002senesinde Mardin'de çektiğim bir fotoğraf. Fotoğraftaki yer Cercis MuratKonağı. Fotoğrafta görünen teras artık camlarla kapatılmış, tepesi örtülmüşvaziyette ve restoranın ana mekânı olarak kullanılıyor.

Konak Mardin'in en önemli mimarlarındanSarkis Bin Lole tarafından yapılan onlarca eserden biri.

Buraya kadar iyi hoş amabu fotoğrafta hep içimi burkan bir şey vardır, adlandıramadığım bir şey...

Bugün onu bulmaya çalışacağım burada.

Önce utangaç utangaç kendi avlusunasonra da ovaya bakan gözleridir pencereleri Mardin evlerinin Murathan Mungan'ındediği gibi. Bu konakta da bu vardı hep, en azından bu terasın üstü örtülmedenönce.

Yaşadığımı, nefes aldığımı hissetmekiçin mutlaka çıkıp uzaklara baktığım bir terastı burası fotoğraftaki haliyle.Önümde sonsuza dek uzandığını düşündüren Mezopotamya Ovası, kafamı çeviriparkama baktığımda gökyüzüne değdiğini düşündüren taş kale...

Özgürlük duygusunu en çok bu terastahissettim ben senelerce. Tüm o feodal sistemin, hâlâ yaşayan aşiret ve cemaat kavramlarınındört duvar arasına sıkıştırdığı özgürlükler bu teraslarda patlama noktasınaulaşıyordu bence.

Evet ben Mardin'in tüm taş konaklarınınteraslarında özgürlük hissi duyarım. Ama en çok bu konakta bunu iliklerimekadar hissetmişimdir.

Bu fotoğrafı çektiğimde rüzgârlı birhava vardı, iyi hatırlıyorum. Rüzgâr özgürlüğün ta kendisidir. Alır başınıistediği yere gider. İstediğini de beraberinde istediği yere götürür.

İşte o rüzgârda beni müthiş etkileyenbir olay oldu. Birdenbire şiddetlenip terastaki bazı sandalyeleri yere devirdi.Bazıları ayakta kaldı, yerlerinden bile kıpırdamadı ama bazıları...

Taşların arasına sıkışan, pencerelerdensüzülmeye çalışan hayatları hatırlattı bana bu. Özgürlüğün ağır bedelini...Nefes almaya çalışırken pat diye yere yıkılmayı... Yalnızlığı...

Bir rüzgâr eser Mardin'de...

Uçurtmalar havalanır...

Çocuklar koşar...

Ovanın tozu kalkar...

Sandalyeler düşer...

Suriye'den çölün kumu gelir...

Güvercin ters takla atar...

ve...

Zaman durur Mardin'de...

Gözlük - bir yol hikâyesi

2011-08-08T16:27:00.000+03:00

Kadın otobüsün camından yorgun bakışlarla dışarıya baktı. Yolun kenarındaki otlar ilgisini çekti.

Otobüs durmadan ilerliyor yoldaki çizgi hiç bitmek bilmiyordu.

Neden bir numaralı koltukta oturuyordu? Normalde cam kenarı sevmezdi. Öyle bir anda oluvermişti işte, bilet alırken ‘bir numara müsait’ diyen görevliye, ‘tamam’ deyivermişti. Neyse, olmuştu artık. Camdan dışarıyı seyretmeye koyuldu.

‘Yolun kenarında amma ot var’ diye düşündü. ‘Ne otu acaba bunlar?’ diye geçirdi içinden. ‘Bilmeden etmeden neleri çiğneyip geçiyoruz’ diye düşündü, dudağını büküp yolun kenarındaki otlara baktı. Aklına hayatta tanımayacağı otun bitkinin içinde en ender rastlanan orkideleri bulan doğa meraklıları geldi, gülümsedi.

‘Otlar sınırı aşmıyor ama’ diye düşündü yolun kenarındaki çizgiyi incelerken. Çizgi yok olmaya yüz tutmuştu. Gözlerini kaçırdı, yolun ortasındaki çizgiyi incelemeye koyuldu otobüs şoförünün omzunun üstünden.

Yolun ortasındaki çizgi onu çocukluğundan beri çok eğlendirirdi. Hele kesik olduğu zaman, tekrar düz çizgi olana kadar kaç tane çizgi var kesik kesik diye sayardı. Bunu yıllarca devam ettirdi. Araba kullanırken bile kendini bu çizgileri sayarken bulduğu olurdu. İçindeki o çocuksu heyecanı anlamakta güçlük çekiyor, bu kesik çizgileri sayma meselesinin bir nevi pisikolojik rahatsızlık olduğunu düşünüyordu. Bunun tedavisini de kendi kendine üstlenmeye karar vermişti. Bir yolunu da bulmuştu. Ne zaman bir yolda kesik çizgiler başlasa onları saydığını fark ettiği an kendi kullanmadığı bir araçtaysa başını başka tarafa çeviriyor, kendi kullandığı araçta ise de gözlerini dikkatle karşıya dikiyordu. Galiba kurtulmuştu bu illetten. Gene de içinden ‘ikiiii, dööört’ diye sayarken yakalıyordu kendini kimi zaman hâlâ. Ama başarısı da büyüktü, dördü geçmiyordu artık saymalar…

Güldü… Sesli mi düşündüm, sesli mi güldüm diye çekinerek etrafına baktı. Kimsenin ona baktığı falan yoktu. Yanında oturan kişi inmişti çoktan büyük şehirlerden birinde, diğerleri de ya uyukluyor, ya bir şeyler okuyorlardı.

Fark edilmemenin garip mutluluğuyla çantasını açtı, içinden gözlük kabını çıkarttı ve koca siyah güneş gözlüklerini taktı.

Gözlüklerin ardındaki bakışlarını yeniden camdan dışarıya yöneltti. Aslında zaman zaman sağ tarafta deniz görünmesine rağmen nedense o yolun kendi oturduğu tarafına bakmayı yeğliyordu. Yolun kenarındaki otlara takıldı gözü gene.

Sağdaki denize bakmak istedi, başını çevirdi ama deniz yoktu sağ tarafta. Sanki uçsuz bucaksız bir bozkır vardı sağda. Yola baktı, yol yerindeydi. Otobüs yoluna devam ediyordu. Yolun ortasındaki çizgi de vardı. Sola baktı, çizgi, otlar yerlerindeydiler ama sol taraf da uçsuz bucaksız bozkır gibiydi.

Yeniden yola baktı, sonsuza doğru uzayıp gidiyordu sanki yol. Sağda ve solda adlandıramadığı bir görüntü. Bozkır dese değil, çöl dese o da değil. Neredeydi? Otobüsteki insanlara baktı, herkes kendi halindeydi. Bir gariplik yoktu demek ki. Burası neresiydi? Buralardan defalarca geçmişti oysa, bu görüntü yoktu belleğinde. Düşündü, gözlerini kırpıştırdı, başını salladı. Tekrar baktı yola. Evet, aynı manzara.

Otobüs yavaşladı ve fren yaparak durdu. O ana kadar durmamıştı otobüs. Merakla camdan dışarı baktı ve yolun tam ortasındaki çift taraflı trafik lambasını gördü. Kırmızı yanıyordu. Garipsedi. Yolda refüj falan yoktu. Kavşak değildi, dört yol değildi. Ne işi vardı o lambanın orada? Neye yarıyordu?

Şaşkın ve sessiz bir şekilde beklemeye başladı. Bu arada yanındaki camdan dışarıya bakıyordu. Birdenbire bir toz bulutu sarıverdi her yeri. Tozun ardında karşı şeritten gelip tam yanlarında duran bir başka otobüsü gördü. Otobüs trafik lambasını biraz geçmiş yanlarında durmuştu.

İki otobüsün de motor seslerini duyuyordu sanki. Saldırıya hazırlanan boğalar gibi karşılıklı bekliyorlar diye geçirdi içinden ve güldü.

Toz bulutu hafifledi ve baktığı noktada otobüsün şoför koltuğunda oturan adamın direksiyonu kavrayan ellerini gördü. Beyaz gömleğine ve çizgili kravatına baktı, bakışlarını hafifçe yukarı kaldırınca adamın kusursuz yüz hatları dikkatini çekti. Kaşları kalktı kara gözlüğünün ardında.

Başını hafifçe kaldırdı ve aynı anda adam başını yavaşça ona doğru çevirdi. Adamın gözündeki güneş gözlüğünün mavi camları gözlerini görmesini engelliyordu.

Adam kadına bakıyordu ve birden yavaşça gülümsedi. Kadının yüz hatları gerildi. Adamın güneş gözlüğünün mavi camlarında kendi yüzünün ve gözlüğünün yansımasını gördü.

İrkildi kadın… Ağzının kenarlarındaki kıvrımlar yukarı doğru kalktı, gülümser gibi. Ne yapacağını bilemedi.

Adamın gülümsemesi daha da yayıldı yüzüne. Gözlerini görmeye çalıştı adamın güneş gözlüğünün mavi camlarının ardından. Göremedi. Görebildiği tek şey tüm camların birbirini yansıtıyor oluşuydu. Otobüslerin camları, gözlüklerin camları. Ama sanki adam onun gözbebeklerine kadar görmüştü.

Trafik lambasının kırmızı ışığı söndü ve sarı ışık yandı. Kadın sebebini anlamadı ama huzursuz oldu. Yeşil ışık yandı. Adam gülümsemesi hâlâ yüzünde başını çevirdi ve otobüs hareket etti.

Kadının otobüsü de hareket etti. Kadın gözlüğünün ardına gizlediği şaşkın bakışlarıyla boşluğa bakıyordu.

Adam kara gözlüklerine rağmen ta gözbebeklerine kadar görmüştü sanki. Evet evet görmüştü ve yeşil ışık yanınca kadının gözlerini de alıp götürmüştü beraberinde.

Yol akıp gitti, kadın camdan dışarıya baktı. Yolun kenarındaki otlar dikkatini çekti. Başını sağa çevirdi, masmavi denizi gördü. Yüzündeki şaşkın ifade adamın gülümsemesine benzeyen bir gülümsemeye dönüştü ve tüm yüzüne yayıldı.

Güle Güle Güzel Oğlum Othello...

2011-02-09T00:02:00.001+02:00

İlk bakışta aşktı benimkisi. Korka korka, tırsa tırsa…

Korkmuştum, tırsmıştım çünkü Lady Macbeth onca zamandan sonra seni de sevmemi kabullenebilecek miydi?

İki yaşına basmana çok az bir süre kala gelmiştin bana. 2000 yılının yaz başıydı. Kedi Oteli’ni açmaya hazırlanıyorduk. Benim gibi İran kedisi delisi arkadaşım Cemal Şenelmas müthiş bir kedi bulduğunu, sahibini de ikna ettiğini, seni bana göstereceklerini söyleyince fazla oralı olmadım önce. Sonra bahsettiği kişi ve karısı ellerinde bir beyaz dişi, bir gri erkek ve iki gri, bir sarı, bir de beyaz bebek İran kedisiyle gelince kalakaldım. Karşımda dünya güzeli bir aile duruyordu ve acımasız sahiplerinden erkek olanı hepsini Mısır Çarşısı’na satmaya götürüyordu. Ortağım araya girdi ve kedileri bize bıraktılar.

Gri olan (mavi İran) ve iri yarı enteresan erkek kedi sendin. Daha ilk dakikadan itibaren tüm ilgimi ve sevgimi bir şekilde kendine çekiverdin. Bebeklerinin anası beyaz kedinin adı Bulut senin adın ise Duman’dı. “Aman Tanrım ne kadar yaratıcı…” demiştim içimden. Hiç sevmediğim sıradan kedi isimleridir bunlar. İran kedilerine şatafatlı isimler yakışır. Ama ben seni gene de uzun bir süre mecburen Duman’ım diye diye sevdim.

Otel’de kalmaya başladınız maaile. Bebekleriyle bu kadar ilgilenen bir baba, bu kadar sessiz ve sevgi dolu bir kedi görmemiştim ben o güne kadar hayatımda. Her gün hava aldırma bahanesiyle bahçeye çıkartıp kediler için oyun alanı haline getirdiğimiz yerde oynatıyordum bebekleri, sen de onlarla birlikte doğanın ve açık havanın tadını çıkartıyordun.

Zaman içinde oteli kapatma karı aldık ortağımla. Bebekleri çok iyi evlere ve ellere verdik. Ortağım karısının Bulut’u eve almak istediğini söyledi. Bana da Duman’ı almamı tavsiye etti, hem Lady Macbeth ile aynı cins kedi, belki anlaşırlar dedi. Çok düşünmedim, denemek istedim en azından oteli kapatana kadar. Lady Macbeth’i evden getirip bir müddet otelde bıraktım, ikinizi bir odaya kapatıp tanıştırdım. Lady Macbeth biraz soğuk davranan bir kediydi, hemen ısınmadı sana (gerçi ömrünün sonuna kadar da pek ısındığı da söylenemez ya).

Gün geldi çattı ve kedileri toparlayıp gitme zamanıydı. Artık senin adın Othello olmuştu. Kocamandın, iri yarı, koyu renkli ve çok yakışıklı. Eh, uygun geldi bana bu isim. Yakışmıştı bu isim sana ve sen de bakıyordun hemen Othello denince.

Evde Lady Macbeth fazla huzursuzluk çıkartmasa da sen daha çok anneannenin evinde kendini rahat hissediyordun. O sıralar da ben zaten Valideçeşme’deki evden Tarabya’daki eve taşınma hazırlıklarındaydım, eve geldiğinde koli koli üstünde zaten şaşırmıştın bence.

Herkesin kalbini, sevgisini kazanman en fazla üç saniye sürüyordu. İlgi çekmen için bir şey yapmana gerek yoktu. Tam bir İran kedisiydin ama Lady Macbeth gibi ağır başlı, sakin, yeri gelince hırçın, huysuz, istediğini bilen, yumuşacık yerlerde uyumayı seven, insan görünce rahatsız olup gidip saklanan ya da sinirlenen bir kedi hiç olmadın.

Benim tatlı oğlumdun ama seni Lady Macbeth yaşadığı sürece hiç doya doya sevemedim. Hep kıskandı Lady Macbeth seni, hep ilgi ve sevgi ona yönelik olsun istedi ve bunu da hep başardı bir şekilde. Zaten çok sorunları da vardı, önce kanser oldu sonra böbrek sorunları başladı.

Lady Macbeth öldüğünde 3 gün onun yattığı yerde nöbet tutuşunu, yas tutmanı asla unutamam.

Lady Macbeth’den sonra tüm sevgi sana aktı. Zaten çok seviliyordun, evin oyuncağıydın ama şimdi daha fazla ilgi vardı üstünde.

Lady’nin gitmesiyle şeker hastalığın ortaya çıkınca daha da bir üstüne düşer olduk. Üstüne titremeye başladık hep birlikte, veterinerlerin, ben, annem ve herkes…

Hayatımızın neşesiydin sen… Komik bir kediydin. Şımarıktın zaman zaman ve çok da yaramaz. Daha Lady Macbeth yaşadığı dönemlerde kuşların peşinden balkondan düşmen (Allahtan bir şey olmamıştı) ve o olaydan üç gün sonra kovaladığın arının seni sokması… Akla hayale gelemeyecek şeyler de yapan bir kediydin sen…

Kedi miydin? Bilemiyorum. O kadar çok insan bu nasıl kedi diye sormuştur bana. Bir arkadaşım seni çok güzel anlatmıştı: “Kedi ama, kedi değil ama kedi!” diye.

Bence de… Sen kediden de öte çok yüce bir ruha sahip bir varlıktın. Rahmetli yeğenim Caner’in gittiği gün kucağına çıkıp suratına nasıl baktığını hatırlıyorum. Nasıl ürkmüştüm. Hala hatırlarım ve ürperirim.

Kedi sevmeyen bir sürü insan senin sayende kedi sevdi, kediye dokunamam diyenler senin sayende bu garip illetten kurtuldular, hatta kedi alerjim var diyenleri bile iyi ettin sen.

Veterinerde de oranın neşe kaynağıydın. Paşa derlerdi sana.

Artık sona yürüdüğünü anlamak zor olmadı. Kabullenmesi çok zordu ama. Şeker hastalığı böbrekleri, böbrek anemiyi tetiklemişti, lökosit yoktu, makine ölçemiyordu veterinerin dediğine göre, pankreas iflas etmişti. Ne yazık ki şeker hastaları hep yan etkilerden giderler şeker hastalığından değil. İki yıldan fazla bu hastalıkla yaşadın.

Vicdanım çok rahat, ben sana çok iyi baktım, veterinerlerin Yasin ve Timur ağabeylerinin her dediğini harfiyen yerine getirdim, anneannen sana bebek gibi baktı, sağ olsun, en ufak bir şey hissettiğim an hemen kucağıma alıp veterinere götürdüm.

Vicdanım çok rahat. Sen Mısır Çarşısı’na götürülmüş olsaydın ya da bir başkasında olsaydın bu kadar yaşamazdın.

Vicdanım çok rahat, çünkü seni ne kadar sevdiğimizi sana hep gösterdik. Teyzen de, anneannen de, ben de seni ne kadar sevdik sen bunun farkındaydın.

Kucağımdan indirmedim seni. Ben “yürümeyi unutacak, kucağımdan indirmiyorum hiç” derdim, Yasin bana kızardı “bırak ta kediliğini yaşasın şu hayvan” derdi. Gece kalktığımda derin uykuda bile olsan seni kucağıma alır yatağıma yatırır sana sarılır uyurdum. Severdim, öperdim, sıkıştırırdım. Her fırsatta oynardım seninle.

İyi ki yapmışım tüm bunları. Ben hep derim “Eğer bir insanı ya da hayvanı seviyorsan, bunu onlara yaşadıkları sürece hem söyleyeceksin hem de göstereceksin. Kaybettikten sonra vicdan azabı çekmenin bir alemi yok.”

Bu açıdan sana karşı da hiç vicdan azabım yok ama kalbim çok kötü acıyor. İçim oyuluyor Othello.

Seni ne kadar sevdiğimi, içimdeki yerini ben bile tam olarak bilmiyormuşum meğerse.

Adım adım sona gidişin çok vurdu beni. Şükür ki, çok güzel bir hayat yaşadın, çok sevdin ve çok sevildin, çok eğlendin, eğlendirdin, her istediğini yaptın ve yaptırdın. Şükür ki, elden ayaktan düşmeden, kör olmadan, sakat kalmadan aslanlar gibi ayakta ve bilinci yerinde olarak yürüdün ışığa.

Bu bedendeki görevin bu kadarmış, görevin bitti ve gitmen gerekti…

Tüm bunları biliyorum. Bilgi’yi biliyorum…

Görevine gittiğini de biliyorum…

Ama içim çok acıyor gene de… Çok kıyılıyor, oyuluyor içim. Kalbim parçalanıyor ve bunu anlamayanlar ve garip bulanların gözümde zerre kadar önemi ve yeri yok…

Bu acıyı yaşayacağım, acı geçmeyecek. Hangi acı geçti ki? Yalnızca şekil değiştirdi, boyut değiştirdi.

Güle güle git oğlum… Yolun Işık Olsun!

Ocak Ayının Ardından

2011-02-02T02:10:00.001+02:00

Her sene günlük tutmayı denerim ama bir türlü başarılı olamam. Gene aynı şey oldu. Bugün yazarım yarın yazarım derken… Demek ki olmuyor; senelerdir her sefer aynı şey başıma geliyorsa, olmuyor demektir. Zorlamanın anlamı yok. Aslında ne kültürümüzde ne de edebiyatımızda var bu. Kahretsin ya, ala ala bunu mu aldım genlerden?

Neyse, belki de böylesi daha iyi, ben de her aya geri döner bakarım, olur biter dedim. Bir deneyelim bakalım nasıl olacak?

2011’e bir mektup yazarak başladım yeni yıla, hatırlayacaksınız. Sırtımdaki son on yılın yükünü silkelemek istercesine doğrulmaya çabaladım o mektupla.

Evet, son on yılın ardından mutluluklar, üzüntüler, acılar, kayıplar vs bir sürü şeyi evrenin raflarına kaldırıp yepyeni bir sayfa açmak amacıyla giriştim o mektubu yazmaya.

O mektupta yazdıklarıma değinmeyeceğim, geçmişi geçmişe gömdüm. Önüme bakıyorum artık.

Fırtına gibi başladı 2011. Normalde benim hayatımda her yıl Ocak ayı en zor aylardan biridir. Körfez krizinden beri iş güç yoktur bizim turizm piyasasında. Bu sene de benim için öyle oldu, iş güç yoktu ama buna rağmen hayatımın en güzel aylarından biriydi.

30 yıl önce bozkırdaki otobüsten inen ve birbirlerine zıt yönlere gidip hayatlarını devam ettiren iki kişi çok güzel zaman geçirdiler İstanbul’da.

12 Ocak’ta Caner’imi andık, ağladık…

19 Ocak’ta Hrant’ımı andık, ağladık…

Hani yazıları? Değil mi; bunu soruyor içinizden beni tanıyanlar…

Yok, bu sene yazmadım Caner’e… Bu sene Hrant’a bir derleme yaptım ama son anda vazgeçtim paylaşmaktan… Bana kalsın bu sene duygularım…

Ama her sene, ömrüm oldukça her sene 19 Ocak’ta aynı yerde olacağım. Bu sene cenazeden beri tüm bu olanları kabullenemeyen, kabullenmeyen Tülay’ımla gittik aynı yere.

Tülay… Hrant’ın çok eski arkadaşı. Beni Hrant’la tanıştıran kişi… Benim can dostum, güzel insan… Çok ağladık, çok andık, kadeh kaldırdık, gene ağladık, ağladık ve ağladık…

Ben o gece öyle şeyler yaşadım ki, hayatımdaki en doğru kararları aldığımı gördüm. O kararların arkasında durmalıydım. Artık gönlümün peşinden gitmek farz olmuştu yani…

20 Ocak’ta Ayda’nın filminin galası da hoş bir anı olarak kalacak hem beynimde hem de gönlümde…

24 Ocak’ta Caner’e, Onno’ya, Hrant’a ve Uğur Mumcu’ya kadeh kaldırırken ne kadar çok kayıp var Ocak ayında diye düşündüm. Eceliyle ya da suikaste kurban giderek. Of of of… Özdemir Asaf’tan Muammer Aksoy’a her gün biri gitmiş, öyle veya böyle…

24 Ocak’ta Son Vapur film ekibi ilk yemekli toplantısını yaptı aslında. O belki de bu ayın en güzel gelişmesi. Son Vapur’un konusu ve filmin müzikleri zaten aybaşından beri Son Vapur’un senaristi ve müziklerinin müstakbel bestecisi tarafından devamlı mütalaa ediliyordu. Yemekte hava süperdi, ekip film ve bol bol müzik konuştu…

Bazı şeyleri defalarca Grammy Ödülü’ne aday olmuş dünyaca ünlü bir müzisyenden dinlemek kendisini bin senedir tanıyor da olsanız o kadar heyecan verici ki!

29 Ocak’ta yeni senaryo fikirleriyle heyecanlanmak ve onay almak başka bir mutluluktu.

Sokaklara vurursun kendini, ani bir kararla kalbine ve ruhuna kazıdığını bir de bedenine kazıma kararı alırsın.

Bir anda olur bu! Saniyelik bir kararla. Ama muhteşem de bir iş çıkar ve iyi ki yaptırmışım dersin.

Şimdi sırada bozkırdaki otobüsteki adamın bir sözünü kazıtmak var bedenime, belki de adının baş harfleriyle. ‘O’ zaten her hücreme kazınmış vaziyette…

Ayın son günü kısa bir süre için de olsa bozkırdaki otobüsteki adamı uğurlamak hüzünlendirdi ve bu ayı mühürledi.

Şimdi senaryoyu son haliyle ekibe teslim etmek ve diğer meseleleri konuşmakta sıra. Bestecimiz için de yapmam gereken bir sürü iş var. Bir sürü görev verdi giderken.

Mardin şubesinin işleri, turlar, Mardin’de gerek ofiste gerekse evde yapılacak işler, ortaklarla yapılacak görüşmeler, senaryo çalışmaları, sponsor görüşmeleri derken anlaşılan Şubat ayı yoğun geçecek…

Ocak ayı gibi güzel geçsin…

Gönlümün Peşinde

2011-01-16T14:47:00.000+02:00

İki ağlama, dövünme arasında iyi geldi bana gülümsemek.

30 yıl olmuş… Ben gönlümü peşimden sürüklemeye başlayalı tam koca otuz yıl. Öncesini saymıyorum, öncesi zaten deli çağlar, kanın deli aktığı zamanlar ki ben o dönemlerde bile gönlümü hiç ciddiye almamışım.

Üstelik aşk kadınıyımdır ben… Ama aşk için ölüp ölüp dirilen, şiirler yazıp ağıtlar yakan, sevginin peşinde koşan türden olmadım hiç.

Aşk kadını… Hep böyle adlandırdı beni tanıdıklarım, özellikle de kadınlar böyle dedi. Ama ben buna rağmen hep akıl, mantık, şuur demişim…

30 yıl boyunca gönlüm ne istiyorsam onu yapmış, ne diyorsam karşı çıkmamış… Onu el üstünde tutuyorum, başımın üstünde taşıyorum sanıyordum. Yerlerde sürüklemişim meğerse onca zaman. Halbuki onu olduğu yerde bırakıp, onun sesine kulak vermek, ritmine uyum sağlamak yeterliymiş.

30 yıl sonra bunu gördüm…

Dün ilk defa yüreğimin sesini dinledim, bana söylediklerine kulak verdim. Ne dedi biliyor musunuz?

“30 yıl önce bozkırın orta yerinde o otobüsten indin ve arkanı dönüp gittin. Hem de arkana bakmadan gittin. 30 yıl boyunca bana kimi seveceğimi, kimin için atacağımı söyledin. 30 yıl boyunca kimin için sevineceğimi, kimin için üzüleceğimi sen belirledin. Zaman zaman beni dinlediğin, bana kulak verdiğin oldu evet. Zaman zaman benim dediklerimi yaptın, benim peşimden geldin ama o zamanlar bile sınırlar koydun. Yaşattıramadım sana kocaman kocaman aşkları bile doya doya. İzin vermedin.

30 yıl önce o bozkırın orta yerinde o otobüsten indin ve arkanı dönüp gittin. Hem de arkana bakmadan gittin.

Bak, hayat oyunlar oynar insana. O otobüsteki gelip dikiliverir karşına, işte o zaman bana sığınırsın…

Yeter artık… Bir 30 yılın daha var mı? Varsa da yoksa da böyle mi devam edeceksin?

Çok yordun beni! 30 yıl beni peşinden sürükledin, yerlerde sürüklendim, parçalandım, kırıldım un ufak oldum kimi zaman ve çok yoruldum.

Ama sen de yoruldun…

Haydi gel, bundan sonra sen benim peşimden gel… Belki gene yorulursun ama bu sefer değer…”

Dün evren zamanı durdurduğunda, ben her anı doya doya yaşadığımda, her saniyeyi her kelimeyi içime çektiğimde, o havayı solurken aldığım hazda güp güp atan yüreğimi serbest bıraktım…

Tam 30 yıl önce o bozkırdaki otobüste yanımda oturanı görmemişim, 30 yıl önce bozkırda o otobüsten indiğimde benimle birlikte indiğinde de görmemişim… Bakmadım da mı görmedim? Baktım, gördüm ama buna rağmen arkamı dönüp gittim belki de…

Şimdi bunun bir önemi yok.

Gönlümün peşinden gideceğim artık. Kararım budur!

Neler olacağını bilemem. Belki çok mutlu olurum belki de mutsuz, ama bildiğim bir şey var ki, bu sefer o beni yerlerde sürüklese de, parçalasa, un ufak da etse, ben gönlümün peşinden gideceğim.

İnanın gönlüm benden daha mantıklı, daha akıllı. Kimi ve neyi seveceğini daha iyi biliyor.

Aslında o öğretti bana rüzgâr olup dokunmayı. Ben de gönlümdeki duyguları, beynimdekileri üfledim ta uzaklara. Ne rüzgârmış ama…

Bozkırda bırakmışım aslında ben gönlümü…

Şimdi o bozkırda ayrılan yollar yeniden birleşince, kesişince ya da her neyse, dün işte öyle güp güp atınca yüreğim, verdim bir anda kararımı…

Gönlümün peşinden gideceğim artık.

(İstanbul, 16 Ocak 2011)

2011'e Mektup

2011-01-01T14:21:00.001+02:00

1 Ocak gününün hep boşa geçirildiğini, kaynayıp gittiğini, heba edildiğini düşünürüm. Bu nedenle de elimden geldiğince verimli geçirmeye çalışırım o günü. Erken kalkarım, turda değilsem kitap okurum, yazı yazarım, bir yerlere giderim. İyi bir başlangıç yapmaya çalışırım yeni yılda.

Her yıl Aralık ayının son günlerinde o yılın bir muhasebesini yaparım. Bu bende takıntı gibidir. Doğum günleri belki aslında başlangıç olarak alınmalı her yıl için ama yok hayır, illâ ki yılsonu, yılbaşı.

Gelecek yıldan beklentilerimi sıralar, yapacaklarımın listesini çıkartırım. O yıl daha çekip gitmeden de isteklerimi sıralarım, açıklarım. Ve tabii ki yeni yıl gelmeden bunu yaptığım için de yeni yılın tüm bunlardan haberi olmaz ve birçoğu da kaynayıp gider.

Belki bu kötü gidişata bahane bulmak ama bu sefer değişiklik yapmak ihtiyacı hissettim ve bu mektup o yüzden 1 Ocak’ta yollanıyor yeni yıla.

2010’un son günlerinde farklı duygular içindeydim. O günlerde yalnız uğurlamaya hazırlandığımız 2010 yılının değil, geçtiğimiz 10 yılın bir muhasebesini yaptım ve sırtımda çok ağır bir yük buldum.

Açık konuşmak gerekirse; 1999’dan bu yana ‘harika’ diyebileceğim bir sene olmamış hayatımda. Hep bir şeyler geri gitmiş, hep bir şeyler batmış, hep kayıplar yaşanmış…

Hiç mi güzel şey olmamış? Olmuş tabiî ama ‘harika’ bir yıl yok!

Ben sırtımdaki yükü, bana verdiklerine, öğrettiklerine, kattıklarına teşekkür ederek uğurladım 31 Aralık gecesi.

2010’a gene de şöyle bir dönüp bakmak istiyorum izninizle…

Aklıma gelenleri yazacağım hemen iyi kötü sırası düşünmeden:

Öncelikle Mardin’le ilgili projelerin hayata geçmesi konusunda 2010 çok iyi geldi bana.

Mardin’in hayatımdaki yerini ve önemini beni tanıyanlar bilir ve orada daha çok vakit geçirmek, orada bir şeyler yapmak hep en çok istediğim şeydi. Bunlar gerçekleşti ve uzun vadede de hep böyle kalacak umarım.

Mardin’de Gezi Kutusu’nun şubesini açtık, orada çalışmaya başladım. En çok arzu ettiğim şeylerden biri de bir evim olmasıydı Mardin’de, o da oldu; Cumhuriyet Meydanı’nda bir taş ev kiraladım. Onu dayayıp döşemek işini bitirmeyi yeni yıla bırakıyorum.

Maddi açıdan hayatımın en kötü, en berbat senelerinden biriydi diyebilirim, hep tökezledim, canıma okundu, borç gırtlağa kadar denebilir ama çok şükür ayaktayım ve hepsi bitecek, çok bereketli zamanlar ve işler olacak bundan böyle, biliyorum…

Othello’nun şeker hastalığına bağlı sorunları beni çok üzdü, yeni yıla da veterinerde girdi; annemin de sağlık sorunları yordu ve üzdü ama en azından şimdi herkes iyi gibi… Sağlık en büyük sorun, etrafım bunlarla dolu, üzülüyorum ama biliyorum ki olay derinlerinde çok başka… Tanımadığımız, bilmediğimiz boyutların enerjileri veriliyor dünyaya… Zor zamanlar, çok zor!

Mardin projelerinden en önemli ve zorlusu ama benim için prestij projesi olan Mardin Şehir Planı & İl Haritası ile 5 broşür en sonunda basılıyor. Bundan dolayı gururlu ve mutluyum.

Kitap projelerimin ilk adımını atabilmek de ayrı bir sevinç oldu. Deneme yazılarımı sevgili Mete Belovacıklı edit ediyor. Mardin kitabımın da toparlanıp basılması gündemde.

Gözümden bile sakındığım senaryom ‘Son Vapur’ ile ilgili çalışmalarımı senenin sonuna doğru yeniden hızlandırdım. O kendi yolunda ilerliyor ve ilerlemeye de devam edecek. Filme çekileceği zamanı da kendi belirleyecek gibi geliyor bana.

‘Kötü ne olmuş ki?’ diye sorabilirsiniz. Olmaz olur mu? Çok sevdiğim ve beni de sevdiğini sandığım bir insandan hayatımın tokadını yedim. Bin senedir tanıdığın ve sevdiğin bir insanı hayatına defalarca girmiş çıkmış bir insanı, kesintiye uğramış ve yeniden yeniden başlamış ilişkileri aslında hayatına sokmayacaksın. Bunu öğrendim bu sene. Sevgili dediğim adam beni öyle bir aldatmış ki… Artık onu sevmiyorum… Dost olarak da, arkadaş olarak da sıfır o artık benim için. İnsan olarak da yok! Siliyorum onu tamamen. 2010’da öldü o benim için. Allah rahmet eylesin…

Geçtiğimiz yıl çok sıkıntılar yaşadım, her anlamda… Ama bence hepsinin sonuna gelindi. Hissediyorum. Hayırlısı diyorum…

Aman, ne oldu ne bittiyi bırakıp geleceğe bakmaya karar verdim hem de tam da şu anda, bunları yazarken.

2011’de neler yapacağım, planlarım neler; 2011’den dileklerim neler bunları yazsam daha iyi olacak.

Öncelikle – biraz klişe gibi olacak ama – kendim için ve etrafımdaki herkes + hayvanlar için sağlık diliyorum. Bunun ne kadar önemli olduğunu bu sene çok iyi kavradım. Aslında hep söyleriz ama istemeyi de bilmek lazım, öyle yarım ağızla, laf olsun diye değil, cidden, içten, dolu dolu, tüm ruhunla, kalbinle, her hücrende hissederek isteyeceksin.

Sonra gene kendime ve etrafımda tüm ihtiyacı olanlar için bol para diliyorum, istiyorum. Hayatı idame ettirebilmek için, hayatı güzel, zevkli ve tadını çıkartarak yaşamak için. (2010’da para sorunu beni çok yordu, bu sevimsiz durumun artık yolumdan çekilmesi en büyük temennim!) Bunu hak ettiğimi biliyorum ve insanca yaşamak, faturalarımı ödemek, canımın istediği şeyleri alabilmek ve yapabilmek için gerekli olanı istiyorum.

Senaryomun artık son halini almasını ve ardından da biran önce çekilmesini istiyorum. Müziklerini de mutlaka Arto Tunçboyacıyan’ın yapmasını…

Mardin – İstanbul hattında yaşamayı sürdürmek zorundayım ve bundan dolayı da açık söylemek gerekirse çok mutluyum. Oradaki işlerin başarılı olması, yolunda gitmesi, orada geçirdiğim zamanların keyifli, zevkli ve huzurlu olmasını diliyorum.

Mardin’le ilgili daha pek çok projem var, bunları da rahat rahat hayata geçirmek arzusundayım.

Görünürde Suriye, Lübnan gibi Ortadoğu hedeflerim gerçek olacak bu yıl. Onların da son sürat ve başarıyla hayata geçmesi dileğim.

Bunların dışında da çok gezmek arzum var. Diyeceksiniz ki, sen zaten gezmiyor musun? Yok, rehber olarak geziyor olabilirim ama o ‘iş’. Ben kendim için çok gezmek istiyorum bu sene. New York’a gitmek, başımı alıp başka yerlere de gitmek istiyorum. Yapacağım da…

Yepyeni, pırıl pırıl bir aşk istiyorum. Biliyorum 2011’de bu da var benim hayatımda. Ama eski ve kirletilmiş şeyler değil istediğim, pırıl pırıl tertemiz bir şey… Geliyor biliyorum…

O kadar çok şey var ki dilediğim, o kadar çok plan var ki kafamda. Ama biliyorum ki, bu sene hepsini yapmama imkân sağlayacak.

Ve tabii unutmadan, tüm sevdiklerime bu yıl mutluluk sarhoşu olmalarını diliyorum!

Hoş geldin 2011!

Avare Bir Günün Düşündürdükleri - 1

2010-08-06T10:53:00.000+03:00

Sırt çantama küçük bilgisayarımı, fotoğraf makinemi, Murathan Mungan’ın Kırk Oda’sını ve bel çantama da iphone ve VINN’ımı koyup sokaklara attım kendimi.

Tatil yapamıyorum bari iş yaparken avarelik yapayım dedim. Yaptım da…

Önce önemli bir toplantım vardı. Sevgili ortağımla Mardin şubemiz konusunda önemli mi önemli bir toplantı. Ardından Mardin Turistik Şehir Planı ve İl Haritası için tasarımcılarla bir toplantı, ardından da biraz keyfe keder işler; Meze (yeni açılmış olan ve çok beğendiğim bir meyhane) hakkında önümüzdeki zaman diliminde yazacağım yazı ile ilgili bir görüşme yaparım diye düşündüm (ama görüşmeyi yapacağım sevgili Murat Perşembeleri işe gelmiyormuş, bu nedenle programın bu kısmı kendiliğinden iptal oldu) ve bir de Taksim’deki Altın Eller sergisinde bizim Mardinli meşhur Hasan ustamız ve çocuklarına bir uğrarım dedim.

Tatil gibi bir gün oldu işe rağmen, ama tatil olmadığı şuradan belli ki, evden çıkarken yanımda kitap var ve ben o kitabı yolda okudum. Metro’da kitap okumaya bayılıyorum. Kaç kitap bitirdim şimdiye kadar.

Murathan Mungan eserlerini defalarca okuyabileceğim, okuduğum ve asla sıkılmayacağım tek yazar sanırım. Kırk Oda partal haliyle metroda çantamdan çıktı. Okuma gözlüğü taktığımdan beri gözlüksüz hiç okuyamaz oldum, bu da bana biraz zaman kaybettiriyor; gözlüğü kabından çıkart, kabına koy, tak, çıkart, çantadan çıkart, çantaya koy, bu işlemler bir durağa yakın okuma zamanımdan çalıyor. Gene de bayağı bir okuyorum ama. Evet, Kırk Oda gene beni oradan oraya sürükledi durdu.

Bu arada evden çıktığım andan itibaren hem Twitter hem de Facebook’a aynı anda aynı mesajları yollayarak eşin dostun beni her adımda takip etmelerini sağladım. Ne kadar çok takip edenim varmış. Arkadaş olduğum çok da, sıkı takipçilerimi bir kez daha gördüm. Sevindim açık söylemek gerekirse.

İlk toplantıdan sonra Harbiye Taksim arasındaki kısacık mesafede bir insanın İstanbul’da ne kadar çok zaman kaybettiği ve bu zaman zarfında Mardin’de neler yapabileceği hakkında bazı hayati(!) konular kafamı meşgul etti.

Taksim’den Balat’a geldim. Tasarımcı arkadaşlardan Diler ile Mardin Şehir Planı ve İl Haritası üzerinde bayağı bir çalıştık. Aslında biz üstümüze düşen kısmı çoktan bitirdik de, fotoğraflarla ilgili bir pürüz halledilmek zorunda, onun bitmesini bekliyoruz, bir de İl Haritası kısmında bazı aksilikler yaşadık. Onun dışında hemen hemen tüm sorumluluğu benim üstüme kalan ve zevkle üstlendiğim bu işte her yerin yazısını ben derledim, bazı yerleri sevgili dostum arkeolog Mesut Alp yazdı. Tüm kontrolleri yapıyorum. Sağ olsun, Mardin Vali Yardımcısı Şenol Koca da her türlü desteği veriyor ve hep bir telefon uzaklıkta bana.

Diler’le çalıştık, çay içtik, kavun yedik, güldük ve eğlendik. Ben çıktım ve kendimi Taksim’e attım. Yolda gene Murathan’ımı okuya okuya.

Taksim’de bana bir abiden de yakın sevgili Hasan usta ve çocuklarını ziyaret ettim. Esengül ve Hamit’le geldi İstanbul’a. Şahmeranlarını ve diğer el emeği göz nuru bakırlarını satıyorlar altın Eller sergisinde.

Akşam karanlık basarken eve dönüşe geçtim ve gene Murathan okurken aklıma bir şeyler geldi.

Ben yıllardır bir tren yazısı yazmak istemişimdir. Eskiden trenle çok seyahat ederdim. Eskiden dediğim seksenli yıllarda, yani Viyana’da öğrenciyken. O yolculuklardaki duygular çok yüklüdür, renkleri ve kokuları vardır. Sarı gece ışıklarının bende ayrı bir yeri ve bana yaşattığı yoğun bir duygusu vardır. Doğdukları yerde ölenler sözünü ya da saptamasını doğru kılan görüntüler, insan görüntüleri vardır beynimde (bir kahvenin ya da bakkalın önünde oturan) ve onları yazasım vardır.

Tren istasyonları, oradaki dükkânlar, bilet gişeleri, boş vagonlar, neden gittiklerini, ağladıklarını, birbirlerine sarıldıklarını, el salladıklarını anlamadığım, anlamak için çok şey vereceğim insanlar ve onların nedense her durumdaki hüzünlü yüz ifadeleri. Daha pek çok şey…

Şimdi düşünüyorum da, belki de zamanı geldi ya da geliyor. Yazmalı bir tren yazısı. Boşuna değil Nusaybin’deki son tren istasyonunun bende uyandırdığı o garip hüzün ve benim oraya aşkla bağlı oluşum. Musul treni seferleri başladı dediklerinde duyduğum garip burukluk neyin nesi? Garip hem de çok garip. Nusaybin tren istasyonundaki o boşluk, yalnızlık, terk edilmişlik neredeyse, sessizlik beni öylesine çekiyordu ki, tren buradan geçecek ve Irak sınırından çıkıp yoluna devam edecek, nasıl olurdu bu?

Peki, benim Gaziantep’ten yola çıkan bu trene binip, sanırım 12 saat kadar süren bir yolculuk sonunda (hep sınırdan sınırdan – Suriye sınırı – giden) bu trenle Türkiye’deki son istasyon olan Nusaybin tren istasyonunda inmek istemem ne anlama geliyor?

İşte tüm bunları yazmak istiyorum. Bir tren yazısı yazmalıyım. Ama Musul trenine binip Nusaybin’de indikten sonra mı yazmalıyım? Yoksa tüm bu bahsettiğim detayları işleyip ilk yazıyı yazıp Musul trenine binip sonra da ikinci yazıyı mı yazmalıyım?

Düşünüyorum da, sanırım önce bir tren yazısı yazıp sonra o Musul trenine binsem daha doğru olacak.

Siz ne dersiniz?

Kitaplar, Okumak, Ağustos Güneşi ve Mucizeleri...

2010-08-02T18:00:00.000+03:00

Kitaplar, Okumak

Bugün İko'cuğumla telefonda konuşuken birden konu kitap okuma meselesine geldi. İko bana yaptığı tatilin aslında bildiğimiz tarzda bir tatil olmadığını bir kitap okuma maratonu olduğunu söyleyince, ne yalan söyleyeyim bir yabancılaşma yaşadım. Onun da aslında duyunca şaşırdığı bir şey anlattım ona.

İlknur (nam-ı diğer İko) benim çok sevdiğim bir arkadaşım ve rehber meslektaşım, hatta biz onunla aynı rehberlik kursuna gittik, aynı otobüsle Türkiye turu yaptık. Kendisi çok iyi bir rehberdir, aslında İtalyanca rehberlik yapardı ama şimdilerde yalnızca yurt dışı gezileri yapıyor; Tibet, Butan, Endonezya, Hindistan vs gerçekten ondan sorulur. İko'nun Hindistan sevgisinde ufacık da olsa payım olduğunu düşünüyorum. Sene 1989, rehberlik kursunun Türkiye uygulama gezisini yapıyoruz, İko henüz Hindistan'a gitmemiş, ben gitmişim. İko'nun Erzurum Çifte Minareli Medrese'de tur esnasında çektiğim bir fotoğrafı vardır. Medresenin bir duvarına dayanmış, kulağında walkman, kendinden geçmiş vaziyette müzik dinliyor. Çok iyi hatırlıyorum, benim Hint müziklerimi dinliyordu. :)

Bugün İko'cuğumla telefonda konuşurken bana kitap okuma maratonunu söyleyince, ben ona: 'Biliyor musun, ben tatilde kitap okuyamam' dedim. Bir an için durakladı, şaşırdığını hissettim. Biliyorum, İko da çok kitap okuyan bir insandır, yani şu 'boş vakitlerimde kitap okurum' geyiği yapan tiplerden değilizdir ikimiz de. Rahmetli Savaş Dinçel 'kitap zaten her vakit okunmalıdır, boş vakitlerde okunacak bir şey değildir' derdi. Onu söyledim.

Şunu anlattım İko'ya. Benim için tatil, normal zamanda yaptıklarımın dışına çıktığım bir zaman dilimidir. Bu nedenle, zaten normal hayatımda kitap okuduğum için ben tatillerde kitap mitap okuyamam. Seyahate kitap götürenleri de hiç anlayamam, şezlonglara uzanıp o kalın kitapları okuyanları da. Ben yapamam. Ben kafamı dağıtmalı, salak salak dolaşmalı, etrafa bakıp malzeme toplamalıyım (yazmak için ya da her ne ise işte). Ben normal zamanda polisiye roman falan da okuyamam, tarzım bellidir. Paul Auster beni en rahatlatan en hafif yazan kişidir, düşün dedim. Hatta an gelir o kadar dolarım ki, Donald Duck falan okuyup kafamı dağıtmak isterim. O derece yani dedim. Enteresan dedi İko. Böylesini düşünmemiş herhalde. Ama ben böyleyim.

Kitaplarla farklı bir ilişkim var benim. Onlar beni zaman zaman bir yerlere bağlarlar ve bu beni kimi zaman mutlu eder, kimi zaman da mutsuz. Onları bırakıp alıp başımı gidemem ki. Dün bir adamın hayat hikâyesi nasıl ilgimi çekti. Adamın bir çantasında bilgisayarı ve gereken eşyaları var, bir çantası da kıyafetleri, hergün başka bir yerde yaşıyor. Öyle bir rehber arkadaşım vardır, arabasının bagajındadır herşeyi. Bir yandan bu yaşamlara imrenirim (göçebe ruhum imrenir herhalde), öte yandan bir yerim olmalı, kitaplarımın nerede olduğunu bilmeliyim. Ama onları ilden ile, ülkeden ülkeye dolaştırmam, ancak gerekirse ve taşınma esnasında. Yoksa gözümün önünde olmalılar.

Bazı kitaplarım vardır, onlardan ayrılamam, kimselere veremem. Onlar ben ölene kadar benimle yaşamak zorundalar. Ama bazıları vardır ki, veririm, paylaşırım... Koliler dolusu kitap veririm ona buna. Birilerinin işine yarayacaksa, okunacaksa derhal. Çok özel kitaplar diyeceğiniz kitaplar bile böyle çıktı kütüphanemden zaman zaman.

Aslında maddeye bu kadar da bağlanmak iyi bir şey değil. Bu aralar birkaç gündür gene titizliğim üstümde, fazla evrak, kâgıt, gazete küpürü gibi şeyleri atasım var. Yaparım... Babama çekmişim, ayda yılda bir girişirim böyle işlere ama tam yaparım yapınca da.

Bu arada, İko'yu takip edin, hararetle öneririm:

http://ikonundunyasi.blogspot.com

Ağustos Güneşi ve Mucizeleri

Ağustos muhteşem bir aydır. Ben Koç burcuyum, yükselenim Aslan, hatta Aslan'ın sonu olduğu için Başak burcu da etkiliyor yükselenimi. Ayım Terazi'de falan filan. (Anlarım bu işlerden biraz) :))))

Adını ilk Roma İmparatoru Augustus'tan alan Ağustos ayının aslan güneşi aslanlar gibi parlar tepemizde bu ayda, muhteşemdir. Güneş Aslan burcuna girince tüm haşmetiyle belirir gökyüzünde ve tebasına iyiliklerini sunan her tanrısal imparator gibi mucizelerini döktürür. Sonra da Başak burcuna girdiğinde güneş, tam benlik bir detay detay tüm mucizelerin meyvelerini toplamakla geçer zaman.

Aslan burcu güneşi, imparatorların imparatoru Augustus'a adanan bu ayda başladı mucizelerini göstermeye. Gelen kabulümüz, başımızın üstünde yeri var. Hayırlı olsun!

Benim Kahvem

2010-08-02T01:04:00.000+03:00

Bugün bir sürü karar aldım (dün desem artık, saat geceyarısını geçti) ve bu kararlara 1 Ağustos kararları dedim.

Bir sürü blog yönetiyorum. Son zamanlarda topyekün ihmal ettim bloglarımı. Sebeplerini burada sıralamak o kadar gereksiz ki... Tek bildiğim, tüm bu sebeplerin yazmamak için bir sebep oluşturamayacağı.

1 Ağustos kararlarımdan biri de tüm bloglarımı düzenlemek ve hepsiyle yeterince, elimden geldiğince ilgilenmek.

Taş Kahve'yi kahve sohbetleri haline dönüştürmeye karar verdim. Burası benim kahvem olacak. Burada yazacaklarım günün akışıyla belirlenebilir, aklıma koyup yapmaya karar verdiğim ve belki de yaptıuğım şeyleri anlatacağım, hatta kafamda değişik projeler var, bunları hayata geçirme safhasında burada paylaşacağım.

Hatta şimdi, hemen burada diğer blogları ve durumlarını, akibetlerini de belirleyeyim:

1) NOT DEFTERİ: http://yazinotlari.blogspot.com/ Bu blog olduğu gibi kalacak ve aynı şekilde devam edecek. Not Defteri benim gerçek anlamda not defterim ve öyle kalmaya devam edecek. Taslaklar, düşünceler, yazdığım yazılar bu blogda yayınlanacak.

2) VEGAN: http://veganizm.blogspot.com/ Bu blogun benim için önemi ve anlamı kesinlikle tartışma götürmez. Biraz daha aktifleştirmem gerekiyor. Vegan yemek tarifleri ve gerekli bilgiler, vegan yemek yenebilecek mekânlar vs devam, devam, devam...

3) MARDİN: http://mardinim.blogspot.com/ kesinlikle önemli bir misyonu olan bir blog, zamanında çok önem verdiğim, sonrasında teknik bir sorun sebebiyle ilgilenemediğim bu bloga da bugünlerde Mardin ile ilgili projelerim nedeniyle daha bir asılmam gerektiğini düşünüyorum. Bu şekliyle ve daha güncel konularla devam edecek.

4) TAŞ MEYHANE: http://tasmeyhane.blogspot.com/ bir dönem meyhaneci olmaya kesin karar verdiğimde (Selçuk'taki evimi meyhane yapacaktım) açtığım bu blogu da devam ettireceğim, ama şu şekilde: Gittiğim ve sevdiğim meyhaneleri ve meyhane mezelerini yazarak.

5) YOLARDAN / SOKAKLARDAN: http://yollardansokaklardan.blogspot.com/ Bu çok yeni bir blog. Hep kafamda olan bir fikirdi. Yollarda, sokaklarda çektiğim fotoları paylaştığım bir blog. Buna başladım ve eski, yeni fotoları koyacağım oraya. Sırf fotoğraf!

6) GEZGİNİN REHBERİ: http://gezginin-rehberi.blogspot.com/ Bu bloga başlarken aslında zor bir iş olacağını bilerek başlamış ve vakit ayıramadığım için de ilgilenmemiştim, açık söylemek gerekirse. Şimdi bu blogla ilgili bazı düşüncelerim var. A'dan Z'ye ansiklopedik bilgi verecek değilim. Ama bu blog bazı rehber arkadaşlarımın tavsiyeleri, yazıları (belki), bazı faydalı sayfalar, siteler vs paylaşılabilir burada. Ciddi ilgilenmem gereken bir blog.

7) iki tane kapalı blogum var; birini yalnızca davetli olanlar okuyor ve özel bir blog bu; bir diğeri ise yalnızca bana açık, senaryo notlarım var bu blogda. (Onlar da devam!)

Eh haydi bakalım; iş başına...

Kum Fırtınası

2009-11-21T23:54:00.000+02:00

Düşüncelerim rüzgâr olsa, üflesem ta uzaklara…

Gözlerimi kapatıyorum. Gene o bozkır, gene o otobüs. Ayağımı basmadan üstünden kayıp gittiğim toprak gibi akıp giden zaman içimi acıtıyor. Sapsarı bir ışık gözümü alıyor. Camdan dışarı bakıyorum.

Düşüncelerim rüzgâr olsa, üflesem ta uzaklara…

Evet, bu sefer düşünüp düşünüp susmayacağım… Haykıracağım, bağıracağım, konuşacağım, söyleyeceğim…

Gözüme kaçan şey ne? Bir kum tanesi mi bu? Bir, beş, on… Onlarca, yüzlerce…

Şaşkın bakıyorum kalakalmış öylece. Bozkırda kum…

Gözlerimi kapatıyorum. Yüzüme çarpan her tane canımı yakıyor.

Kahverengi bir dans sarı şehri kendi rengine boyuyor birden… Günlerce çıkmayacak, yapışacak bir renge… Kahverengi.

Sarı şehir kahverengi, evler, damlar kahverengi, dağ, taş kahverengi, kaldırımlar, sokaklar kahverengi, insanların yüzleri bile…

Sıcak vuruyor yüzüme kum taneleriyle birlikte. Yüzümü yakan sıcak mı, rüzgâr mı, kum taneleri mi?

Kara buran gibi ese ese geliyor karşıdan. Dimdik duruyorum sarı şehrin tepelerinde bir yerlerde.

Ben buraya ne zaman geldim? Bozkır nerede?

Ovaya bakıyorum. Dimdik duruyorum.

Döne döne kalkıyor yerden sarı sıcak kumlar. Yüzüme vuruyor rüzgârın sıcak nefesi.

Kara buran üstüme geliyor. Sallıyor, sarsıyor beni. İçim ürperiyor…

Düşüncelerim sarıyor etrafımı, rüzgârın önüne katıp getirdiği kumlar gibi dolanıyorlar etrafımda.

Nefesim yetmez korkarım. Ciğerlerim patlayana kadar üflüyorum. Düşüncelerim rüzgâr oluyor.

Kara buran kumlarla birlikte boşluğa savuruyor beni, önüne katıyor. Katran karası saçlarının bir teline tutunuyorum gecenin karanlığında.

Gözlerin kapalı…

Düşüncelerim rüzgâr oluyor, gelip başını okşuyor.

Otobüsten inenler öğretti bana rüzgâr olup dokunmayı.

Kara buran hâlâ savuruyor beni, bense saçının bir teline tutunmuş… Yüzünü okşuyor rüzgâr, eline değiyor, elini okşuyor…

Ürperiyorsun… Belki üşüyorsun.

Bir Mezopotamya gecesinde, başka bir şehirde…

Duyun Beni

2009-01-23T12:08:00.001+02:00

Duyun Beni from Greenpeace Turkey on Vimeo.

Hrant'ı Okumak ve Okuduğunu Anlamak

2009-01-18T19:17:00.005+02:00

Hrant Dink barış adamıydı. Dostluk, kardeşlik, birlikte yaşamak, eşitlik kavramlarını en güzel anlayan ve anlatan adamdı.

Ama ne yazık ki bu birilerinin hiç de işine gelmedi. Göz göre göre, 2004 senesinden başlayarak, iki sene önce AGOS gazetesi önünde kalleşçe katledilişine kadar geçen zamanda tehditler ve her türlü saldırı karşısında yalnız bırakıldı.

Bizim toplumumuzun ne yazık ki çok acı bir hastalığı var. Bu hastalığın adı, ‘bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak’.

Birileri vardır ve bunların amaçları bellidir. Bunlar giderler, herhangi bir yazının ya da kitabın içinden bir cümleyi cımbızla çeker ve bunu gündeme getirip cahil zümreyi hezeyana getirirler. Bir şey yapmasına gerek yoktur bu birilerinin, zaten özellikle cahil bırakılmış belli bir zümre hemen atlayacaktır ne hikmetse böyle bir olaya. Ve hemen ‘Vatan, Millet, Sakarya’ çığlıklarıyla linç girişimlerinde bulunacaklardır. Ne için kullanıldıklarını, ne halt ettiklerini bilmeden.

Belleksiz bir toplumuz ne yazık ki! O nedenle biraz geriye gidip bakalım olaylara.

Hrant Dink benim çok eski dostumdur. Onu 1996 senesinde AGOS gazetesini çıkartmaya başlamasından önce de, örneğin Beyazadam Kitapevi sebebiyle tanıyan pek çok insan vardır.

Ben çok şahit olmuşumdur Hrant’ın uzlaşmacı kişiliği sebebiyle pek çok kereler eleştiri oklarının hedefi olduğuna. Hrant abuk sabuk ön yargılara karşı her zaman bıkmadan, usanmadan ve yılmadan savaş verdi. Gün geldi diasporadan, gün geldi cemaatten ve pek çok zaman da içimizdeki belli bir kesimden eleştiriler aldı.

Benim her zaman en çok takdir ettiğim tarafı, devlet ve resmi çevrelerde, milliyetçi/muhafazakâr kesimlerden kaynaklanan önyargılara karşı vermiş olduğu mücadeledir.

AGOS Gazetesi 26 Şubat 2004 Perşembe günü bir saldırıya uğradı. Bir Türkiye gazetesi! ‘Olacak şey değil’ diyemedim ve fazla da şaşırmadım. Gerçi her zaman bazı tehditler vardı bildiğim kadarıyla, ama ciddiye alınacak şeyler değildi. Ama bu seferki ağır ve çirkin bir olaydı. Hâlâ nefretle kınıyorum o olayı, ama beklemiyor da değildim böyle bir ahlâksızlığı. O olayın öncesinde Hrant hangi televizyon programına çıksa, karşısına kudurmuş gibi, neredeyse ağzından salyalar akarak ona saldırmak için hazır bekleyen birileri vardı. Saldırıya da geçiyorlardı. Hrant bunları başarıyla püskürtüyordu her seferinde.

O dönem AGOS gazetesinde yayımlanan Sabiha Gökçen ile ilgili iddialar ve özellikle de Hürriyet Gazetesi’nin bunu manşete taşıması olayları kızıştırdı. Sanki memleketin namusu elden gitmişti. İnanılmaz bir rezillik sergilendi pek çok çevre tarafından. Sanki Ermeni olmak suçmuş gibi davrandı bazıları. Ben kendi adıma çok utandım olanlardan, yapılanlardan, yazılan ve söylenenlerden. Yüzüm kızardı. Kendimi çok kötü hissettim.

Birileri bu olaya çanak tuttu. Türk tarihini ve Anadolu topraklarının binlerce yıllık geçmişini sadece Osmanlı’dan ibaret sanan bir cahil ve kültürsüzler ordusu da sarıldı kaleme. Yazılanlar, çizilenler, söylenenler rezillik boyutlarına ulaştı zaman zaman. Kimsenin anlam veremediği bir süreç başladı. Doğru ve güzel bir şeyler yazanların yazıları biraz gümbürtüye gitti, hatta zayıf ve hafif kaldı. Çok kısa bir zamanda herkes birer birer gerçek yüzünü göstermeye başladı. Hatta bir zamanlar Türkiye’nin en prestijli gazetelerinden birinde, bir kişi okuduğunu anlamaktan aciz bir şekilde, Hrant’ın aslında pek de güzel olan bir yazısının orasından burasından alıntılar yaparak olayı tırmandırdı.

26 Şubat 2004 Perşembe günü AGOS Gazetesinin önünde ülkücüler bildiriler okumaya, Hrant Dink’e yönelik ölüm tehditleri içeren sloganlar atmaya başladılar. İşin en ilginç yanı ise, bu ‘izinsiz’ gösteriye ve atılan tehdit sloganlarına rağmen polisin müdahale etmemesi, orada onca televizyon kanalının çekim yapmasına rağmen bu haberin kamuoyuna yansımaması, gazetelerde bu vahim olaya yer verilmemesi, Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin ve Çağdaş Gazeteciler Derneğinin herhangi bir basın açıklaması yapmaması...

Bütün bunlar çok düşündürücüydü. Benim en vahim bulduğum konu ise, vatan sevgisinin kimlere kaldığıydı! Bunlara mı kalmıştı? Ayrıca bunlar vatanperver falan değil, hepsi vatan hainiydi aslında. Nasıl oluyor da vatan sevgisini kendi tekellerinde görme hakkına sahip oluyorlardı? Keşke bunların hepsinin toplam vatan sevgisi Hrant’ın Türkiye sevgisinin milyarda biri kadar olsa!

Böylece ne yazık ki, geriye sayım başladı ve bugünlere geldik.

Ben Hrant’ı eleştiren pek çok kişinin Hrant’ın yazdığı onlarca yazıyı, yaptığı onlarca söyleşiyi okumadığını çok iyi biliyorum. En büyük eleştiriye sebebiyet veren sekiz bölümlük yazı dizisini okumadıklarını da. Ama o yazı dizisinden diasporaya söylediği bir lafı cımbızla çekerek Türklüğe hakaret olarak algılayıp linç harekâtına başladıklarını tüm toplum, hatta tüm dünya biliyor. Oradan buradan, kulaktan dolma şeylerle eleştiri oklarını hedefe yönelttiklerini de. Beni en çok şaşırtan da, zamanında Hrant’ın hakkında söylemediği lafı bırakmayan ya da 2004’deki olayda kılını kıpırdatmayan bazı kişilerin Hrant’ın katledilişinden sonra onu öven yazılar yazma cesareti göstermeleriydi. Kendilerinde nasıl bir hak gördülerse artık?

En vahimi de, keşke bazı insanlar ‘okuduklarını bile anlamaktan aciz’ olsalar. Keşke bazıları okusa da, anlamasa. Okusun, anlamasın, eleştirsin. Bir şekilde o kişiye anlamadığı ya da yanlış anladığı anlatılabilir ya da buyursun beni ikna etsin. Ama ne yazık ki, tüm olan biten zaten okumayan, oradan buradan duyduğu saçma sapan şeylerle yetinen kişilerin başının altından çıkıyor. Buna cahillik mi dersiniz, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak mı dersiniz, ne dersiniz bilemem. Ama bir cümleyi cımbızlayıp içeriğini bile bilmediğin bir yazı hakkında konuşamazsın. Buna kimsenin hakkı yoktur.

Geçtiğimiz yıl, Hrant’ın katledilişinin birinci yıldönümünde bir kitap çıktı piyasaya. Uluslararası Hrant Dink Vakfı Hrant’ın yazdığı ve yayımlanmamış olan kitabını ‘İki Yakın Halk, İki Uzak Komşu’ adıyla yayımladı.

Bence bu kitap her Türk vatandaşının mutlaka okuması gereken bir kitap. Aslında tercüme edilip tüm dünyaya okutulması gereken bir kitap. Ermenistan’da yaşayan Ermenilerin de, diaspora Ermenilerinin de okuması gereken bir kitap.

Hrant’ın Türk Ermeni ilişkisizliği üzerine yazdıkları elbette yazıldığı dönemde de yeni görüşler değildi. Onun on yıl boyunca yazdıklarının ve konuştuklarının birer özetiydi.

Kitabın sunuş bölümünde Hrant şöyle diyor:

“Dikkatinize sunduğum bu çalışma da işte, kendi durduğum noktadan kendi bakış açımın bir ürünü.

Ve hemen belirtmem gereken husus o ki, bu çalışma sadece Türkiyeli Ermeni Hrant Dink’in bakış açısıdır ve kesinlikle tüm Türkiye Ermenilerinin bakış açısı olma iddiasını taşımaz.

Kendi durduğum noktanın koordinatları ise şöyle:

Benim iki kimliğim var ve ikisinin de bilincindeyim.

Birincisi Türkiyeliyim, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşıyım...

İkincisi de Ermeni’yim.

Üstelik her ne kadar Türkiye Ermeni Toplumu’nun bir parçası olsam da aynı zamanda Ermenistan’ın ve dünyaya dağılmış Ermeni Diasporası’nın da moral bir parçasıyım, o insanların soydaşıyım.

İşte tüm bu nedenlerle eğer birileri tek bir nedenle dahi Türk-Ermeni ilişkilerinin düzelmesini istiyorsa, benim nedenim en azından iki kat daha fazla.

Beni hangi kimliğimle ele alırsanız alın, farketmez...” (Sayfa 2)

Kitap ilişkisizliğin yakın tarihini, resmi ve sivil alandaki temas çabalarının nasıl boşa çıktığını, hangi merciler tarafından baltalandığını anlatarak başlıyor. Türkiye – Ermenistan ilişkisizliğini besleyen nedenleri de üç başlıkta topluyor: Tarih, Travma, Paranoya. Bu bölümde tüketilen miras olan tarihsel ilişki, Ermeni dünyasının ruh hali ya da ağır mirası travma ve Türk ulusal kimliğinin temel harcı paranoya masaya yatırılıyor. Ne yapmalı, ne yapmamalı konusunda da tarihin üstüste pek çok şifresi olan kilidinin nasıl açılabileceğini ve kilidi açılabilirse o tarihin nasıl aşılabileceğini anlatıyor. Ama tüm bunları başarabilmek için de resmi tez, resmi temsil ve sivil alan üçgeni arasındaki farklı duruşları ve etkileşimleri de kavramak, bunların ayrımına varmak gerekiyor. Korkunun yerine arzuyu koymak gerekiyor.

Kitabın sonsözünde şöyle diyor Hrant:

“Türkiyeli bir Ermeni olarak değişik adreslere konuşmak durumunda kalırken özellikle iki noktaya özen gösterdim. Birincisi hitap ettiğim adrese karşı eleştirel durabilmeye, ikincisi bu adresleri birbirine karıştırmamaya... Ne yazık ki, aynı özeni, hitap ettiğim adresler çoğunlukla göstermediler. Avrupalılarla konuşurken Avrupalıları eleştirdim ama bu eleştirilerimden Ermeniler ya da Türkler kendilerine pay çıkarıp söylemleri yerdiler ya da övdüler. Türklerle konuşurken Türkleri eleştirdim ama buradan da Avrupalılar ya da Ermeniler kendilerine pay çıkarıp eleştirileri yerdiler ya da övdüler.

Tabiî Ermenilerle konuşurken de Ermenileri eleştirdim ama bundan da özellikle Türkler kendilerine pay çıkarıp saptamaları yerdiler ya da övdüler. Sanırım bu benim gibi biri için bundan böyle de kaçınılmaz bir handikap olacak. Ama ne çare ki bu duruma karşı benim samimi durmak dışında başkaca alabileceğim bir tedbir de yok. Adresler beni şaşırsa da ben adresleri şaşırmayacağım, hepsi bu...” (Sayfa 74)

Adreslerin onu ne kadar şaşırdığı, kalleşliğin olayları nerelere getirdiği bugün malûm. O nedenle sunarken bölümüne geri dönüp baktığımızda:

“...artık söylemlerimizin anlaşılır olması ve ayaklarının üstünde sağlam durması gerekir.

Ne demek istediğimizi her zamankinden daha iyi anlatabilmemiz gereken bir süreç yaşıyoruz.

Söylemlerimizin ayrıntıları dahi bu açıdan hayli önem taşıyor.

Aksi durumda söylenenlerin tahrif edilmesinin, sağa sola çekilmesinin veya amaçları dışında kullanılmalarının önüne geçmek mümkün değil.

Bunu yapmak için de maşallah hem Türkiye içinde hem dışarıda ‘hazır kıta’ bekleyen odaklar fazlasıyla mevcut.

Bu mütevazı çalışmanın tüm bu ayrıntılar dikkate alınarak değerlendirilmesini diliyorum.” (Sayfa 4)

sözleri bugün geldiğimiz noktada bu kitabın okunması ve ondan da önemlisi okuyanın okuduğunu anlaması gerekliliğini gözler önüne seriyor.

Bu kitap o zamanlar, kalleşlik kapıyı çalmadan yayımlansaydı bir şeyler değişir miydi? Değişmezdi. Çünkü tüm bunlar yıllarca söylendi, dile getirildi. ‘Hazır kıta’ bekleyen kalleşler zaten gene cımbızlar gene aynı şeyi yapardı.

Bu kitabı okuyun, herkese de okutun. Belki biraz ufuk açar, belki yaralara merhem olur.

Teşekkürler Caner

2009-01-12T17:41:00.010+02:00

12 Ocak 1978 - 12 Ocak 2003. Tam 25 yıl. Hayatımın en mutlu yılları.

Bunun için sana teşekkür ederim Caner.

Hiç kimsenin gelişi senin gelişin gibi mutlu etmedi. Hiç kimsenin gidişi de senin gidişin gibi yakmadı, acıtmadı.

Sen canım oldun, sırdaşım, arkadaşım, dostum, akıl hocam, herşeyim.

Ben çok şanslı ve mutlu bir insanım aslında, çünkü sen gerçek sevgiydin. Gerisi yalan!

İyi ki vardın! İyi ki varsın!

Teşekkürler Cankom!

Harold Pinter'in Ardından

2009-01-06T01:45:00.002+02:00

‘Nobelli yazar Pinter öldü’ haberini okuduğumda elim yazı masamın üzerinde duran, her daim gözümün önünde olmalarından zevk ve kuvvet aldığım bir sürü tiyatro kuramı kitabının arasındaki ‘Harold Pinter Tiyatrosu’ adlı kitaba gitti. Kitabı Stanislavski, Meyerhold, Brecht, Grotowski ve Barba kitaplarının arasından çekip çıkarttım.

Uzun süre kitabı öylece tutmuşum. Düşünüyordum: ‘Nobelli yazar Pinter öldü’. 24 Aralık 2008’de gırtlak kanserine yenik düşen Pinter’in ardından söylenen buydu. Bu kadar basit bir cümle. Pinter’in bana ne ifade ettiğini, onu bilenlere ne ifade ediyor olabileceğini ve basından bu haberi okuyup onu tanımayanlara da ne ifade etmesi gerektiğini düşünüyordum bu cümlenin.

Düşüncelerden sıyrılıp elimde tuttuğum kitabın kapağına baktım. O zamanlar henüz doçent, şimdi ise profesör olan Jak Deleon’un yazdığı bu kitabı görüp aldığımda nasıl mutlu olduğumu hatırladım. Harold Pinter’in kitabın kapağındaki fotoğrafına baktım uzun uzun. Gülümsedim. Bana nedense çok şey anlatan ama Pinter’in ölüm haberiyle basında çıkan fotoğraflardan değildir o fotoğraf.

Bir şeyler yazmam gerektiğini düşündüm ama bir türlü gitmedi elim yazmaya. Günlerce ne yazmalı diye düşündüm. Harold Pinter dünyanın en önemli tiyatro yazarlarından biriydi, 32 oyun, 13 skeç yazmıştı. Senaristti, 24 tane senaryo yazmıştı. Müthiş bir şairdi, çok üretkendi bu alanda da. Düzyazı şeklinde eserler de bıraktı. Oyuncuydu, tiyatro ve televizyon oyunculuğunun yanı sıra tiyatro ve televizyon yönetmeniydi.

Tüm bunlardan başka insan hakları savunucusu idi. 1985’te Arthur Miller’le birlikte 12 Eylül baskısı altındaki aydınlara destek olmak için Türkiye’ye gelmişti. Yakın geçmişte Hasankeyf’i korumak için kampanya başlatmıştı.

2005 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı. Ödül töreninde İsveç Akademisi Başkanı Horace Engdahl, Pinter için “Günlük keşmekeş içindeki uçurumları gözler önüne seren ve zulmün kapalı odalarını açılmaya zorlayan bir yazar” demişti.

Pinter’i anlamak için aslında biraz Pinter Tiyatrosu’ndan bahsetmek gerekir.

Harold Pinter 10 Ekim 1930’da Hackney, Doğu Londra’da dünyaya gelir. Çocukluğu işçilerin yaşadığı, yıkılmaya yüz tutmuş evlerin, bir sabun fabrikası ve demiryollarının bulunduğu bir semtte geçer. Savaş yılları çocukluk dönemine denk gelmesine rağmen taptaze anılarla aklındadır. 16 yaşında tiyatro tutkunu İngilizce öğretmeninin yönettiği oyunda Macbeth’i canlandırır sahnede. 1948’de Kraliyet Tiyatro Akademisi’ne bursla kabul edilir.

1951’de profesyonelliğe adım atar ve ilk defa pofesyonel olarak sahneye çıkar. 1957’ye kadar farklı kentlerde farklı tiyatrolarda oyunculuk yapar ve 1957’de ilk oyununu ‘The Room’ (Oda) yazar.

1958’de (daha sonra filme de çekilecek olan) ikinci oyunu ‘The Birthday Party’ (Doğumgünü Partisi) ve 1959’da ‘The Dumb Waiter’ (Git – Gel Dolap) ile yavaş yavaş eleştirmenlerin de dikkatini çekmeye başlar. Filme de çekilen ‘The Caretaker’ (Kapıcı) oyunuyla olumlu eleştiriler, övgüler, ödüller gelmeye başlar. Pinter’in uzun ve kısa oyunları değişik tiyatrolarda sahnelenmeye başlar. Artık ünü dünyayı sarmıştır. 60’lı yıllarda ‘The Homecoming’ (Eve Dönüş), ‘Landscape’ (Manzara) ve ‘Silence’ (Susku) ile Pinter başarısını daha da yukarılara taşır ve ödüller almaya da devam eder.

1970’de Hamburg Üniversitesi’nden Shakespeare Ödülü, Reading Üniversitesi tarafından Onursal Doktor ünvanı alır.

‘Old Times’ (Eski Zamanlar), ‘No Man’s Land’ (Issız Topraklar), ‘Betrayal’ (Aldatma), ‘Family Voices’ (Aile Sesleri), ‘A Kind of Alaska’ (Bir Tür Alaska), ‘Victoria Station’ (Victoria İstasyonu) ile 1970 – 80 arası başarı merdivenlerini hızla tırmanır ve daha pek çok oyunla 2000’li yıllara gelir.

Pinter, Ionesco, Beckett ve Genet gibi ‘Uyumsuz Tiyatro’ yazarları arasında anılır. Fakat tarzıyla ve kullandığı dil ile hepsinden ayrılır. Hatta o kadar farklıdır ki, ‘Pinteresque’ (Pintervari) diye adlandırılmıştır tiyatro stili.

Sırf bu sebeple hakkında ciddi akademik araştırmaları, çalışmaları, ciddi yayınları hakediyor Harold Pinter Tiyatrosu. Ve gene bu nedenle Jak Deleon’un kitabı yeniden gündeme oturuyor ve önem kazanıyor.

Deleon kitabında, Pinter’in tiyatrosunda insanların düşleyip özlemini çektikleri yaşam ile sürdürmekte oldukları yaşam arasında onulmaz bir boşluğun varlığına dikkatimizi çekiyor.

Pinter, tiyatrosunda insanın evrensel yalnızlığını işler. Soyut kavramlarla değil, insan olmanın somut deneyimi ile ilgilenir. Kişileri simgesel değil, gerçek varlıklardır. Entellektüel söylevler verip simgesel atılımlara geçemezler. Pinter gerçeği çarpıtmaktansa gerçekçi bir anlayış içinde sergilemeyi yeğler. Pinter’in gerçekçilik anlayışı sahne diline yeni boyutlar getirmiştir. İlk anda tümü ile mantıksız ve uyumsuz gibi görünen bu dil, aslında sözcüklerin kendilerinin değil, insanların sözlerle birbirlerine yaptıklarının önemli olduğunu kanıtlar. Dil amaç değil, araçtır.

Bir konuşmasında Pinter şöyle der: ‘Oyunlarımda olanlar benim içimde de oluyor.’ Yani Pinter kişileri ile birlikte yaşar, kaygılarını bölüşür.

İşte tam bu noktada durup Pinter’i yeniden okumak ve iyi anlamak gerektiğini düşünüyorum. Yazdıkları aslında gerçek yaşamın, hatta kendisinin yansımasıdır. Doğru ve düzgün insandır, adam gibi adamdır, insan gibi insandır.

Pinter Tiyatrosu’nun özü: ‘Yaşamayı sürdürmek ve yaşamı kırbaçlayan istemi yadsımamaktır’.

Harold Pinter hakkında detaylı bilgi için: http://www.haroldpinter.org/

Faydalanılan kaynak: Jak Deleon ‘Harold Pinter Tiyatrosu’

Dünya İnsan Hakları Günü

2008-12-10T19:22:00.001+02:00

YORUMSUZ...

Uyan, Kafayı Ye, Sonra da Aklını Başına Topla !!!

2008-11-24T16:42:00.000+02:00

Uzun uzun yazmaktansa dedim seyredin...

Buyurun!

Wake Up, Freak Out - then Get a Grip (Türkçe) from de scape on Vimeo.

Yasakçı Zihniyeti Şiddetle Kınıyorum!

2008-10-25T17:38:00.000+03:00

Yasakçı zihniyeti şiddetle kınıyorum!

Kürke Hayır Platformundan bana gelen bir yazıyı buraya olduğu gibi alıyorum, sebebi de benim söylemek istediğim herşeyin zaten içinde olması... Sonuna kadar katılıyorum! YETER ARTIK diyorum...

Buyurun...

Bünyesinde birbirinden değerli websitelerini barındıran ve ücretsiz blog hizmeti sunan blogger.com adresi, 24 Ekim Cuma günü itibari ile mahkeme kararı ile engellenmiştir.

Binlerce kıymetli bilginin paylaşıldığı, insanların önemli anlarını not alıp başka insanlara aktardığı, fikir alış-verişinin en etkin yolu olan internet günlükleri Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi' nin -gerekçesini bile açıklama gereği duymadığı- tek kararı ile bir anda kapatılmıştır.

Günlük yazılarını ve belki araştırmalarını sadece Blogspot veri tabanında saklayıp paylaşıma açanlar bir anda birikimlerine ulaşamaz hale getirilmiştir. Yıllardır kendi çıkarları doğrultusunda yayın yapmakta olan yayın organlarına inat, bağımsız blog siteleri içlerindeki onlarca değerli bilgi ile birlikte sansürlenmiştir!

Yüksek tahsilli bireylerini işsiz bırakan, yaşlı teyze ve amcalarına cep harçlığı - emekli maaşı veren, türcülük, ırkçılık, cinsel ayrımcılığın her köşede kendini gösterdiği ülkemizde,

İnsanların internet üzerinden "at, köpek, hayvan pornosu", "verecek hatun nasıl davranır" aramalarında cinsel tatmin bulduğu ülkemizde,

20 milyon kadının her sabah birbirinden beter TV programlarına maruz bırakıldığı, genç kız ve erkeklerin "kendini en kısa yoldan pazarlama" üzerine bilgilendirildiği ülkemizde,

Hayatımızın her noktasına sokulan, geleceğimizi karartmayı hedefleyen sansürcü anlayışı kınıyoruz! Daha özgür, daha yaşanılası bir dünya için hepimiz sesimizi Sansüre Karşı yükseltiyoruz!

Aşağıda imzası bulunan websiteleri olarak, Türkiye'deki internet sitelerinin sansüre uğramasına tepki olarak doğmuş olan www.sansuresansur.org'u ve bu konuda çalışmalar yürüten diğer birey ve inisiyatifleri destekliyoruz!

www.ozanezgiberberoglu.com

www.alternatif-istanbul.net

www.kurkehayir.gen.tr

Doğum Günün Kutlu Olsun!

2008-09-15T20:31:00.000+03:00

15 eylül...

Bugün senin doğum günün...

Sensiz ikinci doğum günün.

Bugün umut günü benim takvimimde.

Seni unutmadık, unutmayacağız, unutturmayacağız!

İyi ki doğdun Hrant!

Doğum Günün Kutlu Olsun!

Yolun Işık Olsun Benim Güzel Kızım!

2008-09-03T23:28:00.002+03:00

Canım kızım Lady Macbeth’im...

Bana hayatımın en güzel anlarını yaşatan güzel kızım. Birlikte tam 13 yıl.

1 kasım 1995... Sıcak, çok sıcak bir gün. Çok önemli bir randevum var. Kardeşim Zeynep’le birlikte gitmek istiyorum. Beni kırmıyor. Arabaya binip Anadolu yakasına geçiyoruz. Verilen adrese gelince heyecanlanıyorum. Bir sene önce ölen Ankara kedim Ada’nın yasını tutuyorum hâlâ. Yaptığımın doğru olup olmadığını düşünüyorum. Çünkü Zeynep’le gittiğimiz adreste 5.5 aylık bir İran kedisi bakacağız ve beğenirsem alacağım. Ada geliyor aklıma, üzülüyorum.

Gittiğimiz yer bir ofis. İçeride fazla eşya yok. Selam ve tanışma faslından sonra hemen ofisin girişindeki bir masa üstünde oturan kocaman bir erkek kedi dikkatimi çekiyor. Tüyleri koyu mavi parlıyor. Çok güzel bir şey. Hemen soruyorum: ‘Bu babası mı dişi kedinin?’ Cevap gözümü korkutuyor: ‘Hayır, abisi...’

Abisi bu ise kız nasıl bir şey merak ediyorum. Bir köşede bir mama kabının önünde görüyorum aslında, minicik bir kedi (abiyle kıyaslanırsa nokta kadar) mama yiyor. İçeri girip oturuyoruz. Yanlış hatırlamıyorsam kedi saklanıyor ve bulmakta zorlanıyorlar. Neyse, bir müddet sonra kedi bana doğru yürüyor ve karşıma geçip suratıma bakıp ‘meeee’ diye bir ses çıkartıyor. Ben bu anda Zeynep’in ‘ay bu İran kedileri de, Çin Halk Cumhuriyeti gibi, hepsi birbirine benziyor’ dediğini ve bir şekilde hevesimin bir saniye için bile olsa kırıldığını hatırlıyorum. Sanki Zeynep onaylamazsa o kediyi almamam gerekir gibi bir duygu var içimde. Kedi bana gelip bağırdı ya... Zeynep’e dönüp ‘Gidelim mi? Beni sevmedi galiba!’ diyorum. Zeynep: ‘Kedinin boynuna mı atlamasını bekliyorsun?’ diyor ve yere eğilip kediciği kaldırıp bana doğru tutuyor ‘Ama yazık buna, bak ne kadar şeker’ diyor. Kediyle gözgöze geliyoruz ve o anda aşık oluyorum. ‘Tamam’ diyorum ‘alıyorum’.

Kediyi alıyorum, oldukça yüklü bir para da ödüyorum. Çok mutluyum. Bana diyorlar ki: ‘Aslında bunlar sekiz kardeşler. Sizin aldığınızı küçük diye kimse istemedi. Ama bizce en şanslısı da bu içlerinde. Çok iyi bir yere gidiyor.’

Kedimin adını bile daha almadan takmıştım: Lady Macbeth. Evi bile hazırladım, bazı gereken şeylerini aldım ama biraz alışveriş yapmak lâzım. Annemi evinden alıp onu da götüreceğiz alışverişe. Hem de kediyle tanışmış olur, daha haberi bile yok.

Zeynep’e dönüp, ‘Ne taksam adını?’ diye soruyorum. Hiç düşünmeden: ‘Lady Macbeth’ diyor. ‘Ben de öyle düşünmüştüm’ diyorum.

Annem gördüğü an bayılıyor Lady’ye. Lady daha gelir gelmez evine alışıyor.

13 sene su gibi akıp geçiyor. Müthiş bir mutluluk yaşatıyor bana da, herkese de. Benim kızım, yol arkadaşım, can yoldaşım, can parçam oluyor.

Üzerine titriyoruz. Ne de olsa cins kedi, sorunları çok olur. En büyük şansımız 1997 senesinin yaz aylarında hayatımıza giren ve son anına kadar da veterineri olan Yasin Özenir. Yasin’e büyük aşk duyuyor Lady. Lady, Yasin’in sayesinde tüm sorunları atlatıyor. Çok dirençli ve hayatı seven bir kedi. Nelere dayanıyor.

Herkese büyük mutluluk yaşatıyor. Hayatımda bu kadar büyük yer kaplayacağını, onu bu kadar çok seveceğimi, ‘dünya bir yana Lady bir yana’ durumuna gireceğimi rüyamda görsem inanmazdım, ama öyle oldu. 2000 senesinde hayatımıza ikinci mavi İran kedim Othello girdi. O da çok sevildi ve seviliyor, o evin neşesi ama Lady'nin yeri hep farklı oldu.

Lady çok sevildi, çok iyi bakıldı. Hep onun çok ama çok yaşlanacağını, yaşlılıktan öleceğini düşünürdüm, hatta öleceği aklımın ucundan geçmezdi. Caner’i, Hrant’ı, Savaş’ı tanıdı. Savaş ona ‘hanım’ derdi. Hepsini yolcu etti. Şimdi kendisi de gitti.

Yasin’le, Yasin kalp ameliyatı olmadan birkaç gün önce Lady’nin kan tahlilleri sonuçlarını konuşurken: ‘Bu kız ikimizi de gömer’ demişti. Ben de ‘İkimizi de gömerse kim bakar ona?’ demiştim.

Her şey çok ani gelişti. Zaman içinde Lady meme kanseri olmuş ve bir memesi alınmıştı. Yeni bir tümör çıkmış ama şükür ki doku altında değildi. Son kan tahlilinde en korktuğum İran kedisi sorunlarından biri baş göstermeye başlamıştı. Üre yüksek çıkmıştı, bu da böbrek sorunu demekti.

Othello’ya şeker hastalığı nedeniyle insülin yapılıyor ve belli aralıklarla kontrol için veterinere gidiyordu. Yasin ameliyat geçirdiği için Timur ilgileniyordu kedilerle. Hayatımda ilk defa gözüm arkada kalmıyordu. Yasin’den başkasına güvenmediğim, güvenemediğim için çok zor bir durumdu benim için başka bir veteriner. Ama daha Timur’u ilk tanıdığımda ve biraz sohbet ettiğimde onun ne kadar iyi bir veteriner olduğunu anlamıştım. Çok büyük bir şanstı bu, herkes için.

15 ağustos’ta Othello ile birlikte Lady’yi de götürmüştüm, tümör büyümüş gibi gelmişti bana. Timur Lady’yi görür görmez hemen kan alıp tahlillere baktı ve Lady’nin üre kısacık bir zaman diliminde o kadar yükselmişti ki, eve yollayamazdı. Orada kalacaktı.

Sonun başlangıcıymış. Kabul etsem de etmesem de. Tedavi her anlamda olumluydu ama üre düşmüyordu. Bu da iki böbreğinde zarar gördüğünü gösteriyordu. Kimi zaman bir iyileşme görünüyordu ama son birkaç gün çok hızlı şekilde kötüye doğru gitmeye başladı her şey. Elden gelenden fazlası yapıldı, tıp sınırlarına kadar zorlandı, Timur çok uğraştı, bunu hayatım boyunca unutmayacağım. Lady direnmeyi bıraktı ve 3 eylül sabahı 10.50 sıralarında Timur telefonla arayıp hiç almak istemediğim o haberi verdi: Lady uykuya dalar gibi ölüme yürümüştü.

Tek tesellimiz bir üre krizi ile gitmemesi, elimde kasılarak ölmemesi, huzur içinde yürümesi oldu ölüme. Öbür türlü hayat boyu kendimi affetmezdim.

Bir gün önce artık ben de kendimi en kötüye hazırlamıştım, kızımın durumu hiç iyi değildi, anlamıştım olacakları ve ertesi gün başıma gelebileceklere hazırladım kendimi, kızımla vedalaştık. Ertesi gün ne yazık ki o istenmeyen an geldi, Lady gitti.

Kızım, can parçam... Gönül isterdi ki diye başlayan onlarca cümle kurabilirim. Ama ne fayda, yoksun artık. Elimden gelen tek şey ‘Yolun Işık Olsun’ demek.

Çok sevildin, sen de çok sevdin, çok güzel yaşadın, dünyanın en güzel varlığıydın bizler için. Zeynep iyi ki beni kandırdı ve ben seni aldım. Zeynep’e müteşekkirim. Sen hepimize inanılmaz boyutlarda mutluluklar yaşattın.

Biliyorum ki, her zaman herkesin seninle ilgili yalnızca çok güzel anıları olacak.

Benim rüzgâr kokulu kızım, öpmeye koklamaya doyamadığım canım kızım...

İyi ki hayatıma girdin. İyi ki vardın. Benim için hep var olacaksın.

Seni çok özleyeceğim...

Yolun ışık olsun!

Gene İran!

2008-08-22T13:39:00.000+03:00

Habere bak habere!

Bugün Hürriyet gazetesinde:

Aktrise Hollywood Yasağı

İranlı aktris Gülşifte Farahani, Leonardo DiCaprio ile birlikte rol aldığı "Body of Lies" filminde başını örtmeyince kariyerini riske attı. İran Kültür Bakanlığı, yeni iş bağlantıları için Hollywood’a gitmeye hazırlanan oyuncunun ülkeden çıkışını yasakladı.

İRANLILARIN yurtdışındaki kültürel faaliyetlerinden de sorumlu olan İran Kültür ve İrşad Bakanlığı, ülkenin en ünlü kadın sinema oyuncularından Gülşifte Farahani’ye yurtdışına çıkış yasağı getirdi. Hollywood filmlerinde rol alan ve yeni projeler için temaslarda bulunmak üzere ABD’nin Los Angeles şehrine gitmek isteyen 25 yaşındaki Farahani, Tahran’daki İmam Humeyni Havalimanı’nda durduruldu. Farahani’ye, bu tür iş görüşmeleri öncesinde alınması zorunlu olan bakanlık izni için başvuruda bile bulunmadığı ve bu yüzden ülkeyi terkedemeyeceği bildirildi.

Şure Ağdaşlu ile birlikte Hollywood’da rol alan iki İranlı aktristen biri olan Farahani, son olarak, sonbaharda gösterime girecek olan "Body of Lies" filminde rol almıştı. Farahani, başroldeki Leonardo Di Caprio tarafından canlandırılan ajan karakterinin aşık olduğu İranlı hemşire Ayşe’yi oynamıştı. Hollywood yapımcılarının, İslam dünyasındaki hassasiyetleri gözönüne alarak Farahani ile özel bir sözleşme yaptıkları ve tüm sahnelerde tesettürlü olacağını taahhüt ettikleri öne sürülmüştü.

Ancak filmin bu hafta ilk kez yayımlanan fragmanında, Farahani çok kısa bir süre için, Di Caprio’nun yanında başı açık halde dururken görülüyor. Bu sahne İran’ın çok satan İtimad Gazetesi’ne de yansıyınca, ülkede tartışma başladı. Son olarak, ülkedeki tüm filmleri sıkı biçimde kontrol eden ve sansürleyen Kültür Bakanlığı’nın yasağı geldi.

Yasağın ardından Farahani’ye telefon yoluyla ulaşmanın mümkün olmadığı bildirildi. Altı yaşından beri aktrislik yapan ve aileden oyuncu olan Farahani, ilk ödülünü henüz 14 yaşındayken, Fecr Uluslararası Film Festivali’nde almıştı.

Şimdi, belki diyeceksiniz ki, 'Ne var bunda? Alıştığımız bir İran haberi.'

Belki... Ama ben başka bir şeye dikkat çekmek istiyorum:

Hatırlayın, çok uzağa gitmenize gerek yok. Geçen hafta İstanbul'da o ülkenin cumhurbaşkanı ağırlandı. Yapılanlar çok yanlıştı, adam Anıtkabir'e gitmem, günahtır cart curt dedi, bizimkiler emrin olur dediler. Herif sırıta sırıta kendini İstanbul'da ağırlattı, bizimkiler ağızları kulaklarında koşarak adama sarılıp üç kez öptüler. Mutluluktan geberecekler. E, ne de olsa rol modelleri bu adam, nasıl mutlu olmazlar???

Dünyanın hiçbir yerinde yapılmayacak bir ayıp, bir terbiyesizlik yaşatıldı İstanbul halkına. Adam fırsatı kolladı, hoooop golü attı. Ben memleketimde buna izin vermem, ben halkın içindeyim dedi. Cevap bile veremediler. Vermeye çalıştıkları cevap, özrü kabahatinden büyük tarzındaydı zaten. Utanmadılar, sıkılmadılar.

Cuma oldu, ne gerek varsa, Sultanahmet camii'nde boy gösterdi bir gün evvel bu memlekete hayatının golünü atan, Türkiye'nin bir numaralı düşmanı o cüce. Adam cuma namazı kılmaya gidiyor, bizim bazı şerefsiz yalakalar, adi sürüngenler, cahil geri zekâlılar başlıyorlar camii içinde tekbir getirmeye, fotoğraf çekmeye vs. Sultanahmet camii imamı uyarıyor:

'Bu durumdan Allah da razı değil. Lütfen kendinize gelin. Allahüekber nidalarını nümayiş (gösteri; gösteriş) anlayışıyla yapıyorsanız, yanlış yapıyorsunuz. Allah en büyüktür, en büyüğe yakışan saygıyı gösterin.'

Bravo... Budur!

Ama anlayan kim? Bizim bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmaya meraklı cahil zümre, devam ediyor tekbir getirmeye. Şerefsizler ordusu!

Bir de dışarıda bağırıyorlar: 'Mücahid Nejad!'

Sanki futbol sloganı atılıyor. Adi utanmazlar. Ne mücahidi be? Zaten bu geri zekâlılar mücahit'in anlamını bilseler ağızlarına bile almazlar bu sözü...

O da iğrenç iğrenç sırıtıyor.

Attı mı golleri arka arkaya? Yaptı mı şovunu? Kimdir galip? İran ve Ahmedinejad.

Suç onda mı? Asla! Koyun külâhınızı önünüze düşünün.

Zaten benim en anlamadığım, her fırsatta, geri zekâlılar gibi, her şeye 'Ya Allah Bismillah, Allahüekber' diye bağırmak neyin nesidir? Bu din değildir, inanç değildir, bu cahillik, bilgisizliktir. Futbol sloganı atar gibi her dakika bu tarz saçmalamalar... Bu dine de, inanca da saygısızlıktır. Şerefsizliğin önde gidenidir.

Şimdi, dönelim gazetedeki habere:

Dikkatinizi çekmek istediğim bir başka nokta da şu; haberin başında diyor ki;

İranlıların yurtdışındaki kültürel faaliyetlerinden de sorumlu olan İran Kültür ve İrşad Bakanlığı...

İrşad nedir? Hemen Türk Dil Kurumu'ndan alıyoruz cevabı:

irşat -dı
isim, eskimiş (irşa:dı) Arapça irş¥d
doğru yolu gösterme, uyarma

YUH! YUH! YUH!

Doğru yolu gösteriyor, aydınlatıyor, uyarıyor... Ya bunlar kendini cidden ne sanıyor anlamıyorum.

Hadi, diyelim ki, (dememek lâzım tabiî ama) kendi bünyelerinde ne halt ederlerse etsinler. Ama bizimkilerin bunları rol model olarak görmesi, örnek alması, alkışlaması inanılır gibi değil.

YUH BİZE!

Gazetedeki haber de gene nasıl kadınlar üzerinde saçma sapan politika yapıldığını, nasıl şerefsizliklere, Ortaçağ'da bile olmayan karanlıklara gömülündüğünü gösteriyor.

Herkese acilen Persepolis filmini izlemelerini öneririm!!! İbretle izleyin. Oturun düşünün!

Benim Filmimin Müziğini Sen Yap Müzik Tanrısı

2008-07-07T00:37:00.004+03:00

Arto Tunçboyacıyan’a...

Benim filmimin müziğini sen yap Müzik Tanrısı...

Sen denizi taşı bozkırlara,
Denizi taşı dağlara.

Senin müziğin olsun filmimin müziği.

Bir beste yap,
Bozkırları getirsin yatak odamın penceresine
Hüzün dolsun içeri
Toz, toprak, duman dolsun
Essin rüzgâr ortalık karışsın.

Otobüs ilerlerken bozkıra doğru
Düşer yorgun başım omzuna
Ay okşar yanağını
Çekingen, masum
Dalalım uykuya...
Uyumuyorsun biliyorum
Ay ışığında yüzünün hatlarını ezberliyorum

Çekingen, masum
Başım düşüyor omzuna

Bozkırda ay...
Ay bozkırda...

Ortalık toz duman
Ay okşuyor nefesini
Gözlerim kapalı,

Gözlerin kapalı.
Uyumuyorsun biliyorum
Dudaklarında bir tebessüm ay.

Yaz Müzik Tanrısı,
Taşa, kana, kurşuna lanet olsun, yaz
Umudu kırık kuşa yaz
Fırdolayı dönsün müziğin içimde
Bozkırın tozu girsin odama
Ay ışığında uyansın sarı yastıklardan yorgun gönlüm,
Bozkırdaki otobüste kalan gönlüm,
Kan damlalarıyla taşa düşen gönlüm...
Benim filmimin müziğini sen yap Müzik Tanrısı

Bozkırın şafağında ayrılan yollar
Birleşsin gene bozkırın tozunda dumanında
Yıkılsa da ortalık Müzik Tanrısı
Sen denizi taşı bozkırlara
Denizi taşı dağlara
Ben sözler yazayım şarkılara
Uydurduğumuz bir dilde

Sen benim filmimin müziğini yap Müzik Tanrısı
Haykırsın ruhum:
Hay Sevgilim,
Hay Aşkım,
Hay Bir Tanem,
Hay Can Tanem,
Hay Can...

Ben ağıtlar yakayım
Müziğini sen yap
Ben güller açayım
Müziğini sen yap
Bozkıra doğru ilerleyen otobüste
Ben zamanı durdurayım
Müziğini sen yap...

Yalancı Dolma Yapan O Türk Kızı Benim

2008-06-29T09:34:00.003+03:00

Hürriyet Pazar

29 Haziran 2008
İhsan YILMAZ

Yunan yazar Lena Merika’nın çocuk romanı "Kimyon ve Sevgiyle" bu yıl başında Can Yayınları tarafından Ahmet Yorulmaz’ın çevirisiyle yayımlandı. Kitapta Londra’da okuyan Yunan bir gençle Türk kız arkadaşının Atina’yı ziyareti ve gencin anneannesinin Türk kıza karşı önyargılı tavrının iki ülkenin ortak değerlerinin ortaya çıkmasıyla nasıl aşıldığı anlatılıyor.Kitabın her bir bölümü, bir güne ayrılmış ve o gün evde pişen yemeğin adını taşıyor. Türk kızı Niket de kolları sıvıyor, yaptığı yalancı dolmayla gönlünü alıyor İzmir göçmeni anneannenin. "Kimyon ve Sevgiyle" Can Yayınları tarafından yayınlandıktan iki ay sonra, bir gün yayınevinin telefonu çaldı. Genç bir kadın vardı telefonda: "Yayınladığınız o kitapta sözü geçen Niket benim. Gerçek ismim de Nükhet. Üstelik kimyon da yanlış. Çünkü romanda anlatılan sarmaya kimyon değil tarçın konur!" İşte bu aşk hikayesinin roman hali ve gerçek hali.Türk-Yunan ilişkilerini güçlendirmek için düzenlenen Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülleri’nin 2000-2001 dönemindeki yarışmasında, Lena Merika’nın "Kimyon ve Sevgiyle" adlı romanı Yunanistan’da Çocuk Kitabı dalında mansiyonla ödüllendirilir. Lena Merika tam da ödül gerekçesine uygun bir kitap kaleme almıştır: Atina’da yaşayan bir ailenin Londra’da üniversitede okuyan oğulları Alki bir gün telefon ederek Noel’de eve geleceğini, yanında da kız arkadaşını getireceğini söyler.Bu haber ailede inanılmaz bir heyecana neden olur. Bir yandan oğulları için yemekler hazırlanırken bir yandan da kız arkadaşın kim olduğu üzerine varsayımlar üretmeye başlarlar. Yabancı bir kızın oğullarını baştan çıkardığı düşüncesi özellikle anneannenin uykusunu kaçırır. Çünkü ona göre Yunan kızlarından daha iyisi yoktur; üstelik yemek yapmayı da iyi bilirler. "Ayakkabı memleketinden olsun, varsın yamalı olsun" düşüncesindedir.

TÜRK OLDUĞU YETMEZMİŞ GİBİ BİR DE SMİRNİLİ!

Niket ve Alki sonunda Atina’daki eve gelirler. Aile üyeleri, yabancı kızın milliyeti konusunda aralarında çeşitli spekülasyonlar yapar hatta bir ara Fransız olduğuna karar verirler. Ama Niket’in pasaportunu görüp Türkiye Cumhuriyeti yazısını okuduklarında şoka uğrarlar. Asıl korktukları, anneannenin göstereceği tepkidir.Anneanne bir şeyden habersiz, torunu özlemiştir diye yaptığı dolmaları masaya getirir. Ama Alki, dolmaları hiç özlemediğini söyler çünkü İngiltere’de Niket bol bol yapmaktadır ona. Niket, dolma yapmayı büyükannesinden öğrendiğini söyleyince, Alki’nin anneannesi bir an heveslenir: Yunan mı büyükannen? diye sorar. Acı gerçeği böyle öğrenir: Hayır, Niket’in anneannesi Türk’tür, bu da yetmiyormuş gibi, İzmirli’dir. Ailesi 1922’de İzmir’den kaçarak Atina’ya yerleşmiş anneanne, Smirni olarak bildiği kente İzmir diyen ve oradan gelen bir kızla karşı karşıya olduğunu anlayınca beyninden vurulmuşa döner. Hemen odasına kapanıp bir daha asla Niket’le karşılaşmamaya dikkat eder.Fakat Niket’in yaptığı yalancı dolmayı bir gece gizlice yedikten sonra tarifini merak etmekten de kendini alamaz. Çünkü o güne kadar yediği en güzel dolmadır bu. Hele bir süre sonra evde çıkan bir yangında Niket’in hayatını tehlikeye atıp alevlerin arasından Alki’yi kurtarmak için nasıl çaba harcadığını görünce kalbinin buzları çözülür. Ve dolmaya ne koyduğunu sorar genç Türk kızına. Aldığı cevap da romana adını verir: "Kimyon ve sevgi."

YAZARIN ABİSİNİN AŞKINDAN İLHAM ALDI

Romanın yazarı Lena Merika, bire bir olmasa da kitabını yaşanmış bir olaydan esinlenerek kaleme aldı: Abisi Yorgo Merikas ve eski sevgilisi Nükhet Everi’nin aşklarından. Nükhet Everi, Avusturya Lisesi’ni bitirdikten sonra 1980’de Viyana Üniversitesi’ne gitti. Ülkesinden ayrılmak gibi bir niyeti yoktu ama terör endişesiyle babası istemişti yurt dışında okumasını. Yorgo Merikas ile de orada tanıştı. Yorgo, Zürih’te mimarlık okuduktan sonra Viyana Üniversitesi’nde arkeoloji bölümüne devam ediyordu. İlişkilerinin bir de şahidi vardı. O dönem Viyana Üniversitesi’nde misafir profesör olarak bulunan ünlü arkeolog Ekrem Akurgal.Nükhet ve Yorgo o dönemde birbirlerine büyük bir aşkla bağlandı. İşte romana konu edilen Yunanistan gezisi de zaten bu süre içinde yapıldı. Ama kitapta anlatıldığı gibi değil. Yorgo’nun ailesi çok sevecen davranmıştı Nükhet’e. Yorgo da Türkiye’ye gelmiş, Nükhet’in ailesiyle tanışmış, hatta babasıyla da çok iyi bir dostluk kurmuştu.İki yıl kadar süren bu ilişki Yorgo’nun Atina’ya geri dönmesiyle sona erdi. Bir süre birbirlerini kaybettiler. Sonra Ekrem Akurgal’ın aracılığıyla yeniden birbirlerini buldular. Bugün de dostlukları devam ediyor.

LENA’YI BİLİRSİN YEMEK YAPMAYI BİLMEZ

Yorgo, kızkardeşi Lena’nın kitabı ödül alıp Yunanistan’da yayımlandığında, bir mektupla birlikte gönderdi Nükhet Everi’ye: "Lena’yı biliyorsun, senin kendine has kokusu olan anlamına gelen o güzel adını ne yazık ki doğru yazmamış ve Niket olarak değiştirmiş. Bir de tahmin edeceğin gibi yemek tarifini yanlış vermiş. Ama zaten yemek yapmayı bilmediğini hatırlarsın sen de..."Kitap Yunanistan’da yayınlandıktan yedi yıl sonra Türkçe’ye çevrilirken, çevirmenle yayıncılar "Niket" adının aslında "Nükhet" olması gerektiğini fark etti. Belki kimyon yerine tarçın denmesi gerektiğini de. Ama telif anlaşması gereği ikisini de düzeltmediler. Yalancı dolmanın gerçek kahramanı Nükhet Everi, "Tek yanlış bunlar da değil" diyor. "Onun adı dolma değildir zaten, yaprak sarmadır."Romanın kendisi de yemeklerle ilgili bu tür tartışmalarla dolu: Yunan kahvesi mi, Türk kahvesi mi? Köfte Yunanca mıdır, yoksa Türkçe mi? Ama romanda da denildiği gibi asıl önemlisi yemeğin ismi değil, lezzetli olup olmadığı. Lezzet için de kimyon veya tarçının yanısıra sevgi katmak şart.

ROMAN KAHRAMANININ GERÇEK HAYAT HİKAYESİ

Nükhet Everi, fotoğraf sanatçısı Kemal Everi’nin torunu olarak Bebek’te dünyaya geldi. Avusturya Lisesi ve Viyana Üniversitesi’nde okudu. Bir süre Küba’da yaşadı ve orada çalışan ilk Türk kadını oldu. İstanbul Rehberler Odası yönetim kurulu üyesi, aynı birliğin bünyesinde Mardin Çalışma Komisyonu’nun kurucusu ve başkanı. Almanca dilinde profesyonel turist rehberi olarak çalışıyor. Çok iyi Almanca, İngilizce ve İspanyolca biliyor.Tiyatroyla da her zaman ilgilendi. İstanbul Şehir Tiyatroları’na bağlı Tiyatro Araştırma Laboratuarı’nda Beklan Algan’ın asistanlığını yaptı. Karadeniz Tiyatrolar Birliği kuruluş aşamalarında Erol Keskin’in yardımcısı olarak çalıştı. O dönem Orhan Alkaya tarafından çıkartılan Tiyatro Dergisi’ne tercümeler ve söyleşiler yaptı. "Işığa Ağıt" ve "Ölümsüzler Stoası" adlı iki tiyatro oyunu, Halikarnas Balıkçısı ve Anadolu Uygarlıkları üzerine değişik çalışmaları var. Gezi yazıları da yazıyor.

KİTAPTAN ANNEANNEYE GÖRE DOLMA VE KÖFTE YUNANCA

Bilmiyorum! Belki Yunanca bir sözcüktür (dolma). Bizden almışlardır. Köfte sözcüğü gibi... Kimilerinin dayattığı gibi Türkçe değildir, Yunanca’dır! Bizansça’da ’koton’ sözcüğünden türetilmiştir, yani kesilmiş et. Televizyonda konuşan bir profesörden dinledim...

Bir Anadolu Efsanesi Troya

2008-04-10T23:58:00.001+03:00

9 Nisan akşamı Anadolu Ateşi’nin ‘Troya’ gösterisine davetliydim.

Tanıtım filmleri uzun zamandır her yerde dikkatimi çekiyor. Seyredeceğim şeyden neredeyse eminim. Kesinlikle çok güzeldir. Hatta emin olduğum bir başka konu da, Mustafa Erdoğan’ın bu işinin, bugüne kadar yaptıklarını kesinlikle defalarca aşmış olduğu.

İşte bu duygularla salona girdim ve gösteriyi izledim.

Yanılmamışım...

Müthiş bir şey yaşadım. Rüya gibiydi. Çok onurlandım, gururlandım, duygulandım, hatta ağladım.

Neden mi?

Anadolu’nun doğru yorumlanan tarihinin, Halikarnas Balıkçısı ve onun açtığı yolda gerçeklere ulaşılmasında katkıda bulunan pek çok bilim adamının arasında Troya kazı başkanı rahmetli Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann’ın ve tabiî ki Troya’nın benim için ne ifade ettiğini bilenler anlamışlardır nedenini...

Öncelikle, gösteri başlamadan perdenin üzerine yansıyan Anadolu haritası ve üzerindeki şehirler ve pek çoğunun Hititçe isimleri zaten beni nasıl bir işle karşılaşacağım konusunda aydınlatmaya başlamıştı. Gülümsedim...

Mustafa Erdoğan güzel bir açılış konuşması yaptı. Troya’nın bir Anadolu Efsanesi olduğunu, İzmirli ozan Homeros’un İlyada’sının Avrupa kültürü için önemli kodlar barındırdığını, Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann’ın da dediği gibi Çanakkale Savaşlarının son Troya savaşı olduğunu, Troya efsanesini bizlerin bugüne kadar gözardı ettiğimizi ama şimdi anavatanında vatandaşlarına sunulduğunu anlattı. Sonuna kadar katılıyorum tüm dediklerine.

Harika bir prodüksiyon, müthiş bir iş...

Gösteride nelerden hoşlandığımın bir dökümünü yapayım:

-Tanıtım filminde hemen anlamıştım bu sefer kıyafetlerin Canan Göknil’e ait olmadığını. Çok iyi olmuş. Kostümler harika. Hepsi tüm gösteriyi hem o tarihe götürüyor, hem bugüne taşıyor, hem de evrenselleştiriyor.

-Dekor da aynı şekilde çok güzel, görkemli ve muhteşem.

-Savaşırken kılıçlardan çıkan ateş beni Homeros’un cümlelerinin içine çekti, çekti, çekti...

-Müzik olağanüstü... Her notada çıldırdım. ‘Ne duygudur, ne yaratıştır, ne gönüldür bu?’ dedirtti. (Akha’ların gemilerine binip Troya’ya doğru yola çıktıkları sahnedeki buzukiyi duyduğumda çok eğlendim. Çok ince bir espri ve yaklaşım var her bölümün müziklerinde).

-Troya’ya yardıma gelen halklar tanıtıldığında, Ege’nin efeleri ve zeybekvari diyonizyak dansları şaşırttı sanırım bazılarını. Ben ‘bravo’ demişim yüksek sesle. Bilindiği gibi, Ege’nin zeybekleri, Batı Anadolu’ya hastır ve bir Anadolu tanrısı olan Dionysos’un Bakhaları’nın (yani rahip ve hatta rahibelerinin) danslarından gelir. Yani Anadoluludur, Anadoludur! Bu konuyu araştırmak isteyenlere Halikarnas Balıkçısı’nın ‘Düşün Yazıları’ isimli kitabını tavsiye ederim.

-Kassandra çok güzel işlenmiş. O, ilyada’da en önemli kodları taşıyan karakterlerden biridir aslında. Çoğu zaman görmezlikten gelinir.

-Amazonların ellerindeki çift yüzlü balta (labrys) harika ve yerinde kullanılmış bir Anadolu gerçeği.

-Koreografi çok başarılı. Dansçıların performansları muhteşem. Enerjileri inanılmaz.

-Teknolojinin nimetlerinden de çok doğru ve yerinde faydalanılmış. Zevk veriyor seyredene. Yaylı etekler; uçan, yaylanan, takla atan, dansı bir nevi akrobasi haline getiren başarılı dansçılar. Ama öte yandan bazı şeylerin de en basite indirilerek kullanılması ayrı bir zevk. Gemi ve deniz sahneleri gibi.

-Sahneye sokulan dev atı pek beğendim. Aslında o atın neler simgelediğini bilmeyen o kadar çok insan çıkıyor ki. At Anadolu’da yetişen bir hayvan (bu arkeolojik kazılarla da ispatlanmıştır), Troya’lılar yetiştirdikleri cins atlarla meşhur. Akha prensleri at binmeyi öğrenmek için Troya’ya gelirlermiş ve savaşın çıkma sebeplerinden biri de Akhalıların Troya’dan çaldıkları cins atlarla ilgilidir. At Anadolu insanı için çok önemli. Her ne kadar buraya sığmayacak kadar uzun bir sebeple bu at hikayesi bana pek efsane gibi gelmese de (bunu ayrı bir yazı konusu olarak işleyeceğim) o atın savaşta Troya şehrinin surlarına erişebilmek için kullanılan bir kule ya da kale kapılarını parçalamaya yarayan bir koçbaşı olduğunu iddia eden kaynaklar da vardır.

-Deniz dalgaları, ölüler dünyası ve ölü askerler, hele hele Hektor için ağıt yakan kadınlar... Bu sahneler beni en derinden etkileyenler.

-Final tam beklediğim gibiydi. Bildiğimiz o Hitler’li vs savaş görüntüleri, ozanların ozanı Homeros’a yaptırılan savaş karşıtı konuşma ve ardından Atatürk’ün Çanakkale Savaşı’ndaki görüntüsü beni çok duygulandırdı. Hele en sondaki Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann’a adanmıştır yazısı beni ağlattı. Gözyaşlarım gerisini okumamı engelledi. Sanırım bu vatan için canlarını vermiş olan Çanakkale şehitlerine de adanmıştı (yanlış gördüm ya da anladıysam özür dilerim).

Bu liste böyle sürer gider. Siz de ‘hiç mi eleştirin yok?’ diye sorarsınız...

Olmaz mı, bir tane var tabiî. Ama kötü bir eleştiri değil. Hani ‘olsaydı fena olmazdı’ tarzı bir şey.

Keşke diyorum, Mustafa Erdoğan bu gösteriyi Halikarnas Balıkçısı ve Azra Erhat’a da adasaydı ya da en azından onların adları geçseydi konuşmada. Çünkü Halikarnas Balıkçısı tüm bilim adamlarının bugün ulaşılan gerçekleri bulması konusunda onlara yol açan (ki bunu pek çok arkeolog söyler), hatta kısayol yaratan çok önemli bir insandır. Azra Erhat ve tabiî ki A.Kadir olmasaydı, bugün o neredeyse orijinalinden de güzel Türkçe İlyada tercümesi olmaz, biz kim bilir nasıl bir şey okuyor olurduk. Ama Azra Erhat da Halikarnas Balıkçısı’nı tanımamış ve onun fikirlerini, tezlerini kendi bilimsel çalışmaları içinde araştırıp ona inanmamış olsaydı, bugün o tercüme de, bu gerçekler de, belki hâlâ 19. yy’ın yalan yanlış bilgilerinin perdesi ile örtülü olarak kalırdı. Sanırım Mustafa Erdoğan bu noktada bana hak verecektir.

Beni mutlu eden bir ufak detay da şu: Gösterilerden biri, ne güzel bir tesadüftür ki, 17 Nisan’a denk geliyor. Yani Halikarnas Balıkçısı’nın doğum gününe.

Prof. Dr. Manfred Korfmann’ın 2005 senesinde aramızdan ayrılana kadar bilimsel yolla yaptığını, şimdi Mustafa Erdoğan ve ekibi sanat yoluyla yapacaklar. Tüm dünyaya bir gerçeği gösterecekler: Troya ve Anadolu gerçeğini.

Mustafa Erdoğan ve tüm ekibine, ‘elinize, ayağınıza, beyninize gönlünüze sağlık’ diyorum.

Bir teşekkür de sevgili Gülben Ergen’e... O bana, ‘9 Nisan’da geliyorsun’ demeseydi, ben kim bilir ne zaman izlerdim bu gösteriyi? Sağol sevgili Gülben, çok hoş bir doğum günü hediyesi oldu bana bu.

Halikarnas Balıkçısı’nın izinde gitmeye çalışan bir Anadolu neferi olarak çok mutlu oldum ve umutla doldum.

Herkese tavsiyem, gidin ve izleyin bu muhteşem gösteriyi.

Sonra da Halikarnas Balıkçısı’nın en azından ‘Anadolu’nun Sesi’ kitabını okuyup, kolunuzun altına Homeros’un İlyada’sının Azra Erhat tercümesini sıkıştırıp Troya’ya gidin ve Troya’nın o büyülü atmosferinde okuyun bu eseri. Troya meşeleri Homeros’un, Halikarnas Balıkçısı’nın ve Manfred Osman Korfmann’ın sesinden efsaneyi fısıldayacaklardır kulağınıza...

Olmazsa Olmazlar (Film Festivali)

2008-04-03T19:27:00.000+03:00

27. Uluslararası İstanbul Film Festivali 5 Nisan'da start alıyor. 20 Nisan'a kadar her yıl olduğu gibi gene film şenliği ve bolluğu var sinemalarda. Tabii bu durumda 'hangi filme gitmeli?' sorusu karşımıza dikilir.

Benim için öncelik İran sinemasının. Festival kitapçığını alıp içinde İran filmlerini arar gerisini de görmem. Bu sene de 3 film var. Utanç filminine biletimi aldım bile.

Tabii bu durumda her yıl olduğu gibi bu yıl da sinema konusundaki bilgisine ve özellikle de zevkine çok güvendiğim kızkardeşim Zeynep Everi'nin fikrini sordum. Hangi filmlere gidilmeli? Hangi filmler festivalin olmazsa olmazları? Zeynep'in fikirleri beni hiç hayal kırıklığına uğratmadı, aksine senelerce o filmlerin tadı damağımda kaldı.

Bana onlarca filmin arasından bir seçim yapıp yollamış. Ben Paul Auster'in yönetmenlik yaptığı filmi bile fark etmemişim İran filmlerini aramaktan. Sağolsun gene imdada yetişti... Ben de sizlerle paylaşayım dedim. Bu filmlerin seçilme sebeplerini zaten okuyunca hemen anlarsınız. Gidin görün...

Zeynep Everi'ye teşekkürlerimle...
İyi seyirler...

FESTİVAL AÇILIŞ FİLMİ

* KARAMEL
SUKKAR BANAT (MEDSCREEN ARAP FİLMLERİ TANITIM PROJESİ)

Yönetmen
Nadine Labaki
Oyuncular
Nadine Labaki, Yasmine Al Masri, Joanna Moukarzel

Lübnan-Fransa, 2007
35 mm / Renkli / 96 dk
Arapça-Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Lübnan’ın başkenti Beyrut. Beş kadın, düzenli olarak bir güzellik salonunda buluşur, sohbet eder, birbirlerine sırlarını açar. Bu güzel şehirde, nesillerin iç içe geçtiği renkli, yoğun duygularla dolu kendi dünyalarında Layale, Nesrin, Rima, Jamale ve Rose, saç kesimleri ve ağda seansları arasında erkekler, cinsellik ve annelik hakkında açık yüreklilikle konuşurlar. Başrolü de paylaşan yönetmen Nadine Labaki’nin bu ilk uzun metrajlı filmi, 2008’de Lübnan’ın Oscar adayıydı.

DÜNYA FESTİVALLERİNDEN

* MARTİN FROST’UN İÇ DÜNYASI
THE INNER LIFE OF MARTIN FROST

Yönetmen
Paul Auster
Oyuncular
David Thewlis, Irène Jacob, Michael Imperioli

ABD-Portekiz, 2007
35 mm / Renkli / 93 dk
İngilizce; Türkçe altyazılı

Akıllarda yer edecek bu nükteli mesel, bize tanımlama ve etrafımızdaki dünyayı görme şeklimizi sorgulamamızı isteyen felsefi bir gizem sunuyor. Martin Frost, üç yıl boyunca bir roman üzerinde çalıştıktan sonra biraz dinlenmek için bir süreliğine arkadaşlarının boş yazlık evine gider. Orada uyandığı ilk sabah yanında uyuyan çekici bir kadın bulunca (Claire) şok geçirir. Claire, Martin’in başlangıçtaki direncini ustalıkla kırar ve ikisi evi paylaşmaya karar verirler. Kısa bir süre sonra âşık olmaya başlayacaklardır; fakat Claire gerçekten olduğunu iddia ettiği kişi midir? Ünlü Amerikalı yazar Paul Auster bu filmle sinemada da rüştünü ispat ediyor.

* İKİNCİ NEFES
LE DEUXIÈME SOUFFLE

Yönetmen
Alain Corneau
Oyuncular
Daniel Auteuil, Monica Bellucci, Michel Blanc

Fransa, 2007
35 mm / Renkli / 156 dk
Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Dünyanın Bütün Sabahları’nın saygın yönetmeni, Jean-Pierre Melville’in 1966’da aynı isimle filme çektiği romanı yeniden uyarlayarak, ‘bugünün gözleriyle, bugünün en iyi oyuncuları, görüntüleri ve kendi kuşkularımız ve ümitlerimizle’ kara film türüne dönüş yapıyor. 1958’de geçen hikâye, hapishaneden yeni kaçmış meşhur gangster Gu’yu takip ediyor. Bütün Fransız polis teşkilatı adamın peşinde. Sevdiği kadın Manouche’la beraber ülkeyi terk etmeden önce para bulmak için son bir iş yapması gerekiyor. Başarılı da oluyor, fakat polislerin çevirdikleri dolap sonucunda kendi suç ortakları onu bir hain gibi görüyorlar. Gu, bundan sonra şerefini temizlemek için ne gerekiyorsa yapacak..

* KIRMIZI BALONUN YOLCULUĞU
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE

Yönetmen
Hou Hsiao-Hsien
Oyuncular
Juliette Binoche, Song Fang, Hippolyte Girardot

Fransa, 2007
35 mm / Renkli / 113 dk
Fransızca; Türkçe altyazılı

2006 festivalinin en çok izlenen filmi Üç Defa’nın Tayvanlı yönetmeni Hou Hsiao-Hsien’in Batı’da çektiği bu ilk filmi, Albert Lamorisse’in 1956 yapımı tanınmış kısa filmi Kırmızı Balon’dan esinleniyor. Yönetmenin daha önceki yapıtlarının aksine film, belirli bir tema etrafında gelişirken alışılmıştan daha çok diyalog içeriyor. Başına buyruk kırmızı balon, yıllar sonra Paris’in sokaklarından tekrar geçerken küçük Simon’un peşine takılır. Simon, annesi Suzanne ile birlikte yaşamaktadır. Oğlunu ihmal ettiğini düşünerek suçluluk duygusu çeken Suzanne, sonunda Simon’a bakması için sinema öğrencisi Çinli bir kız olan Song’la anlaşır. Song ve Simon’un öyle çok ortak noktası vardır ki...

* PARİS

Yönetmen
Cédric Klapisch

Oyuncular
Juliette Binoche, Romain Duris, Sabrina Seyvecou
Fransa, 2008
35 mm / Renkli / 130 dk
Fransızca; Türkçe altyazılı

İspanyol Pansiyonu ve Rus Bebekler’in yönetmeni, bu sefer bir komedi dram buluşmasıyla ölüme yaklaşan bir adamın gözünden Paris üzerine düşünüyor. Klapisch'in favori oyuncularından Romain Duris’in canlandırdığı Parisli dansçı, yakında öleceğine inanmaktadır. Bu yeni durum nedeniyle, etrafına ve tüm tanıdıklarına artık farklı bir gözle bakar: Kız kardeşi, bir mimar, kaçak bir göçmen, bir fırıncı... ve tabii ki Paris. Karşısına kim çıkarsa çıksın, o da onlarla hayatın derinlerine dalar, Paris’i, hayat sevgisini ve ölümü yeniden keşfeder.

* GÖLGELER
SENKI

Yönetmen
Milcho Manchevski
Oyuncular
Borce Nacev, Vesna Stanojevska, Sabina Ajrula-Tozija

Makedonya-Almanya-İtalya-Bulgaristan-İspanya, 2007
35 mm / Renkli / 120 dk
Makedonca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Yağmurdan Önce’yle tanınan Milcho Manchevski’nin ‘cinsellik, ölüm ve bu ikisinin arasındaki birkaç önemli şeyle ilgili’ bu filmi, ‘tıpkı Hamlet gibi, hayaletlerin musallat olduğu sıradan bir dram....’ Makedonya’nın 2008 Oscar adayı Gölgeler, korkunç bir araba kazasından kurtulduktan sonra hayatı değişen genç ve yakışıklı Şanslı Lazar’ın hikâyesini anlatıyor. Lazar, tuhaf insanlarla tanışır: Yaşlı, bebekli bir adam, unutulmuş bir lehçe konuşan ihtiyar bir kadın, hazin bir sırrı olan genç ve güzel bir kadın... Peki ama bu insanlar neden onu seçmiştir? Bu soruya cevap verebilmek için Şanslı artık büyümeli ve olmayı istediği adam olmalıdır.

* KARA TOPRAKLARIN KIZI
GEOMEUN TTANGUI SONYEOWA

Yönetmen
Jeon Soo-Il
Oyuncular
You Youn-Mi, Jo Young-Jin

Güney Kore, 2007
35 mm / Renkli / 89 dk
Korece; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Venedik CICAE Ödülü

Dokuz yaşındaki Yong-lim’in zihinsel özürlü bir ağabeyi vardır. Babaları Hye-geon geçirdiği akciğer hastalığı yüzünden maden ocağındaki işini kaybetmiş ve tazminat alamamıştır. Hastaneye de kabul edilmeyecektir. Yong-lim yemek çalarak ve ağabeyini özürlüler okuluna yazdırma yolları arayarak ailenin birliğini korumaya çalışırken babası içki içmekten vazgeçmez. Yong-lim de babasının çorbasına bir şey koyarsa hastanenin onu kabul edeceğini düşünür. Her gün, birazcık daha fazla.

* 12

Yönetmen
Nikita Mikhalkov
Oyuncular
Nikita Mikhalkov, Sergey Makovetsky, Sergey Garmash

Rusya, 2007
35 mm / Renkli / 153 dk
Rusça; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2008 Rusya Altın Kartal: En İyi Film; En İyi Yönetmen; En İyi Erkek Oyuncu Kadrosu; En İyi Kurgu; En İyi Müzik

Urga ve Güneş Yanığı ile tanıdığımız ünlü Rus yönetmen Mikhalkov’un Sidney Lumet’nin 1957 yapımı mahkeme filmi On İki Kızgın Adam’dan uyarladığı bu son filmi, 2008’de En İyi Yabancı Film dalında Oscar’a aday gösterildi. Öykü, Amerika’da değil Rusya’da geçiyor ve Rus ordusunda asker olan üvey babasını öldürmekle suçlanan bir Çeçen gencinin mahkemesini izliyor. Jürinin kararı oybirliğiyle verileceği için jüri üyeleri görüşmeye geçer. Tartışmaları, Çeçen gencinin savaş sırasındaki anılarıyla iç içe gösterilir. Yönetmen Mikhalkov, aynı zamanda filmde jüri sözcüsünü canlandırıyor.

SİNEMADA İNSAN HAKLARI

* ÇÖZÜLME
DÉSENGAGEMENT

Yönetmen
Amos Gitai
Oyuncular
Juliette Binoche, Liron Levo, Jeanne Moreau

İsrail-Fransa-Almanya-İtalya, 2007
35 mm / Renkli / 115 dk
İbranice-İngilizce-Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

İsrail sinemasının çok tanınan ve çok tartışılan yönetmenlerinden Amos Gitai son filminde gözünü bir kere daha İsrail siyasetine çeviriyor. Yıl 2005. İsrailli Uli ve yarı Fransız kız kardeşi Ana, yıllar sonra Fransa’da karşılaşırlar. Ana, yirmi yıl önce doğurup terk ettiği kızını aramak için İsrail’e dönmeye karar verir. Otomobil, tren ve gemiyle sınırların ötesine bir yolculuk yapan Ana ve Uli bir anda kendilerini İsrail’in Gazze’den geri çekilme operasyonunun yarattığı duygusal ve siyasi kargaşanın ortasında bulurlar... Filmde, geçtiğimiz yıllarda festivali ziyaret eden ve Sinema Onur Ödülü alan Jeanne Moreau’nun da rolü var.

* KÖR DAĞ
MANG SHAN

Yönetmen
Li Yang
Oyuncular
Lu Huang, Youan Yang, Yuling Zhang

Çin, 2007
35 mm / Renkli / 95 dk
Çince; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Bratislava Büyük Ödül; Kiliseler Birliği Ödülü-Özel Mansiyon
Kör Kuyu’nun yönetmeninin bu son filmi, görkemli manzaralarla ve yer yer kara mizah dokunuşlarıyla süslü sürükleyici bir psikolojik gerilim. Öğrenciyken iş bulmak için Çin’in kuzeyine seyahat eden bir kız kaçırılır ve köylü bir ailenin oğluna gelin olarak satılır. Köy, dağlık bir bölgenin ıssız bir köşesinde, her şeyden ama özellikle iyilikten uzakta bir yerdedir. Birçok kaçış denemesinden sonra pes eden kız, müstakbel kocasının kuzeniyle yakınlık kurar. Sonunda gelen yardım ise yeni trajedilerin başlangıcı olacaktır.

* GECE OTOBÜSÜ
OTOBUS-E SHAB

Yönetmen
Kiumars Pourahmad
Oyuncular
Khosro Shakibai, Mohammad-Reza Forutan, Mehrdad Seddiqian

İran, 2007
35 mm / Siyah-Beyaz / 90 dk

2007 Fajr (Iran) En İyi Film (Asya Bölümü)
2007 İran Sinema Kutlaması: En İyi Film; En İyi Senaryo
2007 Asya Pasific Sinema Ödülleri: Jüri Büyük Ödülü

İran sinema ve televizyon dünyasının tanınmış yüzlerinden Pourahmad’ın son uzun metrajlı filmi, 1980’ler ortasındaki İran-Irak savaşına geri dönen minimalist bir savaş dramı. Bir otobüs dolusu gözleri bağlı Iraklı savaş esirine mayınlı bir çöl yolunda refakat eden üç İran askeriyle huysuz bir şoförün hikâyesini anlatan film, savaş kahramanlarıyla değil, milliyeti ne olursa olsun savaşın anlamsızlığı ve ölümün yakınlığıyla ilgili.

* PVC-1

Yönetmen
Spiros Stathoulopoulos
Oyuncular
Merida Urquia, Daniel Paez, Alberto Sornoza

Kolombiya, 2007
DigiBeta / Renkli / 85dk
İspanyolca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Yönetmenin ilk filmi olan PVC-1, gerçek zamanlı ve kesintisiz, tek bir çekimden oluşuyor. Yönetmen Stathoulopoulos, bu tek çekimde kamerayı kullanabilmek için üç ay boyunca fiziksel bir antrenman yapmış. Hikâye, fidye için kaçırılan ve daha sonra teröristlerin boynuna patlayıcıyla dolu PVC borularından yapılmış bir kolye asmalarıyla canlı bombaya dönüşen bir annenin, Elvia’nın etrafında gelişiyor. Teröristler kaçtıklarında, Elvia ve ailesi zamana karşı acımasız bir zihin bulmacasıyla baş başa, çaresiz kalakalırlar. Latin Amerika’da salgın gibi yayılan şiddetin altını çizen PVC-1, yedi yıl önce Kolombiya’da meydana gelen gerçek bir olaydan ilham alıyor.

MEDSCREEN ARAP FİLMLERİ TANITIM PROJESİ

* BALIKLI BULGUR
LA GRAINE ET LE MULET

Yönetmen
Abdellatif Kechiche
Oyuncular
Habib Boufarès, Bouraouïa Marzouk, Faridah Benkhetache, Hafsia Herzi

Tunus, 2007
35 mm / Renkli / 151dk
Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Venedik FIPRESCI Ödülü; SIGNIS Mansiyonu; Jüri Özel Ödülü; En İyi Yeni Oyuncu (Hafsia Herzi)
2007 Prix Lois Delluc Ödülü
2008 César En İyi Film; En İyi Özgün Senaryo; En İyi Yönetmen; En İyi Yeni Kadın Oyuncu (Hafsia Herzi)

Süleyman, otuz beş sene tersanede çalışmıştır; artık hayatından bezince, kendi lokantasını açmaya karar verir. Hayali inanılmaz gibi gelse de, herkese sirayet eden inancı ve inadı, ilk evliliğinden olan dört çocuğu, eski karısı, yeni kız arkadaşı ve zeki, konuşkan kızı Rim’den oluşan geniş ailesini ikna eder. Bu büyük filmin konusu büyük hayaller, sıradan insanlar ve ailedir.

* KAPTAN EBU RAYİD
CAPTAIN ABU RAED

Yönetmen
Amin Matalqa
Oyuncular
Nadim Sawalha, Hussine Al-Souse, Udey Al-Qadise

Ürdün, 2007
35 mm / Renkli / 110 dk
Arapça; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2008 Sundance Dünya Sineması İzleyici Ödülü
2007 Dubai En İyi Erkek Oyuncu (Nadim Sawalha)

Yapımcılığını Family Guy adlı çizgi dizinin ödüllü yapımcısı David Pritchard’in üstlendiği Kaptan Ebu Rayid, son 50 yılda çekilen ve dünyaya dağıtımı yapılan ilk Ürdün filmi. Arkadaşlık, bağışlayıcılık ve hayallerle ilgili bu evrensel hikâyenin kahramanı Ebu Rayid, Amman Havaalanı’nın yalnız yaşayan bir temizlik görevlisidir. Mahallesindeki çocuklar onu gerçek bir pilot sanınca çok geçmeden kendilerini onun rengarenk hikâyeleri içinde bulurlar. Bu arada gerçek bir kadın pilotla arkadaşlık etmeye başlar, ama mahallenin haylaz genci Murat’ın onunla ilgili şüpheleri vardır.

KAFKASLAR’DAN AKDENİZ’E

* KAROY

Yönetmen
Zhanna Issabayeva
Oyuncular
Yerzhan Tusupov, Rimkesh Omarkhanova, Aiman Aimagambetova

Kazakistan, 2007
35 mm / Renkli / 95 dk
Kazakça; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Asya Pasifik Sinema Ödülleri en iyi yönetmen kategorisinde Kazakistan’ın adayı olan bu ilk film, hastalık derecesinde yalancı Azat hakkında bir dramatik komedi. Bütün film boyunca kahramanımız Azat bir kasabadan diğerine yolculuk ediyor ve tecavüz ederek, çalıp çırparak, saf ve savunmasız insanları dolandırarak kadınların, yaşlıların ve çocukların hayatlarını mahvediyor. Ta ki bir gün annesini ziyaret etmek için eve dönene kadar. ‘Bütün soruların cevaplarını bilmiyorum. Mesela, açlıktan ölecek durumdayken hırsızlık yapmanın suç olup olmadığını bilmiyorum. Kararı izleyicilerin vermesini istiyorum, bu film onları bu konuda düşündürürse mutlu olacağım.’
- Zhanna Issabayeva

* ÜÇ ASKER
AN SEH

Yönetmen
Naghi Nemati
Oyuncular
Yousef Yazdani, Dariush Ghazbani, Esmail Movahedi

İran, 2007
Betacam / Renkli / 80 dk
Farsça-Türkçe; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Locarno NETPAC Asya Sineması Ödülü Asian Cinema Award 2007 Asya-Pasifik Sinema Ödülleri: En İyi Görüntü Asia-Pacific Screen Awards: Best Achievement in Cinematography

Dağıtımlarının hemen öncesinde, dondurucu bir kış gününde, üç genç asker acemi birliklerini izinsiz olarak terk eder. Karlar içinde, amaçsızca gezinirler; uçsuz bucaksız, sahipsiz topraklarda bir hayat işareti ararlar. Ümitsiz, kaybolmuş, bitkin bir halde sisle boğuşurken, hamile bir kadına rastlarlar. Bu karşılaşma onları, ne kadar acımasız olursa olsun, kendi kaderleriyle yüzleşmeye zorlayacaktır. Nemati’nin bu ilk uzun metrajlı filmi, minimal yaklaşımıyla başarılı bir tarz yakalayan sürükleyici bir hikâye.

YILLARA MEYDAN OKUYANLAR

* YÜZ MIH
CENTOCHIODI

Yönetmen
Ermanno Olmi
Oyuncular
Raz Degan, Luna Bendandi, Amina Syed

İtalya, 2007
35 mm / Renkli / 92 dk
İtalyanca-İngilizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 İtalya David di Donatello: Eleştirmenler Ödülü

‘Tanrı’nın barışcıl yüzü nerede?’ sorusunu irdeleyen bu görsel şölen, izleyiciyi dini bir kütüphanede zemine çivilenmiş değerli elyazmalarının bulunmasıyla başlayan esrarlı bir yolculuğa çıkarıyor. Başlıca şüpheli olan genç bir felsefe öğretmeni, önce ortadan kaybolur, ardından Po Nehri’nin huzurlu kıyısında ortaya çıkarak eski bir binayı sahipleniverir. Kasabanın sakinleriyle yakınlık kurmaya başlar ve zamanla, basit bir hayatın kıymetini bilip onu sevmeyi öğrenir. Ermanno Olmi, Yüz Mıh’ın son konulu filmi olacağını açıkladı.

* İKİYE BÖLÜNEN KIZ
LA FILLE COUPÉE EN DEUX

Yönetmen
Claude Chabrol
Oyuncular
Ludivine Sagnier, Benoît Magimel, François Berléand

Fransa-Almanya, 2007
35 mm / Renkli / 115 dk
Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Venedik Filmcritica Beyaz Baston Ödülü

Yirmi beş yaşındaki güzel hava durumu sunucusu Gabrielle iki erkek arasında kalmıştır: Seçkin yazar ve namlı çapkın Charles ile aile servetinin çekici fakat dengesiz mirasçısı Paul. Kız onu tersleyince, Paul rakibine karşı vahşi ve çılgınca bir nefret duymaya başlar. Gabrielle adamlardan birinin metresi ve diğerinin karısı olacaktır. Chabrol’un 50 yıllık kariyerindeki bu son filmi burjuvazi, entelektüellik ve televizyon kültürüyle zekice dalga geçiyor.

* FADOLAR
FADOS

Yönetmen
Carlos Saura
Oyuncular
Mariza, Camané, Carols Do Carmo, Cuca Roseta

İspanya-Portekiz, 2007
35 mm / Renkli / 85 dk
İspanyolca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2008 Goya En İyi Özgün Şarkı

Saura, 20. yüzyıl kentsel müzikal anlatımları incelediği üçlemesini, Iberia (flamenko üzerine) ve Tango’dan sonra Fadolar’la taçlandırıyor. Daha geleneksel bir anlatı çizgisi izleyen Fadolar, bu güçlü müzik türünü 15. yüzyıl Lizbon’una dayanan kökenlerinden günümüze izlerken, Carlos do Carmo gibi efsanevi şarkıcıların yanısıra, Mariza, Camané, Caetano Veloso, Lila Downs ve Chico Buarque gibi güncel seslere ve sanatçılara da yer veriyor. Dans gösterileri, Portekiz tarihine dair arşiv görüntüleri ve Amalia Rodrigues’in filmcikleriyle dolu Fadolar, bir müzik türünü ve bir ülkeyi keşfe çıkmak için güzel bir fırsat.

GENÇ USTALAR

* UTANÇ
BUDA AS SHARM FORU RIKHT

Yönetmen
Hana Makhmalbaf
Oyuncular
Nikbakht Noruz, Abdolali Hoseinali, Abbas Alijome

İran, 2007
35 mm / Renkli / 84 dk
Farsça; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 San Sebastian Jüri Özel Ödülü
2007 Roma Unicef Özel Mansiyon
2007 Montréal Yenilik Ödülü
2008 Berlin Kristal Ayı

Hana Makhmalbaf’ın bu ilk uzun metrajlı filmi, ismini yönetmenin babası usta yönetmen Mohsen Makhmalbaf’tan alıyor: ‘Bir heykel bile bütün bu şiddetten, insafsızlıktan ve bunların getirdiği çöküşten utanırdı.’ Yeni gerçekçi üsluptaki, amatör oyuncuların kullanıldığı film Bamyan’da geçiyor ve altı yaşındaki Baktay’ı takip ediyor. Baktay’ın tek isteği kızlar okuluna gitmektir; ancak bu yolda, yoksulluk ve savaş oyunları oynayan oğlanlar gibi çok güçlü engelleri aşması gerekecektir.

* DENİZANASI
MEDUZOT

Yönetmenler
Shira Geffen & Etgar Keret
Oyuncular
Sara Adler, Naama Nissim, Ma-nenita De Latorre

İsrail-Fransa, 2007
35 mm / Renkli / 78 dk
İbranice-Fransızca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Cannes Altın Kamera; SACD Senaryo Ödülü

Düğününde bacağını kıran Keren, Karayipler’deki balayını iptal etmek zorunda kalır. Küçük tuhaf bir kız denizden çıkarak Batya’yı bir gölge gibi takip eder; küçük kızı kanatları altına aldıktan sonra kadının hayatı tamamen değişir. Filipinli Joy, yaşlı ve sert bir kadının hizmetçisidir; farkında olmadan kadınla ona kırgın kızının aralarının düzelmesine yardımcı olur. İnsanlık durumlarına dair çok parçalı bir film, tıpkı bir şişe içinde çok fazla mektup olması gibi, absürdün sınırında. Tel-Aviv’de hayat böyle işte

* DÜŞLERİN KANATLARINDA
SWOPNODANAY

Yönetmen
Golam Rabbany Biplob
Oyuncular
Mahmuduzzaman Babu, Rokeya Prachi, Fazlur Rahman Babu

Bangladeş, 2007
35 mm / Renkli / 88 dk
Bengalce; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Şanghay Yeni Asyalı Yetenekler: En İyi Yönetmen

Fazlu otuzlu yaşlarının ortalarında, genç bir adamdır. Bir akşam Fazlu eve kullanılmış, eski bir pantolonla gelir. Karısı pantolonun cebinde koca bir tomar yabancı para bulduğunda zengin olduklarını düşünürler; fakat bu dövizleri nasıl bozduracaklarını bile bilmezler. Yardım için Fazlu’nun çocukluk arkadaşı Siraj’a başvururlar. Ancak açgözlülük ve hırs akıllarını başlarından alır. Bangladeş’in Oscar aday adayı olan bu ilk film ‘Bangladeş halkının safça isteklerini’ keşfe çıkan bir komedi-dram.

* LA LÉON

Yönetmen
Santiago Otheguy
Oyuncular
Jorge Román, Daniel Valenzuela, José Muñoz

Arjantin-Fransa, 2006
35 mm / Siyah-Beyaz / 85 dk
İspanyolca; İngilizce ve Türkçe altyazılı

2007 Berlin Teddy Ödülü-Özel Mansiyon
2007 Buenos Aires Special Mention

Alvaro, Kuzey Arjantin’in ücra bir adasının dolambaçlı yeşil doğasında balık tutarak ve saz keserek mütevazı bir hayat sürmektedir. Eşcinselliği de, kitap sevgisi gibi dışlanmasına sebep olmaktadır. Geniş okyanusun ortasındaki bu terk edilmiş adayla anakaradaki şehir arasındaki tek bağlantı, kaptanlığını El Turu’nun yaptığı El Léon adındaki ufacık teknedir. Kaba ve hiddetli El Turu, Alvaro’yu küçük topluluğun değerlerine bir tehdit gibi görür, sık sık da kabadayılık taslar. Aralarındaki çatışma, Turu’nun saldırganlığının aslında kendi karmaşık duygularını gizlediğini ortaya çıkaracaktır.

Hoşçakal Ayışığım!

2008-03-26T18:23:00.001+02:00

Yapayalnız kaldım öyle buz gibi taşların üstünde.
Önce içim ürperdi, sonra ayaklarım üşüdü...
Hiçbir şey ısıtamadı beni, donup kaldım.
Yapayalnız...
Halbuki bir sürü kadın var içimde.
Hepsi ağlıyor, hepsi yasta...
Hangisine yetişeyim? Ya ben ne yapayım?

Hoşçakal Ayışığım!

Gitmezsin sanmıştım...
En azından böyle veda etmezsin sanmıştım.

Sen gittin,
Ben de gittim...
Dolunay vardı gökte, biliyor musun?
Tabiî ki biliyorsun.
Bana eşlik etti...
Yol boyu eşlik etti.

Ben şaşkın şaşkın bakarken,
O yol boyunca eşlik etti
Gülümsedi...

Aklıma küçükken büyükbabama söylediğim laf geldi:
Dedeay...
Aklıma çocukluk fotoğraflarım geldi,
Altında büyükbabamın imzası
Kemalay...

Gülümsedim...
Aya baktım,
Hâlâ eşlik ediyor yoluma,
Sanki dudağının ucunda bir gülümseme,
Sanki senin gülümsemen.

Birden donup kaldım...
Bir replik geldi aklıma:
’Hoşçakal Ayışığım!’
Ne ağlamıştım onu seyrederken.
Sanki bana söylüyorsun gibi gelmişti.
Bana söylemişsin...

Tekrar baktım aya,
Gülümsüyor gerçekten...
Senin gülümsemen işte,
Sensin o...

Şaka gibi,
Tüm bu olanlar şaka gibi.
İnanmazsam kızmazsın bana değil mi?
Bence şaka.

Dudağının ucuna takılıp kalan o gülümseme...
Şaka bence,
Evet, şaka...

İçimdeki kadınlar ağlamaya başladı gene,
Birdenbire, durup dururken...
Yok birdenbire ve durup dururken değil.
Ağıtlar yakıyorlar
Işığa...

Demek şaka değilmiş,
Gerçekmiş...

Senin dürüstlüğün,
Senin dostluğun,
Senin aydın kişiliğin,
Senin o inanılmaz zekân,
Yaratıcı beynin gibi...

Gerçek...

Sokaklarda kediler sana ağıtlar yakıyorlar...
Dünya Kediler Günü’nde seni anıyorlar, acıyla seni arıyorlar...
Tüm çizdiğin kediler gelmiş bak...

Üşüyorum,
Ayaklarım donuyor,
Dişlerim birbirine vuruyor...

İzin ver doya doya ağlamak istiyorum.
İçimdeki tüm kadınlar adına
Ağlamak...
Ağıtlar yakmak...

Hoşçakal Ayışığım!

(27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü ve 1 Nisan Savaş Dinçel’in doğum günü için bir deneme.)

Othello'nun Seyir Defteri...

2008-02-04T22:17:00.000+02:00

Oğluşum Othello'm Perşembe akşamından beri veterineri Yasin abisinde...

Durumu kısaca özetlemek gerekirse şeker hastası. Nasıl ortaya çıktığına gelirsek; Othello hiç yapmadığı bir şey yapıp evde oraya buraya işemeye başladı. Yasin'e sorduğumda, sistit ya da böbrek olabilir hemen getir dedi. Tabiî İran kedisi olduğu için şeker Yasin'in de kimsenin de aklına gelmiyordu başlarda.Çünkü bu tür durumlarda bir sorun da şeker olabiliyormuş.

Neyse, bu dediklerim Perşembe gecesinden önce. Yasin zaten uzun süredir kanına bakma zamanı gelmemesine rağmen bunu öne alıp duruyordu kafasında. Othello'nun son zamanlarda kilo kaybetmesi falan düşündürmüştü onu.

Kan tablosu iyi değildi. Geçen seneki kan tablosunda şekeri 95 yani gayet normal çıkan Othello bu sefer 400'lerde dolaşıyordu. Bu arada sistit de olmuş, idrar yollarında enfeksiyon da yaşıyordu. Bunun sebebi de şekermiş bu arada.

Ben tabiî acaba nerede hata yaptım, geç mi fark ettim gibi sorular sorarken, Yasin beni biraz rahatlattı. Othello İran kedisi olması nedeniyle ve Lady Macbeth'in de (diğer İran kedim) zaman zaman diyet mama yemek zorunda kalmasından dolayı haliyle kendi de aynı mamayı yiyordu. İyi ki yiyormuş, iyi ki bu yaşında çıkmış ortaya Yasin'e göre. Çünkü o tarz beslenme (ki ben de bu konuda acayip titizimdir) korumuş oğluşumu. Eğer daha gençken çıksaymış ortaya bu durum tolore edemezmiş vücut. Gençken zormuş. Ayrıca geç de kalınmamış, çok yeni bir durummuş. Erken fark etmişiz.

Bu arada beni en çok korkutan da şu oldu. Köpeklerde şeker daha kolay kontrol altına alınıyormuş, kedide zormuş. Umarım ömür boyu insüline mahkum kalmaz...

Perşembe günü Yasin bir antibiyotik iğnesi yapıp Othello'yu Cumartesi tekrar getirmemi istedi, bir hafta kontrol altında tutulacaktı. Ama ben gece Othello'nun komaya girdiğini sandım, antibiyotiğin onu uyutmaya başladığını düşünememişim, ortalığı ayağa kaldırdım. Yasin hemen aldı Othello'yu kliniğe.

Neyse ki o an için korkulacak bir durum yoktu. Serum fizyolojik ile şekeri kontrol altına almayı denediler ama tam istediği gibi olmadığı için de bugün insüline başlandı.

Görünen tablo şimdilik şu: Pazara kadar Othello klinikte kalacak. Anladığım kadarıyla insülinle şekeri kontrol altında tutulacak, sonra da ben iğneyi yapmaya devam edeceğim ve haftada iki kere kontrole gidecek. Umuyoruz ki ileride yalnızca diyetle idare edebileceğiz durumu.

Bugün oğlumu ziyarete gittim. Alışmış ortama. Lady Macbeth çok kaldı klinikte ve alışık bu duruma ama Othello ilk defa evden uzakta. beni görünce hemen miyavladı ve kendini sevdirdi. Fırçasını götürmüştüm, gerçi onlar da taramışlar ama oğlumun tüylerini taradım uzun uzun. Sevdim oğluşumu. Serbest bıraktım gezdi. Yerlerde yattı uzun uzun.

En sevdiği şeydir yerde sert zeminde yatmak.

Oğluşum muayene odasındaki yoğun bakım ünitesinde kalıyor. Çok güzel bir alet... Kocaman. Ayrıca sıkılmasın diye doktor odasına götürüyorlarmış ara sıra, gezip eğleniyor işte...

Umarım en kısa zamanda iyileşirsin oğluşum...

Othello

2008-02-01T23:39:00.000+02:00

Benim güzel oğlum...

Şeker hastası olmuş... :(((

İran kedilerinde pek de görünmeyen bir durummuş bu.

Şu anda veterineri Yasin abisinin kliniğinde kalıyor ve tedavi görüyor...

Umudumuz, insüline ihtiyaç duymaması ileride.

Bu arada, yoğun bakım ünitesinde misafir edilip serumla şekeri kontrol altında tutulmaya çalışılırken, benim çapkın oğlum da camdan Cihangir Parkı'ndaki kedileri gözlüyor... :)))

İyileş ve biran evvel evine dön oğluşum...

Gece...

2008-01-23T02:21:00.000+02:00

Geldi gene...
Gece...
Yalnızlık, hüzün, acılar depreşti gene...
Halbuki minicik de olsa, ufacık da olsa bir umut dolar gibi olmuştu içime bugün...
Acılarımı hafifletmese bile azıcık ruhuma ışık tutacak, yüreğime nefes aldıracak minicik, ufacık bir umut...
Ama gene geldi gece...
Ben bu sefer doğrudan buraya dökmek istedim içimi...
Sen zaten yalnız değil miydin hep?
Sen zaten gecelerini yalnız geçirmez miydin?
Sen 'o' varken de yalnız değil miydin geceleri?
Değilmişim...
Hatırlıyorum da, ne ruhumu, ne gecelerimi, ne de beni yalnız bırakmazmış 'o'...
Geceler hain...
Tek tek geliyorlar üstüme, hepiniz birarada gelip boğup yok etseniz ya beni!
İçini acıtmak istemedim, bir ruh taşmasıydı bu...
Hani olur ya bana arada sırada, gülüp eğlenirken bir köşede gizli gizli ağlarım...
İşte öyle bir şey...

Avucumdaki Yürek (*)

2008-01-17T20:25:00.000+02:00

Avucuma bir yürek kondu...
Dünya güzeli, kocaman, yüce bir yürek...
İnanamadım, bakakaldım
Sonra yumuşacık kavradım
Seyrettim uzun uzun, nasıl attığını inceledim
Sustum, nefesimi tuttum o atışları duymak için
Kulaklarım sağır oldu, tüm dünyayı kapladı o atışların sesi...
Dokundum ona
Sıcaklığını hissettim elimde
O sıcaklık tüm vücuduma yayıldı ve benim yüreğimi de sardı
Avucumdaki yürekle aynı ritmde atmaya aynı sesleri çıkartmaya başladı yüreğim...
Şaşırdım, sonra alıştım, hatta hoşlandım...

Avucumdaki yüreği hiç bırakmadım, bırakamadım...
Nasıl bırakırdım?
Benim yüreğim de ritmini ona alıştırmış, ona uydurmuştu...
Onu bırakırsam belki de dururdu benim yüreğim, yaşamazdı bedenim...
Ben onu avucumda tuttum hep, hiç bırakmadım...
Ben bırakmazsam o zaten avucumdan düşmez, beni bırakıp gitmez sanıyordum...
Belki öyle olsun istiyordum.

Ama günlerden bir gün, ben gidiyorum dedi yürek,
İçim acıdı, kırıldım, burkuldu yüreğim, küstüm hatta kızdım...
Olmaz dedim, kabul etmedim
Edemedim, edemezdim...

Avucuma baktım
Kanıyordu yürek
Çok kanıyordu, çok fazla...
Kan yere damladı...

Ağladım
Çok ağladım
Ben gidiyorum ama hep yanında olacağım dedi yürek
Belki avucunda olmasam da
Dinle yüreğini dedi
Ben gidince dinle
Aynı benim gibi attığını göreceksin
Değişen bir şey olmayacak
Ben hep avucunda olduğumdaki gibi olacak

İnanmadım, ağladım, isyan ettim, küstüm...

Boş avucuma baktım
Sonra da yere
Kan taşa işlemiş...
Taşa işler mi kan?
İşlemiş işte...
Gördükçe içim kanıyor...
Kimse anlamıyor.
Anlayamaz, biliyorum...
Kan taşa işlemiş... Çıkmıyor işte çıkmıyor.
Sevgi de acı da aynen öyle gönlüme işlemiş...

Sustum, gözlerimi sildim
Önce bir sessizlik oldu
Sonra yüreğimin sesini duydum
Aynı onun gibi atıyordu hâlâ

Avucuma baktım
Avucum boştu
Yere baktım
Yerde kan vardı

Avucuma dünya güzeli, kocaman, yüce bir yürek koydun...
Ben onu hep sevdim,
Hep seveceğim...

(*) Yazının görüntüsü aldatmasın, bu bir şiir değil. Bir düz yazı. Olsa olsa çok gecikmiş bir mektup...

Unutmadık! Unutturmayacağız!

2008-01-09T02:23:00.000+02:00

UNUTMADIK! UNUTTURMAYACAĞIZ!

Doğum Günün Kutlu Olsun!

2007-09-16T23:20:00.000+03:00

Doğum Günün Kutlu Olsun!

Her yıl 15 eylülde arardım onu. Yeni yaşını kutlar, aklıma gelen tüm güzel temennileri sıralardım cevap vermesine fırsat vermeden ve sonra da mutluluk içinde verdiği cevabı dinlerdim...

Bu sene yapamadım bunu. Bundan sonra da yapamayacağım. Onu şerefsizce aldılar bizden. Hâlâ da bu konuda pek çok şerefsizlik devam ediyor ne yazık ki...

Can dostum Hrant... Sen yaşıyorsun ve yaşayacaksın. Ne yaparlarsa yapsınlar, seni yok etmeyi başaramayacaklar!

Bu sene 15 eylül Cumartesi günü senin doğum gününü kutlamak için ne yapmalıyım diye düşünürken, Aydan aradı, ‘adaya gitmeye ne dersin?’ diye sordu. Bahsettiği Burgazada. Sevindim. Adaları severim. (İki Milyon TL’ye Özgürlük yazım aklıma geldi...) ‘Tamam’ dedim, ‘gidelim’. Ada vapuruna bindik, ‘1,5 YTL’ye özgürlük’ diye gülüştük. Vapurda simit, çay, sohbet derken ilk adaya, Kınalıada’ya yaklaştık.

Ben her yıl 15 eylülde sevgili arkadaşım Hrant'ı arar, 'canım benim, doğum günün kutlu olsun, tüm arzuların gerçek olsun, güzel bir sene geçir' vs vs derdim. Genelde de okulların açılmasından önceki günlere denk geldiği için doğum günü, AGOS gazetesinde değil de Beyaz Adam Kitabevi'nde olurdu.

Yaşasaydı bu Cumartesi yeni yaşını kutlayacaktı.

Onun yaşadığını düşünmek benim için daha iyi olacaktı.

Burgazada benim özgürlük duygularımı en uç noktalara taşıyan bir yer olduğu için, ben de özgürlüğü seçtim, oraya gittim ve adalar vapuru Kınalıada'ya yaklaştığında biraz hüzünlendim. Güzeller güzeli Kınalıada, benim en sevdiğim... Hüzünlü ve sessiz... Hrantı yok artık adanın. ‘Yok’ dedim, ‘dur bakalım, Hrant orada!’ Gülümsedim, yazın son günlerini yaşayan adaya baktım, Hrant'a bir selam verdi gönlüm... Doğum gününü kutladım.

Son vapurla dönerken de Adalı dergisinin eylül sayısı kucağımda, Necmi Tanyolaç’ın yazısını okuyorum:

“Burgaz... Lisedeki felsefe hocamızın deyişiyle ‘Aşk Adası’... Öyle olmasa, Sait Faik bu Ada’ya, bu Ada’nın insanlarına, kedilerine, martılarına ve cıvıl cıvıl Rum kızlarına aşık olur muydu?” diyor. Gülümsüyorum, ‘özgürlükler adası’ diye geçiriyorum içimden. Benim ruhumun özgürlüğü hissettiği, kanatlanıp uçtuğu ada...

Kınalıada’ya yaklaşıyoruz, can dostuma hem doğum günün kutlu olsun hem de yolun ışık olsun diyorum ışıl ışıl Kınalıada'ya bakıp bakıp...

Meyhaneci Oluyorum

2007-08-10T21:10:00.000+03:00

Daha fazla saklayamayacağım...

Artık açıklamam gerek sanırım...

Ben meyhaneci oluyorum.

Selçuk'taki taş evimin bahçesini ve ilk katını meyhaneye çeviriyorum.

Tabiî bu konuda ilk danıştığım kişi Yakup Aslan, sonra eski ortağı Cavit ve haliyle Aslan Aslan ve Yıldıray Aslan oldu.

Ne güzel dostluklar oluşmuş zaman içinde onu gördüm. Hepsi hararetle onayladığı gibi, normalde kimsenin kimseye yapmayacağını yaptılar. Fikirleriyle inanılmaz derecede ufkumu açtılar ve harika bir destek verdiler. Bu desteğin ne kadar önemli olduğunu anlatmam mümkün değil.

Şimdilik heyecanlıyım oldukça. Projemi geliştirmem gerekiyor, o nedenle en kısa zamanda seyir defterimle paylaşacağım gelişmeleri.

Aslında epey gelişme var da, şu an yazamayacağım...

Sadece şunu söyleyeyim ama, gerçek meyhane olacak, hani tam eski tarz, hakikisinden. Küçük sayılabilecek tahta masaların olduğu, rakısı ve şarabıyla mezelerin sunulduğu, yemeğin olmadığı, yani lokantacılık değil yapmak istediğim, taş evde, bahçesinde, demlenirken Anadolu kökenli Türk, Rum ve Ermeni müziğini dinlediğin bir meyhane.

Çiçeği burnunda meyhaneciniz, yani bendeniz, meyhaneci olmaya karar verdikten sonra öyle bir arkadaş grubu içinde buldum ki kendimi, içmeden sarhoş oldum.

Beni tanıyanlar bilir, sıkı bir 'Yakup' müdavimiyimdir. Canım dostum, arkadaşımdır.

Ama artık benim kendime çok yakın bulduğum, başka can dostlarımın meyhaneleri de var. Kadın meyhanecilerin mekânları.

Hepsini ayrı ayrı ve çok seviyorum.

Kendimi inanılmaz derecede rahat hissettiğim yerlerden biri Giritli Restoran. Bana, benim meyhane anlayışıma ve kuracağım meyhanenin tarzına en yakını o olduğu gibi benim kişisel beslenme tarzıma da en uygunu. (Ben vegan vejetaryenim.) Sahibi Ayşe Şensılay da beni en iyi anlayan meyhaneci, vegan olmayan bir tek meze gelmiyor benim önüme.

Giritli'nin personelinden de mutlaka burada bahsetmem gerek. Hepsini çok sevdim ben. O kadar uyumlu ve iyi bir kadro ki... Bu arada Giritli'nin Artvinli pidecisi beni görür görmez otomatikman yumurtasız pideyi masama yolluyor. Ya Yunus'un yumurtasız lokması? Tadına doyum olmaz. Tatlı sevmeyen bana tatlı yedirdi.

Harika mezeleri var Giritli'nin. Tam Ege usulü, tam benim damak tadım, tam benim meyhaneme uygun tatlar...

Bir başka mekân ise meyhaneciler kraliçesi, canım arkadaşım Beyza Gürbüzer'in işlettiği Levendis Rum Meyhanesi. http://barbellaninrummeyhanesi.azbuz.com

Beyza'nın da mezeleri harika. O da yırtınıyor yazık ben gittiğim zaman bana uygun bir şeyler getirtmek için masaya. Mekân Boğaz'a nazır, Kuruçeşme Blackk'in içinde zaten beni benden alıp götürüyor. Bir de müzik başladı mı, işte eğlence...

Beyza da harika bir personele sahip. Hepsi aile gibi. Bütün gece kıpır kıpır eğlencenin içindeler ve iş hiç aksamıyor. Koşturup duruyorlar ve sizi alıp eğlencenin içine sokuyorlar. Onları seyretmek bile başlı başına bir zevk... Beyza'nın şefi Cafer'e ne demeli? Onu anlatmaya kelimeler yetmez. :-)

Eylül gelsin, İstiklâl Meyhanesi ve Elmadağ Meyhanesi de turlara dahil olacak. :-)

Ah kızlar, iyi ki varsınız, seviyorum sizleri...

Ama sanılmasın ki Yakup'tan vazgeçerim. O benim olmazsa olmazlarımdandır.

Bu arada, meyhanemle ilgili bayağı gelişme ve aşama kaydedildi. Bunları da en kısa zamanda yazacağım.

Yolun Işık Olsun Barış!

2007-07-06T15:05:00.000+03:00

Ben Barış Akarsu’yu şahsen tanımadım hiç. Hatta annem vasıtasıyla ondan haberim oldu. Çünkü o Akademi Türkiye yarışmasını hiç kaçırmaz ve hep Barış sebebiyle izlerdi. Annem böyle şeylerden iyi anlar, bu nedenle arada sırada ben de kimdir bu Barış diye bakardım beyazcama… İyi bir müzisyen olacağı belli genç bir yetenekti.

Doğum gününde kaza geçirip hastaneye kaldırıldığında aklıma ilk gelen yeğenim Caner oldu. Caner doğum gününde gitmişti.

Aslında Barış da doğum gününde gitti bence. Annem günlerce umutla iyi bir haber duymak için (pek çok kişi gibi) televizyonun başında haberleri bekledi. Bense hiç umutlu değildim. İyileşir diye umut ediyorsun aslında bir yandan, ama öte yandan zaman geçtikçe çaresizliğe gömülüyorsun, belki de biraz gerçekleri görüyorsun. Kalksa da sağlam kalkacak mı diye düşünüyorsun. Aslan gibi adam…

Üzülüyorum da, gencecik. İyi bir müzisyen, kişiliği de oturmuş, verecek mesajları olan, hatta bence bir misyonu da olan bir sanatçı.

Çarşamba akşamı ‘Sarı Sıcak’ programının başına otururken içimde tuhaf bir his (o, birileri bu dünyayı terk ederken hep duyduğum garip his). ‘Gitti çocuk!’ diyorum ve anneme de söylüyorum. Yarım saat geçmiyor, Ferhat Göçer şaşkınlık ve üzüntü içinde Barış’ın ölüm haberini veriyor.

Ekranda Barış’ın gözünden bir damla yaşın aktığı fotoğraf. Ekranın karşısında tüm Türkiye gibi ağlayan bizler.

Bugün Bekir Coşkun’un bir sözü epey düşündürüyor beni. ‘Yüreğimizdeki Mezarlık’…

Düşünüyorum ve yazdığım yazılara bakıyorum. Önce yeğenim Caner 25. doğum gününde bırakıp gitmiş bizi. Yazmışım ardından.

Kazancı Bedih ve ressam Mustafa Rüçhan aynı zamanda göçmüşler. Yazmışım bir şeyler…

Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann bileğimden ameliyata girdiğim gün hayata gözlerini yummuş. Bir yazıyla uğurlamışım onu.

Duygu Asena gitmiş. Ardından ben de duygularımı kâğıda dökmüşüm.

Sonra Hrant. Yazmışım da yazmışım…

Şimdi geri dönüp bakıyorum. Evet, benim de yüreğimde bir mezarlık oluşmaya başlamış. Ama yazdıklarıma da bakıyorum, hepsi de benim için özel insanlar olmuşlar.

Caner, yeğenim, canım, ciğerim, kendimi annesi zannettiğim varlık.

Kazancı Bedih bana güneydoğu sevgisini aşılayan, memlekete farklı bir gözle bakmayı öğreten büyük bir sanatçı.

Mustafa Rüçhan kendi halinde, iyi bir insan, bir sanatçı.

Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann kalbimde yeri Halikarnas Balıkçısı’ndan hemen sonra gelen büyük insan.

Duygu Asena gençliğimin idollerinden, yoluma ışık tutanlardan.

Hrant çok eski, çok özel, çok güzel ve çok önemli bir dost.

Yazdığım yazılardan sinagog bombalanması ve Güldünya’nın öldürülmesini saymadım, çünkü o konular farklıydı.

Bu kişiler içinde bir tek Duygu Asena’yı şahsen tanımıyordum. Gene bu kişilerin içinden en önemli olan üç tanesi Caner, Hrant ve Korfmanndı…

Tek tesellim var. Ben bu üç insana da yaşadıklarında benim için ne ifade ettiklerini hem her tavrımla belli ettim hem de yüzlerine defalarca söyledim.

Ölü seven bir toplumuz, insanları kaybettikten sonra ağlıyoruz, sızlıyoruz ve onlar birdenbire bizim eşimiz, dostumuz, arkadaşımız, hatta en sevdiğimiz olabiliyor.

Neden biz bir şeyleri ve birilerini hep kaybettikten sonra sahipleniriz?

Sanırım hayatta yapılabilecek en güzel şey, tanıdığınız, sevdiğiniz herkese onları ne kadar sevdiğinizi yaşarken söylemeniz. Onlar gittikten sonra bir işe yaramıyor. Ben bunu yapıyorum, kendimi de çok iyi hissediyorum. Caner’i, Hrant’ı kaybettikten sonra acımı azaltmadı belki bu ama en azından benim onları ne kadar sevdiğimi bildiler yaşadıkları müddetçe.

Bugün gidin kimi seviyorsanız ona bunu bir şekilde söyleyin işte, ne bileyim. Şaşırtın onu, mutlu edin. Karşılığı gelmese de.

Barış, seni de kazıdık gönlümüzün bir yerine. Sen de özel bir varlıkmışsın, arkandan duygu selleri geliyor çağıl çağıl, gümbür gümbür.

Yolun ışık olsun!

Zaman Amazon Zamanı

2007-06-17T15:40:00.000+03:00

Siz de benim gibi zaman zaman yeni yerler keşfetmeyi ve buralara uzun vadeli takılıp kalmayı sevenlerdenseniz şimdi okuyacağınız mekân tam da size özel...

Nerede olursanız olun, nerede yaşarsanız yaşayın İzmir’i, İzmir’in Selçuk ilçesini ve doğal olarak da Selçuk sınırları içerisindeki Efes antik şehrini bilirsiniz. (Tıpkı benim sıralamam gibi sizin sıralamanız da farklı olabilir, “Efes – Selçuk – İzmir” gibi.) Efes olmazsa olmazlarındandır hayatın, orayı görmeden olmaz. Ama sırf görmekle de olmaz. Yaşamak da gerekir. Bunun için en ideali de Efes’in sınırları içine girdiği Selçuk ilçesini yaşamak ve tanımaktır.

Yeme içme konusunda yeni bir mekân ve sıra dışı tatlar peşindeyseniz size gözüm kapalı ‘Amazon Bistro – Cafe – Bar ’ diyorum. Sevgili meslektaşım ve arkadaşım Saffet Emre Tonguç’un daha piyasaya çıkar çıkmaz yok satan ve hemen ikinci baskısı yapılan ‘Görülmesi Gereken 101 Yer’ adlı kitabında da yer alan bu mekânı gelin bugün ben size biraz benim gözümden tanıtayım.

Nadide Azatoğlu uzun yıllardır Selçuk’ta yaşayan İstanbul’lu, Almanya’da mimarlık tahsili yapmış çok başarılı bir yüksek mimar. Benim de Selçuk’taki evimin mimarı. Abisini tanıyanlar vardır aranızda. Kaz Dağları’ndaki İdaköy Çiftlik Evi’nin sahibi İskender Azatoğlu.

Nadide Temmuz 2004’te bu mekânı açtığında hiç reklâm işine girmiyor. “Amazon’u yeme içme kültürü gibi hayâl etmek istemiyorum, bir buluşma noktası burası. 17 yıldır yaşadığım çevreyi doğası, kültürü ile tanıtmak, beni buraya bağlayan sebepleri paylaşmak istiyorum. Gerçek turizmin hedeflerinden biri de önyargıları ortadan kaldırmak değil mi?” diyor. “Amazon ile tanışan yabancı konukların Türkiye ile ilgili çok başka bilgilerle ülkelerine döndüklerine eminim” diye ekliyor.

Ben de eminim, çünkü Nadide de benim gibi gerçek bir Anadolu tutkunu, binlerce yıllık Anadolu tarihini herkese doğru ulaştırma derdinde olan bir insan. Kuşaklarca tekrarlana tekrarlana insanoğlu kafasına sağlamca oturmuş tarih safsatalarına karşı, o da benim gibi Halikarnas Balıkçısı, Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann, Prof. Dr. Fahri Işık ve Prof. Dr. Muhibbe Darga gibi nicelerini arkasına alarak yek at, yek mızrak çıkanlardandır. Bu nedenle de, benim gözümde Amazon, nefis bir bistro – cafe – bar olmanın yanı sıra, harika bir kültür merkezi.

Mürver çiçeğini bilir misiniz? Ege’ye özgü, yalnızca nisan ve mayıs aylarında çiçek açan, ağaç – çalı arası, dere boylarında yetişen bir bitkinin çiçeği. Yani anlayacağınız zor ve ender bulunan bir bitki. Nadide bunun şurubunu yapmış. Bana kakuleli dibek kahvesinin yanında ikram etti. Mardin – Ege arası bir yolculuk yaşattı bana. Bayıldım. Ne de olsa, kakule demek benim için Mardin demek. Ama dibek kahvesi ve mürver şurubu, işte o tam anlamıyla Ege! Harika bir tat. Mutlaka denenmesi gerek. Özellikle de votkalı mürver şurubunu tavsiye ediyor Nadide.

Antik Çağ’da Anadolu’da ne yenirdi? Bunları da inceliyor ve mönüsüne katıyor. Benim için en büyük keyif Antik Çağ’dan kalma bir tat olan ‘Zeytin Mezesi’ idi. Bu müthiş meze bence dükkânın markası olmuş bile. Sunumu o kadar hoş ki, yeme de yanında yat diyesim geliyor.

Nadide’nin aşçısı Ramazan usta, İzmir Bonjour Restaurant’ın 22 yıllık aşçısı. Nadide Ramazan ustanın Schnitzel’inin Viyana’ya taş çıkarttığını söylüyor. Ben denemiyorum, çünkü malûmunuz, vegan vejetaryenim.

Nadide Ramazan ustayı da yanına alarak Selçuk’un meşhur Cumartesi pazarını gezip alış veriş yapıyor, ben de yanlarına katılıp eğleniyorum. Zaten oldum olası Ege’nin pazarlarına bayılırım, ama haliyle Selçuk pazarının bendeki yeri de başkadır. Mekân sahibi aşçısıyla birlikte tüm malzemeyi görerek, seçerek alıyor. Evi için alış veriş yapar gibi. Çok hoşuma gidiyor bu olay.

Nadide, “Ege’de yaşadığım ve bölgeyi tanıtmak istediğim için 12 ay boyunca neyi en taze buluyorsam benim spesyalim oluyor” diyor. Yani ot mevsiminde otlar, her yağmurdan sonra Efes mantarı, mevsiminde Girit usulü salyangoz yahnisi, levrek mezesi, patlıcan mevsiminde hünkâr beğendi gibi.

Yemeğe gelip mönüden ‘Amazon Özel Spesyal’i seçenlere – ki bu meşhur çökertme, Nadide bu yemeğin feminist hikâyesini anlatıyor. Uğrayın, bu yemeği yeseniz de yemeseniz de hikâyesini Nadide’den dinleyin.

Amazon’da seçenek çok: Soğuk – sıcak başlangıçlar, salatalar, çeşitli bofile ve tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krepler, omletler, makarnalar, ev yapımı pizzalar, ev yapımı tatlılar, sıcak içecekler, alkollü ve alkolsüz içecekler. Özel günler için yöresel yemekler yapıyorlar. Vejetaryen mönü var, en kötü ihtimalde sebze ızgara bulunuyor.

Mekânın bahçesi de çok özel ve çok zevkli. Bahçede oturup yiyip içip günbatımını seyretmelisiniz. Ege’nin en batı noktalarından birinde Artemis Tapınağı’nın tam karşısındaki günbatımını kaçırırsanız çok şey kaçırmışsınız demektir.

Ben şimdi yazının başında belirttiğim, Nadide’nin ‘buluşma noktası’ dediği konuya dönmek istiyorum. Amazon sadece bir bistro – cafe – bar değil. ‘Amazon Yürüyüş Kulübü’ diye de bir oluşum var. ‘GİT’ dergisi sahibi Timur Danış’a teklif götürmüş Nadide, o da kabul etmiş. Müthiş bir proje. Timur, bölgede parkurlar oluşturmuş ve yeni parkurlar için harıl harıl çalışıyor. Yerli ve yabancı konuklar bu kulüp kapsamında yürüyüşler yapabiliyorlar. Şimdilerde ‘Amazon Bisiklet Kulübü’ de yolda. Yöreye çok uygun, son derece duyarlı ve çevreci bir yaklaşım.

Nadide zevkli bir mimardır. Dekorunu ahşap ve camın uyumuyla yapmış. Tüm otları dekorasyonda kullanıyor. Örneğin çayı da içilen altın otunu barı süslemek için kullanmış. Amazon iyi de bir sergi mekânı. Ben gittiğimde Avusturyalı Arkeolog Anton Bammer’in resim sergisi vardı. Çok güzel bir sergi, bakmaya doyamazsınız. Daha önce de Leylâ Konuk, Ayhan Taşkıran ve Enis Aktan sergilerine ev sahipliği yapmış mekân.

Nadide’nin çeşitli projelerine çok yakın arkadaşı Sevtap Ergin de cam boncuk atölyesiyle katkıda bulunuyor.

Ben buradan turizmcilere, acenteci ve rehberlere de seslenmek istiyorum: Selçuk’ta artık bir butik restoran var sizler için. Özel gruplarınızı, misafirlerinizi Amazon’a götürün ve onlara asla unutamayacakları bir deneyim yaşatın.

Bu arada, Amazon’un (ve benim evimin de) bulunduğu Anton Kallinger caddesi Selçuk’ta Artemis Tapınağı’nın karşısında çok özel bir caddedir. Buranın canlanması, hayat bulması açısından bu yapılanlar çok önemli. Eline, gönlüne, beynine sağlık Nadide.

Aslında Amazon adı bile biraz düşünmeyi gerektirir. Kadın girişimcilerle burası hayat bulacaktır, bulmalıdır. Ben de bir sır vereyim. Satmayı düşündüğüm evimi satmaktan vazgeçtim. Ben de bazı faaliyetler için kolları sıvadım bile.

Zaman Amazonların zamanıdır...

Amazon Bistro - Cafe - Bar
Anton Kallinger Cad. No:22
Selçuk - İzmir
Tel: 0232-892 3879
Nadide Azatoğlu: 0533-3689048

Gecikmiş Bir Mektup

2007-02-14T15:24:00.000+02:00

Karanlık kendi içinde ilerlerken
Hep karanlığa karışır.
Yetmez kolların sarmaya sevdiğini
Ararsın boşuna aydınlığı
Bir yaprak hışırtısı gibi
Rüzgârında dalların…

Gece kara
Gözler kara
Uyku kapkara

Kaçsan gitsen buralardan
Bu dipsiz derin kuyulardan
Siler bellekleri gece
Anlamsız kıvrımlarında hayatın
Ama inadına meyve verir ağaç

Sen yüreksizliğine ağla
Akıt gözyaşlarını
Yalancı düşlerin kuyusuna
Karanlığa…
(İstanbul, 20. 01. 2007)

Arşipel mavisi dolmuştu odaya.
Kadın dönüp yanında yatan adama baktı. Sol elini alnına koymuş uyumaya çalışıyordu Adam. Gülümsedi Kadın. Hava çok sıcaktı.
Kadın döndü ve gözlerini kapattı.
Bodrum kumaşı perdelerden süzülen ışığın rengindeki yastık kılıfına gömdü yüzünü. Bir müzik doldu odaya. Bir nefesli çalgının içe işleyen nağmeleri, derin bir hüzün ve dağları getirdi odanın içine. Bodrum kumaşı perdelerden süzülen ışığın renginde bir yer belirdi gözünün önünde. ‘Tanımadığım bir yer…’ diye düşündü. Küçücük bir çocuk belirdi. Siyah saçlı, kara gözlü, küçücük bir çocuk. Çıplak. Üzerinde sadece bir don vardı. Koştu çocuk minicik adımlarla. Belli ki yaramazın teki. Dereye girmeye koşmaktaydı hiçbir şeye aldırmadan.
Müzik durdu. Çok kısa bir sessizlikten sonra bir ud sesi duyuldu, sonra kanun girdi parçaya neşeyle. Güzel bir kadın sesi doldurdu odayı:

Meltem olurum hafif, eşsiz
Dağlardan inerim, kapında otururum
Sevginden yanmış şövalye gibi
Kılıcımı koyarım bağının kapısına

Ve sana bekçilik ederim gece gündüz
Yeter ki tez bağa gel yar can
Bakıp sana hasret gidereyim
Sevginden sarhoş öleyim kapında

İlkbahara döneyim, bağına gireyim
Bülbül gibi sarılayım gölüne
Binlerce oyunla yar, senin şahininim
Kapına gelmişim boyuna kurban

Müzik bozkırların ortasından kanunun nağmeleriyle odasına geri getirdi Kadını. Kadın gülümsedi ve tekrar gözlerini kapattı, gene o çocuğu gördü. Koşuyordu çocuk, ayağında donuyla, minicik adımlarıyla, güneşten kamaşmış gözlerini kısmış. Dereye gelince sulara dalmaya hazırlandı.

Adamın dirsek temasıyla uyuklaması son buldu. Dirsek bir daha geldi aynı yerine Kadının bu sefer bilinçli, hesaplı olarak. Adam kolunu uzatıp sarıldı Kadına. Kadın gülümsedi ve Adamın kolunun üzerine yattı. Adam sol elini alnına götürdü, uyumaya çalışır gibiydi. Kadın sırt üstü yattığı yerden Adamın yüzünü incelemeye başladı.

İlk tanıştıkları gün geldi Kadının aklına. Gülümsedi. Gittikleri lokantadaki o minicik kız geldi aklına, hani çiklet satan. Daha fazla gülümsedi. Asansörde kaldıkları an geldi aklına. Daha fazla gülümseyemeyecekti. İçini garip bir duygu doldurmuştu. Adama sevgiyle sarıldı. Gözlerini kapattı. Kokusunu içine çekti. Bu kokuya sıcağın ve odanın kokusu da karıştı. Çok güzel bir parfümün uyandırdığı o gizli hazzı duydu.

‘Biliyor musun’ demişti Kadın Adama, ‘bana her sene 17 Nisan’da çok özel bir hediye gelir.’ ‘Sana mı?’ diye sordu Adam biraz şaşkın. ‘Evet, bana’ dedi Kadın. ‘Ama senin doğum günün 17 Nisan’da değil ki, ne hediyesi bu?’ diye sordu Adam. ’17 Nisan Halikarnas Balıkçısı’nın doğum günü. Bana her sene kendi doğum gününde çok özel bir sürpriz yapar. Kendi doğum günümde alsam ondan olduğunu anlamam ki. Ben de her sene hiç aksatmadan 17 Nisan’da ona bir mektup yazarım. Ama bu sene yazamadım…’ dedi Kadın. ‘Gecikmiş bir mektup yaz sen de o halde’ dedi Adam Kadına. Gülümsedi Kadın. ‘Ama biliyor musun, bu sene verdiği hediye şu ana kadar aldıklarımın içinde en güzeliydi’ dedi Kadın. Adam dudaklarında muzip bir gülümsemeyle sordu: ‘Neydi bu seneki hediye?’ Bal gibi biliyordu gelecek cevabı, ama gene de sormuştu işte. Kadının yüzü aydınlandı: ‘Sen’ dedi Adama, ‘Sen… Seninle o gün tanıştık. İşte o gün yazmam gereken mektubu yazamadım. Neden bilemiyorum…’

Birden Kadının aklına asansörde kaldıkları gün geldi. İçini garip bir heyecan kapladı. ‘Şu asansörde bir kalırsak şimdi’ diye içinden geçirmişti o gün. Korkmuştu asansörün inişinden. Devamlı bozulan bir asansördü. Bir an için, aslında hiç de fena olmayacağını, belki çok da romantik bile olabileceğini düşünüp: ‘Keşke kalsak’ demişti kendi kendine. Adam yorgundu. Bir randevusuna gitmek zorundaydı, Kadın da eve gidiyordu. Beraber çıkmışlardı binadan. Adam asansörün duvarlarından birine başını yaslamış Kadına bakıyordu. Yorgundu gerçekten. ‘Keşke kalsak’ diye içinden geçirdiği an, asansör garip bir gürültüyle durdu katlardan birinde. Düşünüyordu Kadın, Adamın sükûneti çok hoşuna gitmişti. Hiç heyecanlanmadı, sevindiğini de belli etmemeye çalıştı fazla. Cep telefonunu kim bulduysa iyi etmişti, hep kötü anlarda gerekiyordu işte. Hemen telefon ettiler, şükür ki binada birileri vardı. İnsanlar haberdar edildi. Onlar canla başla asansörde kalan bu insanları kurtarmaya çalışırken, Adam Kadının beline doladı kolunu ve kendine çekip öpmeye başladı. ‘Ol dedim oldu’ geldi birden aklına Kadının ve asansör belli bir kata indirilip mi çıkartılıp mı, orasını hatırlamıyordu artık Kadın, kapısı açılana kadar o anların tadını çıkartmaya baktı.

‘Yazamadım mektubu bu sene’ diye tekrarladı Kadın, yüzünde Adamınkine benzeyen bir gülümseme ile. Kendine doğru çekti Adam Kadını. Yorgundu Adam, çok yorgun. Kadının kafasını göğsüne bastırdı her zaman yaptığı gibi ve Kadın her zaman olduğu gibi nefes alamayacak duruma geldi ve o an gene o küçük çocuk belirdi karşısında. Durdu çocuk. Ayağında bir don vardı. Küçücük ellerini yumruk yapmış, gözlerini kısmıştı. Ağzı gülümser gibi gerilmişti. Güneşten mi kısmıştı gözlerini çocuk, yoksa gülümsüyor muydu Kadına? Sonra koşmaya başladı gene her sefer olduğu gibi. Minicik adımlarla, ama oldukça hızlı. Dereye gelince durdu.

Kapı çaldı. Kadın koşup açtı kapıyı. Adam kapıda duruyordu. Kadının suratına bakmadan eşikten içeri bir adım attı. Gülümsedi. Kadına sarıldı. Sımsıkı… Kadın ne kadar özlemiş olduğunu düşündü Adamı. Adam Kadının dudaklarını kapattı dudaklarıyla. Nefes alamayacak hale gelene kadar kaldı dudakları Kadının dudaklarında. Sanki kenetlenmişlerdi. Sanki tek vücutlardı. Sanki aslında bu iki beden tekti de, birbirinden kopmuş, şimdi de tekrar birleşmiş, öylece kalmışlardı. Sanki zaman durmuştu. Olmayan zaman…

Sıcak, çok sıcaktı. Kadın kara bir gözlük takmıştı. Başında siyah dantel bir şal vardı yüzünün neredeyse yarısından fazlasını örten. Üzerinde de siyah bir etek ve ince bir süveter. Garip garip etrafına baktı. Sıcağı gördü ve bir de sarı rengi. Sanki çöl gibi bir yerdi. Birden bir kalabalık fark etti. Herkes sessizce yürüyordu. Kalabalık yaklaştı. Kadınlı erkekli bir kalabalık. Bir yerden geliyor ve bir yere doğru gidiyorlardı. Kimse konuşmuyordu. Merak etti Kadın ve biraz daha dikkatli baktı. Herkes sessizdi ve hatta üzgün. Yanlarına doğru gitti. Adımları hızlandı. İnsanların yanından geçiyordu ama sanki insanlar onu görmüyorlardı. Demek o kadar üzgündüler ki, duymuyor hatta görmüyorlardı onu. İnsanların kollarına dokunarak onlara nereye gittiklerini sormaya başladı teker teker. Ama kimse ona cevap vermiyordu. Dikkatle yüzlerine bakmaya başladı ve inanamadı. Tanıdığı yüzlerdi. Bu yürüyen grubun yanında koşar adımlarla öne doğru gitmeye başladı, her gördüğü yüzü tanıyor ya da tanıdığını sanıyordu. Kimilerini çok iyi hatırlıyor, kimilerini ise hayal meyal. Bazılarını bir yerlerden hatırlar gibi oluyordu. Hepsinde bir hüzün ve suskunluk, sessizlik vardı. Bayağı önlere doğru insanların arasında Adamı görünce rahatladı. O, Kadını nasıl olsa fark eder ve ne olduğunu söyleyebilirdi. İnsanları yararak Adamın olduğu yere doğru yaklaştı. Adama doğru bir hamle yaparak koluna yapıştı ve kuvvetle sarstı. Adam hiç oralı olmadı. 'Hey ne oluyor, baksana bana... Benim, ben!' dedi usulca Adama. Adam kıpırdamadı bile, sadece yürümeye devam etti. Duymamış, hatta görmemişti bile Kadını. ‘Bu ne biçim bir oyun?’ diye düşündü Kadın. ‘Rüya mı görüyorum, yoksa deliriyor muyum?’ dedi. Tekrar sarstı Adamı. ‘Lütfen cevap ver bana… Ne oluyor burada? Nereye gidiyorsunuz hepiniz?’ Ama cevap gelmedi. Adam boynunu bükmüş yavaş yavaş yürüyordu ve üzüntü vardı yüzünde. Adamın önüne geçerek yüzünü ona dönüp bileklerine yapıştı ve geri geri yürümeye başladı. Bir yandan da bağırıyordu. ‘Ne oluyor burada? Baksana bana lütfen. Benim, ben… Hey, size söylüyorum, hepinize, baksanıza bana. Ne oluyor size?’ Birden herkesin yüzündeki hüznü fark etti. ‘Niye herkes böyle sessiz ve üzgün?’ diye haykırdı. Adamın hüzünle kaplı yüzüne yalvarır gibi baktı. Adamın kollarını yavaşça bıraktı, sendeledi ve dizlerinin üzerine çöktü. Adam yürümeye devam etti. Kalabalık yürümeye devam etti. Yüzlerini tanıdığı, tanımadığı insanların bacakları geçiyordu yanından. Yavaş yavaş uzaklaştılar. Kadın başını öne eğdi, toprağın sarı rengi ve sıcakla baş başa kaldı.

Kadının kafası Bodrum kumaşı perdelerden sızan ışığın rengindeki yastığa gömüldü.

Küçük çocuk yumruklarını sıkmış, gözleri güneşten kamaşmış duruyordu. Yavaşça gözlerini açtı, simsiyah gözleriyle Kadına gülümsedi ve arkasını dönüp koşarak uzaklaştı.

Kadın müziği duydu… Şarkının sonuna eşlik etti hafif sesle:

Bakıp sana hasret gidereyim
Sevginden sarhoş öleyim kapında…

Güvercinime Güvercin Postası (Hrant'ın Ardından)

2007-01-25T15:16:00.000+02:00

Hrant,

Beni vurdular. Sana isabet etmeyen o dördüncü kurşun geldi tam benim kalbimin orta yerine girdi ve paramparça etti kalbimi, sonra da yoluna devam edip beynime saplandı. Orada duruyor. Hiç çıkmayacak.

Beni de vurdular Hrant. Senin vurulduğun an, beni de vurdular.

Seni tanıyan, tanımayan, anlayan, anlamayan, anlayamayan herkes bir şeyler yazdı. Dedim ki, şimdi sıra bende. Dedim ki, ben de sana yazmalıyım.

Çarşamba akşamı evde bir yazı buldum, bunu Hrant’a göstermeliyim, yarın telefon ederim diye düşündüm. Sonra dedim ki, şimdi Çarşamba akşamı iş uzun sürmüşse Perşembe günü belki gelmez Hrant gazeteye, Cuma ararım. Çok içim sıkılıyordu Perşembe günü. İstanbul Rehberler Odası’nda Basın Yayın odasındaki arkadaşlarla paylaştım sıkıntımı. Onlardan biri, Özlem de ne kadar içinin sıkıldığından dem vurdu.

Cuma günü Taksim’de arkadaşım Çimen’in ofisinde bir yazı hazırlıyordum, bitirdim, telefonum çaldı. Saat öğleden sonra üçü biraz geçiyor. Tülay’dı arayan. Ortak dostumuz, arkadaşımız Tülay, senin bin senelik arkadaşın, bizi bin sene önce tanıştıran Tülay. Normalde sevinirim o aradığında. “Ne iş?” demişim yüksek sesle. Telefonu açmaya çalışırken kapandı. Şaşırdım. Telefonu açtım, tekrar çaldı. Kardeşim Zeynep arayan bu sefer. Ağlıyor telefonda, sesi berbat: “Nükhet” dedi “Hrant’ı vurmuşlar! Agos’un önünde vurmuşlar…”

Nasıl haykırdığımı, kendimi nasıl duvarlara vurduğumu hatırlıyorum. Aynen bundan tam dört sene önce yeğenim, kız kardeşimin oğlu Caner’in artık yaşamadığını bana söylediklerinde hissettiklerime çok benziyordu o anki duygularım. Kendimi duvarlara vuruşum, haykırışım ve en garibi de, bir şekilde olayı algılayamıyor olmam. Gerisini pek hatırlamıyorum. Kendimi bir sandalyede buldum, yanımda Çimen beni sakinleştirmeye çalışıyor. Tülay tekrar aradı. Katıla katıla ağlıyor ve “Nükhet, televizyonda görüyorum öylece yerde yatıyor, ne olur git yanına, onu yolcu et!” diyor bana. Ben de ağlıyorum, “Nasıl olur?” diyorum, “Kaldırmışlardır” diyorum. “Hayır, hâlâ yerde yatıyor. Ne olur git, ben yetişemeyeceğim, sen onu yolcu et!” diyor. “Gidiyorum Tülay” diyorum. “İnşallah ben gitmeden kaldırmazlar.” “O seni bekliyor Nükhet, lütfen git, yetişeceksin, onu yolcu etmeni bekliyor” diye haykıra haykıra ağlıyor.

Kendimde değilim. Allahtan Çimen soğukkanlı ve hemen üstünü giyip bana eşlik ediyor. Biz yürüdükçe arkamızdan yavaş yavaş yolları kapatıyorlar. Bir tane araba geçmiyor, taksi bulmak mümkün değil. Yürüyoruz, küfür ediyor, lanet okuyorum, ağlıyorum, bağırıp dövünüyorum. “Bekle beni Hrant!” diye bağırıyorum. Yetişirim inşallah diye dualar ediyorum. “Yolun ışık olsun!” diye bağıra bağıra, böğüre böğüre koşturuyorum.

Yetiştim… Ambulans duruyor önünde. Arkasında yerde yatıyorsun. Üzerine beyaz bir kâğıt örtmüşler. Ben seni ‘dağ gibi adam’ diye anlatırdım her zaman. O dağ gibi adam şimdi öyle savunmasız, bir bebek gibi yerde yatıyor. İnanamıyorum. Birkaç dakika sonra seni siyah bir torbanın içine koyup sedyeye yatırıp ambulansa yüklerlerken buna yüreğim dayanmıyor. Sanki ben de ölmüşüm de başka bir yerlerden bu olayı seyrediyorum gibi geliyor bana. “Yolun ışık olsun Hrant!” diye avazım çıktığı kadar bağırıyorum. İnsanlar alkışlarla uğurluyorlar seni. Ambulans gidiyor.

Yetiştim, en azından seni yolculayabildim. Ama ne fayda? Kalakalıyorum öyle yolun ortasında. Bitkin, perişan, kanadı kırık hissediyorum.

Orhan Alkaya’yı görüyorum. Bir başka ortak dostumuz. Biz kötü gün dostuyuzdur Orhan’la. Karşı karşıya duruyoruz, beti benzi atmış. Onu hiç böyle görmemiştim. Muhtemelen o da beni. Bilirsin Orhan’ın kitabını Hrant, ‘Türkiye Hâlâ Mümkün!’ Ben zaman zaman ona sorarım, “Orhan Türkiye sence hâlâ mümkün mü?” diye. O da her seferinde “Tabiî ki, bu memleket bizim.” diye cevap verir.

Yanına yaklaşıyorum, bana sarılıyor, ağlıyorum: “Gitti Hrant’ımız Orhan, gitti!” Sonra biraz geri çekilip: “Orhan, sen bu memleketten hâlâ umutlu musun?” diye sessizce soruyorum. İki elinin işaret parmaklarını havaya kaldırıyor, beti benzi atmış yüzüne inanılmaz kızgın ama bir o kadar da kararlı bir ifade yerleşiyor: “Bu memleket bizim memleketimiz, bu memleket Hrant’ın memleketi, faşistlerin değil, bu cinayeti işleyenlerin değil. Onlar gidecek. Onlar kaybedecekler” diyor ve beni biraz kendime getiriyor.

Hrant,

Seninle tanışıklığımız anında sıcacık bir dostluğa, tarif edilemeyecek, kelimelerle ifade edilemeyecek bir arkadaşlığa dönüştü. Ne zaman seni düşünsem, yüzündeki yaramaz küçük bir çocuğunkine benzeyen o muzip ifade ve dudaklarının ucundaki o hafif tebessüm gelirdi hep aklıma. Sen doğruluğun, dürüstlüğün, karşılıksız sevginin, dostluğun, arkadaşlığın, can olmanın sembolüydün. İnsana öyle bir ‘canım’ derdin ki, bir can daha çıkardı içinden sanki.

Ben senden çok şey öğrendim Hrant. Bazı değerlerin ne kadar önemli ve doğru olduğunu ve ne olursa olsun bunlardan asla taviz verilmemesi gerektiğini örneğin. Sonra, bir şeyin nasıl araştırılması, bir bilginin nereye ve nasıl yerleştirilmesi gerektiğini, yanlışı doğrudan nasıl ayıracağımı, tüm bunları ben senden öğrendim. Ve daha nice sayısız güzelliği…

Sen öylesine yüce gönüllüsün ki. Hiç unutmam, 1999’un aralık ayında Ermenistan’a bir gezi yapmıştım. Dönünce bir yazı yazmamı istedin gazeteye. Geziyi yazmamı istemiş ve beni serbest bırakmıştın. Çok şaşırmış ve bir o kadar da mutlu olmuştum. O gezi yüzyılın son gezisi, o yazı da yüzyılın son yazısı olacaktı benim için. Hayatta yazarken en zevk aldığım yazılardan biriydi o yazı. Nitekim Agos’un yüzyılın son gününe denk gelen sayısında yayınlamıştın yazımı. 31 Aralık 1999’da. http://www.izedebiyat.com/yazi.asp?id=21878 “Ne var ki bunda?” der şimdi belki birileri. O zamanlar genelde fevkalâde bir durum olmadığı takdirde mutlaka ama mutlaka gazetenin son sayfası senindi, her ne kadar köşe yazın sondan bir önceki sayfada da olsa. Bana yüzyılın son sayısında kendi sayfanı, gazetenin son sayfasını vermiştin. Rahatlıkla gazetenin içinde bir yerlerde de çıkabilirdi yazı. Ama hayır!

Sen böylesin işte Hrant, bir şeyi beğendiğini sözlerinle değil, yaptıklarınla, tavırlarınla ifade etmek özelliğin senin. Bunu, bu yüce gönüllülüğü asla unutamam. Unutulamayacak çok yüce gönüllülüğün var da, bu onlardan yalnızca bir tanesi.

Hrant,

Ben sana hep ‘güzel adam’ diye hitap ederdim, sen de o herkesin çok sevdiği ses tonun ve hafif edalı, nazlı, birazcık da sana çok yakışan o şeker şımarık tavrınla: “bana güzel adam deme; iyi adam de, doğru adam de, ne bileyim…” diye başlayan itirazlarına benden aynı ses tonu ve tavırla: “Ben ne diyorum ki zaten? Tüm o muhteşem sıfatları ‘güzel’ sözcüğü içinde barındırıyor” diye cevap alırdın.

Kızardım birilerine, sana ya da birilerine edilen bir lafa ya da yapılan bir haksızlığa. Arardım seni, anlatır derdimi dökerdim, sen sakin sakin ‘boş ver’ derdin, ‘sağ ol’ derdin, belki benim yerine oturtamadığım bir iki taşı oturtup beni sakinleştirirdin.

Ama öyle bir gün geldi ki, ben bile kendimi tutamadım ve bu konuyu kaleme dökmeye karar verdim. AGOS Gazetesi 26 Şubat 2004 Perşembe günü bir saldırıya uğradı. Zaten tehditler alıyordun zaman zaman o dönemler. Bu korkunç olay sonun başlangıcıymış. Ben de, nasıl bir içgüdüyse bu, kaleme sarılıp yazmışım her şeyi göze alarak. http://www.izedebiyat.com/yazi.asp?id=23270 Belleksiz bir toplum olduğumuz için bazı şeyleri defalarca hatırlatmak gerekiyor ne yazık ki… Şimdi o yazıyı tekrar tekrar okuduğumda aslında herkesin seni nasıl yalnız bıraktığını görüyor ve kahroluyorum.

Çok içim yanmıştı o zaman Hrant. Sen barış adamıydın, sen dostluk, kardeşlik, birlikte yaşamak, eşitlik kavramlarını en güzel anlayan ve anlatan adamdın. ‘Güzel’ adamdın işte. Ah be Hrant, sen o kafadasın diye Türkiye’yi de mi 40. yüzyılda falan yaşıyor sandın? Yılmadın, korkmadın, kaçmadın, bıkmadın ve 40. yüzyılın kafasının tohumlarını ektin. Bedeli çok ağır oldu sana da, bizlere de.

Bir tek Türkiye değil, tüm dünya çok önemli bir aydınını kaybetti 19 Ocak 2007 Cuma günü. Ben seni bir Cuma günü bulmuştum Hrant ve yine bir Cuma günü kaybettim. Bu nasıl bir acıdır anlaman mümkün değil.

İnşallah aklın buralarda kalmamıştır ama biliyor musun, sen kurtuldun aslında bu pislikten, bu iğrençlikten, bu rezaletten kurtuldun. Bizler de kendimize ağlıyoruz belki de burada senin ardından.

Hrant,

Bir insanın ancak çok yakınını kaybettiğinde duyabileceği acıları yaşattın bana gidişinle. Daha geçen gün kız kardeşimle yeğenimin kaybını konuşuyor ve diyordum ki, “Caner’den ötesi var mı Zeynep, var mı? Yok!” diyordum.

Büyük konuşmuşum Hrant. Ötesi varmış! Çok canım yanıyor, çok acıyor içim.

31 Aralık 1999 tarihli Agos’a bakıyorum. İkimizin yazısının arka arkaya sayfalarda durduğu sayıya. Gene eşitliği vurgulamış ve iyi bir yıl, iyi bir yüzyıl, iyi bir binyıl dilemişsin kendi köşe yazında. Bir kez daha acıdı içim!

Seni çok kırdılar Hrant, o dünya güzeli, kocaman yüreğini çok kırdılar. Küskün gittin sen. Ben en çok buna yanarım.

Seni vurduklarında ben de vuruldum. Sana isabet etmeyen o dördüncü kurşun geldi tam benim kalbimin orta yerine girdi ve paramparça etti kalbimi, sonra da yoluna devam edip beynime saplandı. Orada duruyor. Hiç çıkmayacak.

Hrant,

Belki herkes “böyle uğurlanmak kime nasip olmuş?” diyordur ama ben seni bu şekilde yolcu etmeyi hiç istemezdim can dostum, canım arkadaşım.

İyi ki tanıdım seni. İyi ki dost olduk, arkadaş olduk. İyi ki hayatımdan geçtin Hrant! Benim için hep var olmaya devam edeceksin barış güvercinim. Bu nedenle de, iyi ki varsın diyorum.

Yolun ışık olsun!

Ruh Hırsızı Ebru Ustası (*)

2006-08-25T17:09:00.000+03:00

Tarabya’daki gazetecinin önünde duruyorum. Vitrindeki dergilere hızla bir göz gezdirdikten sonra mp3 çalarımın kulaklıklarını çıkartıp kioskun içinde cep telefonuyla konuşan çocuğa bir solukta soruyorum: “Esquire var mı, Esquire?”

Çocuk telefonu elinden bırakmadan, başında kasket, gözünde simsiyah güneş gözlükleri, üstünde eşofman, boynunda mp3 çalarla Sarıyer – Yeniköy parkurunun bir bölümünü arşınlamaktan geri dönen bu kadına garip garip bakıp (belki de bir kadın neden erkek dergisi alır diye düşünerek) dışarıdaki dergi standını eliyle gösterip “oraya bir bakıver abla, dergilerin arasında olması lazım bir tane” diyor.

Hemen görüyorum ve alıp çocuğun garip bakışları altında “çöpün var mı?” diye sorup parayı uzatıyorum. Bana paranın üstünü verirken “var abla” diyor ama benim derginin üstündeki naylon poşeti parçalayışıma da şüpheyle bakıyor ve hemen ekliyor “abla, ne yapacaksın dergiyi?”. “Bir şey arıyorum” diyorum ve poşeti atması için çocuğa veriyorum. Neden çöp aradığımı anlıyor ama merakla bakmaya da devam ediyor.

Kapak bana sır vermiyor, hemen içindekiler bölümüne bakıyorum: “Tamam, buldum” diye bağırıp 34. sayfayı açıyorum. Çocuk ilgiyle uzatıyor kafasını. “Hüsnü Şenlendirici” diyor sesinde bir memnuniyet ifadesi ve yüzünde gülümsemeyle. Paranın üstünü alıyorum, çocuk soruyor: “Abla, bu adam çok iyi müzisyen, bence daha iyisi yok, öyle değil mi?” Çocuğa gülümsüyorum: “Aynen öyle, çok haklısın, hatta bence dünyada daha iyisi yok!”

Yokuşu tırmanmam gerek, eve yürüyerek gideceğim, yazıyı da okurum. Yürümeye başlıyorum, kulaklıkları takıyorum ve dergideki söyleşiyi okuyorum. Kulağımda Kıraç’ın ‘Senden Başka’ şarkısı. Gülümsüyorum. Tam uydu ortama diye düşünüyorum. Aslında benim fetiş şarkım ‘Gidiyorum’ ama hiç de sebebi yoktur, yani sözleri bana hiç uymaz. Sevgili dostum Savaş Dinçel bir gün bana ‘sen patetik kadınsın’ demişti. Belki de o sebepledir. Yani, ‘Senden Başka’ burada tam yerine oturuyor ilk cümleleri okurken bile. Biraz mecazi anlamda algılamak lazım sözleri...

Yokuşu çıkarken tam üç kere okuyorum söyleşiyi, bu arada ‘Şurmat Remix’le biraz hareketlenip hızlanıyorum. Ama düşüncelere dalmadan da edemiyorum. ‘Çığ’ son noktayı koyuyor ve ben bu parçayı dinlerken bu yazıyı kurguluyorum.

Çok güzel bir söyleşi olmuş. Tabiî derginin formatına uygun olarak konu belli yerlere de çekiliyor haliyle. Aslında söyleşi kasetinin tamamını dinlemek isterdim, tüm konuşulanları bilmek isterdim. Gerçi daha neler konuşulmuş olabileceğini tahmin etmem o kadar da zor değil ama isterdim işte tümünü okumak. Yer nedeniyle, görselliğin öne çıkması gerekliliğiyle vs vs söyleşinin bu kadarına yer verilmiş haliyle.

Olsun! Bu da yeter... Ben çok beğendim. İşte benim Hüsnü Şenlendiricim! Doğru, dürüst ve dümdüz söylüyor ne düşünüyorsa. Helâl olsun. Bazı konularda mütevazı olmak kadar kötü bir şey olamaz. Özellikle de kim olduğunu ve ne olduğunu bilecek ve bunu söyleyeceksin. Çünkü sen yapmazsan bir şey olmayanlar sanki bir şeymiş gibi durmadan konuşurlar. (Bu genel bir saptama ve bir gerçek. Bunu her duruma ve herkese adapte edebilirsiniz. Öylesine...) Ama asla yüzeysel okunmaması gereken bir söyleşi bu, yüzeysellik her yerde olduğu gibi burada da konuyu çok farklı yerlere götürür.

Aklıma ne geldi, biliyor musunuz? Birileri benim “Çarşamba Gecelerimi Çalan Adam(lar)” yazımdaki yazınsal oynamaları pek bir düz almış ve anlamamışlar, ya da olduğu gibi alıp arkasındaki anlamın ne olduğuna kafa yormamışlar, üstüne binen anlamı anlamamışlar. Herkes değil, bazıları...

Biri bana “müzikten anlar mısın?” diye soruyor. Evet, anlarım. Tiyatro talebelerim bilir, hepsinden bir müzik enstrümanını çalabilmelerini isterim. Tüm vurmalı çalgıları çalabilecek, birinin yanlış tek bir notasını bile duyabilecek, tüm müzik enstrümanlarının doğru, yanlış, iyi ya da kötü çalındığını anlayabilecek, nota okuyup hatta yazabilecek kadar anlarım müzikten.

Geçenlerde ROL’de oturuyoruz arkadaşlarla. (ROL = Rehberler Odası Lokali, yalnızca rehberlere ait bir mekân değil, hepinize tavsiye ederim gidin) (**) Bir müzik çalıyor, tanımadığım bir albüm ve kulak kabartıyorum. Bu tınılar tanıdık. Biraz daha dinliyorum. Ben eminim, ama bir de işi garantiye alalım diye mekân sahibine soruyorum: “Bu çalan müzik ne?” “Ezginin Günlüğü” diyor. Ben Ezginin Günlüğü’nü tabiî ki biliyorum, bende albümleri olmadığı gibi, bu albümü hiç duymamışım, ilk defa dinliyorum. “Şu albümün kabına bakabilir miyim?” diye soruyorum, getiriyorlar. Yanımdaki arkadaşlar ve mekân sahipleri “ne oldu?” diye soruyorlar. “Albümü ilk defa dinliyorum ama eminim Hüsnü Şenlendirici çalıyor. Bu tınılar onun” diyorum, İlk Aşk isimli albümün kapağını açıyorum ve gerçekten de Hüsnü Şenlendirici’nin bu albümde klarnet, trompet ve soprano saksofon çaldığını görüyoruz hep beraber.

İşte bu beni düşüncelere daldırdı. Düşündüm. Beni yeni bir Hüsnü Şenlendirici hayranı sananlar var. Hayır, ben şimdilerde belki bunu ifade ediyorum. Geriye dönüp bakıyorum. Brooklyn Funk Essentials döneminden beri bildiğim takdir ettiğim bir sanatçı o.

Sanatçı bizim dilimizde ne yazık ki çok içi boşaltılmış bir tanım. Halbuki bu örneğin Almanca’da öyle bir anlam yüklenir ki, korkar insan, çekinir kullanmaya. Sıkıysa ‘sanatçı’ de herhangi birine. Ancak gerçek bir sanatçıya ‘sanatçı’ diyebilirsin. O dilde konuşan ülkelerde inanın sanatçı deniyorsa birine, bu bir nevi tasdiknamedir. Aslında İngilizce’de de böyledir de, nedense Almanca’da neredeyse ulvî bir anlama bürünür. İşte ben de bu kelimeyi tıpkı Almanca’da olduğu gibi kullanmaya özen gösteririm Türkçe’de. Ayrıca, sanat iltimas tanımaz. Hemen diğerlerinin arasından ayrılıp kendini gösterir.

İşte tam da bu noktada iyi gözlemci olmak ve iyi ayrım yapabilmek gerekir. Tanımların içini boşaltana kadar harcamak değil. Sizi zaman içinde bir gezintiye götüreyim. Görsel olarak her kareye Hüsnü Şenlendirici’yi oturtun ve her karede görüntü size biraz daha yaklaşsın. Brooklyn Funk Essentials, Laço Tayfa, Hüsnü Şenlendirici & Laço Tayfa ve Hüsn-ü Klarnet albümlerindeki seferi bir takip ederseniz, o fotoğrafın gittikçe size yaklaştığını ve her adımda ruhunuzun başka başka noktalarına dokunduğunu hissedersiniz.

Hüsnü Şenlendirici’nin yaptığı müzik asla bir mozaik değil. Çok yanlıştır şu mozaik tabiri. ‘Türkiye Mozaiği’, ‘Kültür Mozaiği’ falan filan. Mozaik, kenarları, sınırları olan, asla dışarıdan bir başka şeyi içine almayan sert bir madde. Ebru sanatı ise, akışkan, birbirinin içine geçebilen ve bunu kaldırabilen, taşıyabilen ama bir o kadar da zor ve öyle her babayiğidin harcı olmayan bir sanat. Bu nedenle de bu tarz tanımlamalarda ‘mozaik’ benzetmesinin değil de ‘ebru’ benzetmesinin yapılmasını daha doğru buluyorum. Hüsnü Şenlendirici’yi bir yandan ruhunuzu dokunan tarafıyla dinleyin ama anlayın ya da anlamayın ama çaldığı her notaya ve müziğindeki alt yapıya da önem ve kulak verin. Zaman içinde belki bugüne kadar fark etmediğiniz o kadar çok şey görecek ve bulacaksınız ki, inanın siz de şaşıracaksınız.

İşte tam da bu noktada Hüsnü Şenlendirici’nin müziğini ebru sanatına benzetebiliriz. Müthiş bir kültürler buluşması ve bunu da kendisi müthiş bir şekilde iç içe geçiriyor. Yadırganır normalde böyle şeyler, ama onun nefesinde, ruhunda bu tam bir uyuma, harika bir akışkanlığa ulaşıyor.

Gerçek sanatçılar önce ruhlara şöyle bir dokunurlar ve hemen ardından da kalpleri değil ruhları çalarlar. Bunu Hüsnü Şenlendirici’nin müziğinin her notasında hissedersiniz ve birebir yaşarsınız.

Gönlünü seveyim Hüsnü Şenlendirici, ruh hırsızı ebru ustası!

(*) Bu yazı “Sevgilim Anadolu” çalışmasının önemli bir bölümünü oluşturan “Bergama’nın Büyüsü” yazısının bir ön çalışmasıdır.

(**) ROL (Rehberler Odası Lokali) Soğancı Sok, No 7/4 Cihangir – İstanbul
Tel: (0212) 251 63 23

Yolun Işık Olsun!

2006-08-02T20:14:00.000+03:00

Feminist denince benim kuşak ne anlar(dı)? Benim kuşak dediğim, 78’liler de denen Kayıp Kuşak diye adlandırılan, 1956 – 1964 arası doğup, geniş bir yelpazeye yayılan 68 kuşağının ardından gelip ezilmiş olan kuşak...

Evet, ne anlardı bir zamanlar benim kuşak, feminist meminist denince? Suratsız, makyajsız, marjinal davranan, asla kadınlığını ön plana çıkartmayan ve mutlaka çirkin olan bir kadın. Ben bunun neden böyle olduğunu, ya da olması gerektiğini anlamaya çalıştım hep. Üzülüyordum da. Haklı bulduğum, aynı saflarda bir ki laf etmek istediğim ya da yanında durmak istediğim insanlar asla beni ve benim gibileri aralarına kabul etmezdi. Bu çok itici bir durumdu. O dönemlerde kentsoylu isen, solcu da sayılamazdın. İllâ köy kökenli olacaktın. Halbuki kentsoylu köylüden pekalâ da daha iyi bir solcu olabilirdi.

Böyle üzüntüler ve sıkıntılı düşünceler içinde, Türkiye’nin de sıkıntılar ve sancılar çektiği dönemlerden birinde birdenbire bir kadın çıktı ortaya, bir kitapla tüm dünyayı karıştırdı neredeyse. Duygu Asena idi bu kadın ve kitabı da malûm, ‘Kadının Adı Yok’. Hemen alındı ve okundu haliyle, daha ilk satırından bir hayat rehberi olacağı bilinciyle.

Duygu Asena bence bir köşe yazarının (kendisi Özal devri çocuğudur, 68 ve 78 kuşaklarını ne tanır ne de anlamaya gayret sarf eder) yazdığı gibi onun kuşağına bir şeyler öğretmedi. Onun kuşağı eğitim konusu vs gibi bazı önemli konularda olmasa bile pek çok başka konuda bize göre daha şanslıydı. Duygu Asena öncelikle bizim kuşağa çok güzel hitap etti. Bize yol gösterici oldu. 68 kuşağını da hareketlendirdi, bizden sonra gelen tüm nesillere de bir şeyler öğretti.

Hiç unutmam, bir gün Bab-ı Ali’den bir araba çıkıyordu anayola. Benim önümden geçti yavaşça ve içinde gördüğüm şeyi asla unutmam, hâlâ gözümün önünde. Fotoğraflarından da güzel bir kadın, Duygu Asena arabayı kullanıyor, sağ koltukta bazı dergiler, yüzünde hafif ve onu daha da güzel gösteren zarif bir gülümseme. Konuşmalarına ve hareketlerine de yansıyan zarafeti araba kullanışında da görmüştüm. Kıyafetini bile hatırlıyorum. Kısa bir etek vardı üzerinde, bacakları ne kadar muntazam ve ne kadar biçimli bir vücudu var diye düşünmüş ve hayranlıkla arkasından bakakalmıştım.

Duygu Asena bir insanın inandığı yolda neler yapabileceğinin göstergesi oldu benim için hep. Bir feministin illâ ki çirkin, sivri dilli, erkek düşmanı olması gerekmediğini, hatta olmaması gerektiğini öğretti benim kuşağıma. Hatta kadınlığın, kadın olmanın gücünü anlamak, kavramak, bunun bilincine varmak ve bunu doğru kullanmak gerektiğini. Yaptığından pişman olmamayı, erkekist dünyada kendi ayakları üstünde durabilmeyi, kendine bir yaşam kurmayı, sevdiğin şeyleri yine sonsuz bir sevgiyle yapmayı ve bunlara dört elle sarılmayı öğretti benim kuşağıma. Bence yalnızca kadınları değil, erkekleri de eğitti. Aslında toplum içinde her iki cinsiyetin birbirini ezmeden, saygı ve sevgi göstererek yaşamasını öğrenmesinin erkeklerin çok daha hayrına olacağını anlattı. Kadınların öncelikle erkeklerin eğitilmesi gerekliliğini öğrenmesini gösterdi. Anlayan anladı.

Duygu Asena bu bedeni ve bu dünyayı bırakıp gittiğinde, bana neler katmıştı diye oturdum düşündüm. O kadar çok şey buldum ki, bugün beni ben yapan pek çok şeyin ardında aslında onun verdiği itici güç varmış. Ne mutlu bana.

Tipik bir koç kadını. Pek çok konuda liderlik etti, bildiği yolda yürüdü. Koçlar başı idare eder. Her anlamda. Yüzleri ile de öne çıkar, kendilerini belli ederler. O da yüzünün güzelliğiyle, ifadesiyle ‘ben bir koç kadınıyım’ diye bangır bangır bağırıyordu bence. Gene koçlar ne çekerlerse yüzlerinden ya da kafalarından çekerler. Onu da amansız hastalık kafasından, hem de o güzel beyninden vurdu. Gerçi gitme vakti gelince her şey bahane ama, aslan güneşinin altında aslanlar gibi gitti ve aslanlar gibi uğurlandı Duygu Asena.

Yolumuza hep ışık tuttun, hep ışık oldun. Senin de yolun ışık olsun!

Çarşamba Gecelerimi Çalan Adam(lar)...

2006-07-27T23:22:00.000+03:00

Çok zaman önceydi... Boğaz’da dalgın dalgın araba kullanıyorum. Aşiyan’a geldim, Bebek göründü ve trafik tıkandı. Adım adım ilerliyoruz. Radyodan bir müzik yayılmaya başladı, arabanın içinde şöyle bir dolanıp ruhumun en derin köşelerine iniverdi bir anda nağmeler... O ne güzel klarnet öyle diyorum içimden. ‘Istanbul Istanbul Olalı’ çalıyor... Kim bu diye düşünüyorum dalgın dalgın ve parçanın tadını çıkartıyorum. Her nota, klarnetin çıkardığı her ses büyülüyor beni. Yoksa Vasilis Saleas mı diye düşünüyorum. Olur ya, Sezen Aksu’nun parçası sonuçta, dünya çapında bir müzisyen çıkar ardından doğal olarak. Neyse ki trafik çok yoğun, Bebeğe varmadan bitiyor parça. Asla kendimde değilim, büyülenmiş vaziyette, uzaklara dalmış içimde koşuşturan gönlümü oymuş nağmeleri beynime kazıyorum. Parça bitiyor, gözlerim kocaman açılmış, kulaklar sivrilmiş bekliyorum, spiker: ‘Hüsnü Şenlendirici’ diyor.

‘Tabii ya’ diyorum... Sanki birileri duymuş, görmüş de rezil olmuşum gibi etrafıma bakıyorum. Neyse kimse bakmıyor bana. O anda kafamda neler uçuşuyor bir bilseniz, binlerce klarnet nağmesi, Laço Tayfa, Mercan Dede vs vs... Utançtan yerin dibine girebilirim.

Vardır benim böyle boş bulunduğum, gafil avlandığım salak anlarım. İşte onlardan biri, keşke buna denk gelmeseydi diyorum. Hüsnü Şenlendirici’nin müziği ile dolu gönlüm durdu ve onun hakkında bir sürü bilgiyle dolu beynim dumura mı uğradı ne? Uzattıkça uzatıyorum utanma faslımı... Yer yarılsa yerin dibine girsem...

Ama utanma faslım bitiyor ve birden dudaklarıma bir gülümseme oturtuyor: Tabiî ya, Sezen Aksu parçasının ardından dünya çapında bir müzisyen çıkmıştı işte, Hüsnü Şenlendirici, klarnetin dünya markası...

Günlerden bir gün... Evde oturuyor ve aptal aptal televizyona bakıyorum. Sarı Sıcak adlı yeni bir programın anonsu yapılıyor. İlgimi çekiyor. Siluetler tanıdık... Birkaç gün sonra hakikaten tanıdık oldukları ortaya çıkıyor. Yeni bir program başlıyor evet ama kimlerle? Ferhat Göçer ve Hüsnü Şenlendirici...

Yaşasın... Müzik ziyafeti var...

Ferhat Göçer müthiş bir ses, büyük, çok büyük bir ses. Ben daha adı duyulmadan onun bir arkadaşı vasıtasıyla biliyordum Ferhat Göçer’i. Hüsnü Şenlendirici ise benim artık daha da yakından takip ettiğim ve herkesin de onaylayacağı gibi ustaların ustası dünya çapında bir klarnetçi.

Ferhat Göçer ve Hüsnü Şenlendirici, Çarşamba gecelerim sizin artık. Gelin girin evime, hoş geldiniz... İlk hafta heyecanla televizyonun başına oturdum, daha ilk dakikada dediğim şu oldu: ‘İkisini kim bir araya getirdiyse en akıllı işi yapmış!’

Gerçekten de kimin fikriyse, dahiyane bir fikir. Demek ki, bu memlekette iyi ve kaliteli işler yapınca da bir yerlere ulaşıyormuş...

Saatlerce sürdü ilk gece program. Yerimde duramadım. Televizyonun sesini sonuna kadar açtım. Bağırdım çağırdım, şarkılara eşlik ettim, Kandıralı havalarında yerimde duramadım.

Saatler sonra program bittiğinde bir şey fark ettim, haftalardır gülmeyen yüzüm gülüyordu. Ama bir yandan da sevgilisi hiç istemediği bir anda bir yere gitmiş de bir müddet için yalnız kalmış bir insan gibi hissettim kendimi.

Anlaşıldı, Çarşamba gecelerim de gitmişti. Gitsin, helal olsun. Bu gitmek sayılmaz zaten, Çarşamba gecelerime renk katılacak demekti bu.

Benim yazılarımı okuyanlar bilir, Cumartesi gecelerimin sahibi vardır: Okan Bayülgen. Ölsem, ertesi gün sabahın köründe kalkmak zorunda bile olsam burnumu televizyona yapıştırıp seyrederim Okan’ın programını.

Şimdi artık Çarşamba gecelerim de öyle. Gerçi bir ufak fark var. Çarşamba geceleri artık gönlüm sel olup taşıyor, içim bir yerlere akıyor... Çünkü bilmem farkında mısınız, Hüsnü Şenlendirici’nin klarneti çok farklı. Dünya çapında gezintilere çıkartıyor klarnetini, hatta evrensel boyutlara taşıyor. Belki insanlar klarnet deyince çok farklı tınılar bekler ama Hüsnü Şenlendirici şaşırtıyor, darbe indiriyor beyninize de ruhunuza da, her ikisini de oradan oraya savuruyor

Bir de dikkat ettiniz mi bilmem, normalde klarnet çalanlara bakın, zorlanırmış gibi çalarlar. Mutlaka müzik zor iş, herkesin harcı değil, hele hele nefesli çalgılar en zoru. Ama Hüsnü Şenlendirici sanki hiçbir şey yapmıyormuş gibi çalmıyor mu klarneti, işte o beni daha da etkiliyor.

Beni bu yazının başına oturtan, tam da Hüsnü Şenlendirici’nin doğum gününe denk gelen ve dizi müziklerinin ele alındığı üçüncü programda neden Kıraç yok, herhalde ona özel yer verecekler diye düşünüp dördüncü programda Kıraç ve Funda Arar’ın canlı yayında ciddi bir konser vermeleri oldu.

Evet, bu program uzun süre hafızalardan silinmeyecek. Gerçi her yaptıkları program ayrı güzel ve daha da iyilerini yapacaklar inanıyorum, biliyorum ama Kıraç ve Funda Arar’la, Ferhat Göçer ve Hüsnü Şenlendirici bir araya gelince nasıl müthiş bir performans çıktı ortaya. Ciddi boyutlarda bir konserdi.

Olumlu yönde birkaç eleştiri de getirmek istiyorum. Umarım yerine ulaşır ve ciddiye alınır. Öncelikle, programın en can alıcı noktalarında, yani evde televizyon başında oturanlar için sahnede olanı, performansı takip etmenin en önemli olduğu anda, kameramanlar hoşlarına giden bir iki hatunu yakalayıp durmadan onları göstermiyorlar mı, programın kalitesini yerlere indiriyor bu. Tamam stüdyodaki seyirciyi de göster ama yeri geldiğinde. Bir de yayına yansıyan ses kalitesini biraz daha kontrol etmeleri gerekecek. Sanırım stüdyodan bazı şeylerin evimize nasıl geldiğini anlamak mümkün değil. Bu da zaten teknik bir sorun. O masadakilere düşüyor iş. ATV gibi bir televizyon kanalında bu tip bir teknik hata beni şaşırtıyor, çünkü normalde canlı yayınlar bu kanalda genelde oldukça temiz gelir bize. Bir başka eleştiri de reklam serpiştirilmesine. Örneğin, Kıraç’ın çıktığı programda bir buçuk saat boyunca bir tane bile reklam yoktu sonra on dakikada bir reklam girmeye başladı. Tabiî ki reklamlar olacak ve kanal para kazanacak ama bu öyle bir program ki, usturuplu kesilmesi gerekiyor. Kanal harika bir işe imza atıyor ama bu detaylar bozmasın bu güzelliği. Stüdyodaki seyirciler bunu fark edemez ama televizyonun ulaşmayı amaçladığı asıl kitle evlerinde televizyon başındakiler değil midir? Bunlar rahatsız ediyor bilin...

Öte yandan saatlerce müzik yapmak, şarkı söylemek, hatta dinlenmeden her parçada çalmak ve aynı anda da canlı yayını götürmek, saçmalamamak, hata yapmamak kolay mı? Kolay değil tabiî, hatta pek çok kişi için mümkün değil bu. Çok güzel demek az bile, dünya çapında bir işe imza atılıyor, bu nedenle sahnedeki performansın en iyi şekilde televizyona yansıması için sahne arkasında biraz daha özenli olunmalı diyorum.

İkinizin de eline, beynine ve gönlüne sağlık Ferhat Göçer ve Hüsnü Şenlendirici.

Hüsnü Şenlendirici bilmiyor ama, telefonum onun müziğiyle çalıyor, telefonumda, bilgisayarımda, arabamda durmadan onu dinliyorum. Bu müziğin büyüsü üzerimde hep vardı ama şimdilerde fena vuruyor. Yalnızca Çarşamba gecelerim değil bütün günlerim gitti, iyi ki gitti, iyi bir yere gitti...

Gönlünüzü seveyim sizin. İyi ki varsınız bana uzun zamandan sonra yeniden yazı yazdıran, Çarşamba gecelerimi çalan adam(lar)...

Merhaba

2006-04-19T22:23:00.000+03:00

Bu günlüğü tutmaya başlamamın sebebi benim için zaten doğal ve olağan olan şeyleri başkalarıyla da paylaşmak isteği.

Öncelikle 12 Ocak 2003'de tam da doğumgününde yeğenim Caner'i hiç beklenmedik bir şekilde kaybetmemizle hayatımda pekçok şey dönüşü olmayan bir yola girmişti. Çıkmaz önümde duruyordu. Anlamsızdı herşey...

Ve ben kendimi bir anda bırakmıştım. Umurumda bile değildi olanlar, olacaklar.

Eskiden umursadığım şeyleri umursamaz oldum.

Bunların başında da başını alıp giden kilolarım... Kimse de bana bir şey söylemeye cesaret edemiyordu. Herkes benim 100gr fazlam olsa strese giren biri olduğumu bile bile 10.5 kg gibi bir kiloyu sırtıma gık demeden yüklememi seyrediyordu. Ağzını açıp da birşey diyen olursa cevap hazırdı: "Caner'den beri bu böyle. Umursamıyorum..."

Ama bu ben değildim. Ve hayatımda ilk defa hiç çıkmadığım bir kiloya 67,6kg'ya çıktığımı görmek beni için için üzüyordu. Her gün tartıya çıkma alışkanlığım devam ediyordu gerçi, ama ne yaparsam yapayım (ki aslında bir şey yaptığım söylenemezdi) bir gram bile vermiyordum ama kilo da almıyordum artık.

Günün birinde 'yeter artık' dedim. 'Bu ben olamam' dedim. Eski halime dönmeliydim.

Şimdi, çok büyük kilo problemi olanlar bana kızacaklar belki ama bu konuları kafaya takmak için illa 30-40 kilo fazlası olması gerekmiyor insanın. 100gr bile problem oluyorsa problem var demektir. aslında 30-40 kilo fazlalara ulaşmadan sorunlar çözülmelidir bence.

Bunun kararını aldığımda zaten 4kg vermiştim bile. Bu gazla diyete başlama kararı aldım. Zaten sistemi biliyorum, benim için ne doğru ne yanlış biliyorum, o halde bu kilolar kalıcı olarak gider derken bir ameliyat devreye girdi. Bileğimdeki bir sinir sıkışması nedeniyle ufak bir operasyon geçirmem gerekiyordu. Bir müddet çalışamayacaktım, elim de alçı içinde olacaktı. Bu durumda en iyisi yeni kitaplar almak ve evde güzel vakit geçirmekti.

Ameliyattan önce bir kitapçıya uğradım ve bir kitap gördüm: "Fransız Kadınlar Niçin Kilo Almaz?"

Hemen aldım kitabı ve okumaya başladım. Son derece güzel ve bir o kadar da eğlenceli bir kitap. İyi ki almışım...

İlk iş olarak neyi doğru neyi yanlış yaptığımı anlamak için yazmaya başladım bir deftere her gün yediğim her şeyi. Kitabın yazarının dediği gibi 3 hafta gerekmedi yanlışlarımı ve doğrularımı görmem için.

Bu arada ameliyat oldum ve elim alçıya alındı. 3 hafta kadar araba kullanamamak demekti bu. O halde yürüyebildiğim her yere yürüyecektim. Zaten merdiven inip çıkmayı sevdiğim için alimde yük olmadığı zamanlar her merdiveni tırmandım, asansör kullanmadım.

Pek çok ince detay var tabii. Bunları daha sonra yazacağım.

En önemlisi çok su içmeye başladım (ki ben zaten suyu severim) ve yürüyüşlerim fazlalaştı. İlk başlarda günde 20 dakika yürümek bile yoruyordu beni, şimdilerde haftanın 3 ya da 4 günü günde 1,5 saat yürüyorum ve az bile geliyor.

Hiç zorlanmadan, sıkıcı ve bezdirici diyetler falan yapmadan o kadar zevkle kilo verdim ki.

İnsanlar da hayretle beni izliyorlardı.

Sağlıklı beslenme, detoks ve diğer konularda ciddi ciddi araştırmalar yaptım. Bu sürecin sonunda hedeflediğim kiloma ulaştım. Fermuar sendromum da işe yaradı. İçine girmeyi planladığım bir blue jean ve elbiseme de giriyorum artık yeniden.

Bu durumda yediklerimi yazmayı bıraktım sanılmasın. Tam aksine, her lokmayı yazıyorum ve bu ne sıkıcı ne de zor bir şey. Tam aksine oldukça keyifli bir durum. Her detayı takip edebiliyorum.

Bu süreç zarfında yemediğim ne çok şey olduğunu keşfettim ve bambaşka damak zevkleriyle tanıştım.

Ama bu süreçte büyük değişiklikler de oldu bende. Zaten et yemeği pek sevmeyen ben önce eti tamamen bıraktım. Kanatlılarla da oldum olası aram iyi değildir. Yürüyen ve uçan tüm canlıları hayatımdan çıkarttım. Pesco vejetaryen olmuştum. Yani balık, süt ürünleri ve yumurta yiyenlerden. O da fazla sürmedi. Dr. Ender Saraç'ın AYURVEDA isimli kitabında 'Vejetaryen Beslenme' başlıklı bölümü okuduktan sonra bir insan için neden en doğru beslenmenin vejetaryen beslenme olduğunu anladım ve midemi hayvanlar için mezar haline getirmeme kararı aldım. Bir anda lakto vejetaryen oldum. Yani hayvan eti yemiyor ama süt ürünlerini tüketiyorum. Hatta tofu hayatıma girdiğinden beri peynirin tadı bile eskisi gibi gelmiyor bana.

Diyorum ya, tüm bunları yazacağım. Paylaşacağım arzu eden herkesle. Hatta herkese yardıma da hazırım.

Artık verdiğim kilolarımı geri almadığım gibi, incelme devam ediyor. Sağlıklı besleniyor, inanın hiç ama hiç acıkmıyorum, eskiye göre daha çeşitli ve daha güzel şeyler yiyorum. Kendime daha iyi bakıyorum ve çok ama çok mutluyum.

Bence deneyin, değer.

Devamı var... :-)